الماتى وبلىسىندا ءبىلىم كۇنى مەرەكەسىندە 6 جاڭا مەكتەپ ەسىگىن ايقارا اشتى. ونىڭ تورتەۋى تۇرعىندارى تىعىز ورنالاسقان ىلە, قاراساي اۋداندارىندا قولدانۋعا بەرىلسە, ەكەۋى پانفيلوۆ جانە ەسكەلدى اۋداندارىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. الماتى سياقتى الىپ مەگاپوليسكە ىرگەلەس جاتقان ىلە اۋدانىنداعى ۋربانيزاتسيا ءۇردىسىنىڭ توقتاۋسىز ءجۇرۋى ادامداردىڭ الەۋمەتتىك قاجەتتىلىگىن وتەۋگە دەگەن سۇرانىستى دا ارتتىرىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە بالالاردى مەكتەپپەن قامتۋ ماسەلەسى وتكىر تۇر. ايماقتاعى ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ دەنى وسى اۋدانعا تيەسىلى. ال اتقارۋشى بيلىك اتالعان پروبلەمانى شەشۋگە جۇمىلىپ-اق جاتىر. جاقىندا ىلە اۋدانىندا بىردەن 900, 600 جانە 300 ورىندى 3 مەكتەپتىڭ اشىلۋى بۇعان دالەل بولسا كەرەك. جاڭا مەكتەپتەر اۋداننىڭ قاراوي, قوسوزەن جانە بورالداي اۋىلدارىندا اشىلدى. جاڭادان قولدانىسقا بەرىلگەن ءۇش جاڭا مەكتەپتە ەندى 1 600 بالا ءبىلىم الىپ, 147 پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى. وقۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان. مەكتەپتەردە موديفيكاتسيالىق كابينەت, اكت جانە سپورت زالدارى, لينگافون جانە ادىستەمەلىك كابينەتتەرى, كومپيۋتەرلىك سىنىپ, شەبەرحانا مەن اسحانا, وقۋ زالى مەن كىتاپحانا بار.
سونداي-اق ءبىلىم كۇنىندە 450 ورىنعا ارنالعان تاعى ءبىر مەكتەپ قاراساي اۋدانىنا قاراستى باتان اۋىلىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىل بۇل اۋدانداعى وقۋشى سانى 72 مىڭ بالادان اسقان. ياعني بىلتىرعا قاراعاندا وقۋشى سانى 6 مىڭعا كوبەيىپ وتىر ەكەن.
– اۋدان حالقى تىعىز ورنالاسقاندىقتان, مەكتەپ قۇرىلىسىنىڭ ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋدى جويۋعا باعىتتالعان ۇلكەن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار. قازىر قاراساي اۋدانىندا 4 100 ورىنعا ارنالعان 3 مەكتەپ, ونىڭ ىشىندە «اسىل ارمان» شاعىن اۋدانىندا دا سالىنىپ جاتىر. سونداي-اق 1800 ورىندىق مەكتەپتەرگە 3 قوسىمشا قۇرىلىس نىسانى سالىنۋدا. سونىمەن قاتار تاعى 3 جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما دايىندالۋدا, – دەيدى قاراساي اۋدانىنىڭ اكىمى جانداربەك دالاباەۆ.
سونداي-اق ەسكەلدى اۋدانىنا قاراستى اباي اۋىلىندا دا 180 ورىندى جانە 25 بالاعا ارنالعان شاعىن ورتالىعى بار جاڭا مەكتەپ قولدانىسقا بەرىلدى. ونىڭ قۇرىلىسىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 1 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجات ءبولىندى. قۇرىلىس جۇمىستارىن «تالاس-قۇرىلىس» جشس مەردىگەر كومپانياسى جۇرگىزدى. جالپى, ەسكەلدى اۋدانى ءۇشىن وتكەن وقۋ جىلى وتە ءساتتى ءوتتى. ۇبت تاپسىرعان 360 تۇلەكتىڭ 190-ى وتاندىق جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىندا گرانت يەگەرى اتانسا, تاعى سەگىزى وبلىس اكىمىنىڭ گرانتىنا يە بولدى. ال 35 ستۋدەنت شەتەلدە تەگىن وقيدى. جالپى اۋداندا وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇلگەرىم دەڭگەيى 61 پايىزدان استى.
تاعى ءبىر زاماناۋي ءبىلىم وشاعى پانفيلوۆ اۋدانىنا قاراستى اققۇدىق اۋىلىندا اشىلعان بولاتىن. 120 ورىنعا ارنالعان جاڭا عيمارات قۇرىلىسىن «نۇر-شاپاعات قۇرىلىس» جشس جۇرگىزدى. 2 جىلعا كەپىلدىكپەن سالىنعان ءبىلىم وشاعى بارلىق ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقپەن قامتىلعان. جالپى اۋدانى 2 736,84 شارشى مەتردى قۇرايتىن عيماراتتا 126 وقۋشىعا 28 مۇعالىم ساباق بەرەدى. پانفيلوۆ اۋدانىندا شالعاي مەكەندەردەگى مەكتەپتەر دە جاڭالانۋدا. قازىرگى ۋاقىتتا ەكى نىساندا جوندەۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. ياعني باسقۇنشى اۋىلىنداعى 300 ورىندى جانە قورعاس اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتەرگە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى ىسكە اسۋدا. سونداي-اق وبلىس بيۋدجەتىنەن كىشى شىعان اۋىلىنداعى مەكتەپتىڭ جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسىنا قاراجات ءبولىنىپ, كونكۋرس جاريالاندى. كەلەسى جىلى ەكى مەكتەپ كۇردەلى جوندەۋدەن وتەدى دەپ جوسپارلانعان. اۋدان مەكتەپتەرىندە 27 100 وقۋشى ءبىلىم الادى.
بۇگىندە الماتى وبلىسىنىڭ مەكتەپتەرىندەگى وقۋ ءۇردىسى سانيتارلىق شەكتەۋلەردى تولىقتاي ساقتاپ, «1 سىنىپ – 1 كابينەت» جۇيەسى بويىنشا ءداستۇرلى فورماتتا ءوتىپ جاتىر. مۇنان بولەك ءبىلىم مەكەمەلەرى 100 پايىز Ashyq جوباسىنا تىركەلگەن. وقۋ جىلى باستالعانعا دەيىن مۇعالىمدەردىڭ 96 پايىزى جۇقپالى ىندەتكە قارسى ۆاكتسينا سالدىردى.
جالپى, جاڭا وقۋ جىلىندا وبلىستىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋعا 5,5 ملرد تەڭگە بولىنگەن ەكەن. ونىڭ ىشىندە وقۋلىقتار ساتىپ الۋعا جانە كىتاپ قورىن جاڭارتۋعا 3,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. ياعني وقۋشىلار وقۋلىقتارمەن 100 پايىز قامتىلدى. سونداي-اق جىل سوڭىنا دەيىن قوسىمشا 109 جاڭا موديفيكاتسيا كابينەتى مەن 23 STEM كابينەتىن جابدىقتاۋ جوسپارلانۋدا. ستاندارتقا سايكەس ءوڭىر مەكتەپتەرىندە قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بارلىق مەكتەپ, بالاباقشالار مەن كوللەدجدەردە بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ورناتىلعان. وبلىس مەكتەپتەرىن «دابىل تۇيمەلەرىمەن» 100 پايىز قامتۋ ماقساتىندا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. بۇگىندە وبلىستىق ماڭىزى بار تالدىقورعان, تەكەلى جانە قاپشاعاي قالالارىنىڭ 47 مەكتەبىندە پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا تىكەلەي جالعاۋ ءۇشىن بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىن جاڭارتۋعا كونكۋرس جاريالاندى. بۇل مەكتەپتەردە كىرۋدى باقىلاۋ جۇيەسى بار 47 تۋرنيكەت ورناتىلادى. مەكتەپتەردى كۇزەتۋدى مامانداندىرىلعان كۇزەت كومپانيالارى جۇزەگە اسىرادى.
وبلىستىڭ ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرىندە 8 280 سپورت سەكتسياسى مەن ۇيىرمەلەرى جۇمىس ىستەيدى. وعان 295 مىڭنان استام وقۋشى قاتىسادى. بۇل ايماقتاعى وقۋشىلاردىڭ 69 پايىزىن قۇرايدى. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىشتى 73 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال قازىر بالالاردىڭ اۋلا كلۋبتارىندا 8 600 شاماسىندا ءجاسوسپىرىم جاتتىعادى. سونداي-اق وبلىستاعى 44 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ سپورت مەكتەپتەرىندە 38 828 بالا ءبىلىم الىپ, شىنىعۋدا.
– جالپى, سپورتپەن اينالىسۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بيىلدان باستاپ سپورتتىق سەكتسيالاردى قارجىلاندىرۋدى جان باسىمەن ەسەپتەۋمەن جۇرگىزىلەتىن بولدى. وقۋشىلاردىڭ سان قىرلى قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ جانە دەنەشىنىقتىرۋ ءپانى مۇعالىمىنىڭ ۋاقىتتى ءتيىمدى پايدالانۋى ءۇشىن مەكتەپتەر اقىسىز سپورتتىق سەكتسيالار ۇيىمداستىرۋعا مىندەتتى. اتاپ ايتقاندا, مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردە اپتاسىنا 2 ساعات, مەكتەپتەردە اپتاسىنا 3 ساعات, تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە اپتاسىنا 4 ساعات سپورتتىق سەكتسيا تەگىن جۇمىس ىستەۋى كەرەك, – دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى باتىرجان بايجۇمانوۆ.
سونداي-اق جاڭا وقۋ جىلىندا ايماقتاعى ارناۋلى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارى دا ءبىلىم باسەكەسىنە دەن قويدى. بۇگىندە جەتىسۋ جەرىندە 76 كوللەدج جۇمىس ىستەيدى. وندا ءبىلىم الاتىن تالىمگەرلەر 75 ماماندىق جانە 133 بىلىكتىلىك بويىنشا ماماندىق الىپ شىقپاق. بيىل كوللەدجدەردەگى 19 مىڭنان استام ستۋدەنت نەمەسە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ 58,4 پايىزى مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى بويىنشا وقيدى ەكەن. بىلتىر 5 كوللەدجدىڭ ماتەريالدى-تەحنيكالىق بازاسىن جاڭارتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,6 ملرد تەڭگە بولىنسە, 2021 جىلى 7 كوللەدج ءۇشىن تاعى 2,0 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. بۇل تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ, جوعارى بىلىكتى جۇمىسشى ماماندارىن دايىنداۋ ءىسىن ىلگەرىلەتە تۇسەدى. سونىمەن قاتار وبلىستا ستۋدەنتتەر ءۇشىن 1 718 ورىندىق 9 جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانۋدا. بىلتىر الماتى وبلىسىندا 818 ورىندىق 4 جاتاقحانا پايدالانۋعا بەرىلدى. ولاردىڭ قۇرىلىسىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 4,4 ملرد تەڭگە بولىنگەن بولاتىن.
ايتپاقشى, بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىندا وبلىستاعى 3-6 جاس ارالىعىنداعى بۇلدىرشىندەردى بالاباقشامەن قامتۋ ۇلەسى 95,4 پايىزدى قۇراپ وتىر. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىشتى 99 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانعان. بۇگىندە مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر شتاتتىق رەجىمدە ءار توپتا 20-25 بالامەن جۇمىس ىستەۋدە. ايماقتا بالاباقشا عيماراتتارىنىڭ قۇرىلىسى دا توقتاۋسىز ءجۇرىپ جاتىر. مىسالى, جاقىندا جامبىل اۋدانى مىڭباەۆ اۋىلىندا «ايجۇلدىز» اتتى بالاباقشا اشىلدى. ونىڭ قۇرىلىسىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 262 ملن تەڭگە بولىنگەن. ەكى قاباتتان تۇراتىن 100 ورىندىق عيماراتتا بالالار ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان.
