ەكولوگيا • 05 قىركۇيەك، 2021

تەڭىز ءتۇبى تولعان تور

2252 رەت كورسەتىلدى

سۋدان مارجان سۇزەتىن بالىقشىلار كاسپي تەڭىزىنەن دە بالىق اۋلايدى. بىراق وبلىستىق بالىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ارتۋر سادىبەك ۇلىنىڭ مالىمەتىنشە، كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا بالىق اۋلاۋ ءۇشىن ارنايى تورلار كوبىرەك قولدانىلاتىنى انىقتالىپ وتىر.

بۇل جىل سايىن سۋ استىنداعى تىرشىلىك يەلەرىنە، اسىرەسە ەرەكشە قورعالاتىن بەكىرە بالىقتارى مەن يتبالىقتاردىڭ كوبەيۋىنە كەرى اسەرىن تيگىزەدى. ەندى بالىق شارۋاشىلىعى كوميتەتىنىڭ بۇيرىعىمەن تەڭىزدە وسىنداي تورلاردى قۇرۋعا 17 تامىزدان باستاپ تىيىم سالىندى.

– اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكۆا­­تو­رياسىندا سۋ كەڭىستىگىن پاي­دا­لانۋدىڭ ەرەجەسى بار. بۇل – جايىق وزەنىنىڭ ساعاسىنان سولعا جانە وڭعا 50 شاقىرىم قا­شىق­تا، 3 مەتر تەرەڭدىككە دەيىن. الاي­دا ءدال وسى تالاپ تولىق ساق­تالمايدى. جانار-جاعارماي مەن ۋاقىتتى ۇنەمدەۋ ءۇشىن نەمەسە ءتيىستى ماتەريالدىق-تەحني­كالىق بازانىڭ جوقتىعىنان بالىق­شىلار ەرەجەدە كورسەتىلگەندەي، جايىق وزەنىنىڭ ساعاسىنان 50 شاقىرىم قاشىقتا جۇرمەيدى. ولار تىكەلەي تىيىم سالىنعان ايماقتا تورلى اۋ قۇرادى. ناتيجەسىندە، ۋىلدىرىق شاشۋعا نەمەسە قىستاۋ ءۇشىن وزەنگە كىرەتىن سۋ مارجاندارى تورعا ءتۇسىپ جاتادى. مىنە، وسىنىڭ سالدارىنان سوڭعى جىلدارى جايىق وزەنىنە قونىس اۋداراتىن جارتىلاي وتپەلى بالىق سانى ايتارلىقتاي ازايىپ وتىر، – دەيدى ارتۋر سادىبەك-
ۇلى.

بۇل – ءبىر. ەكىنشىدەن، جايىق وزەنىنىڭ تەڭىزگە قۇيار ساعاسى بىتەلىپ قالعان. وسىعان وراي وبلىستىق بالىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ارنايى توپ قۇرىلىپ، وزەن ساعاسىندا ولشەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ماقسات – وزەننىڭ تەڭىزگە قۇيار ساعاسىنداعى سۋ تەرەڭ­دىگىن انىقتاۋ. ولشەۋ جۇمىس­تارىن جۇرگىزگەن توپ مۇشە­لەرى جايىق وزەنىنىڭ كاس­پي تەڭىزىنە قۇيار ساعاسى وتە تايىز دەگەن قورىتىندى جاسادى.

ناقتىلاي ايتقاندا، سۋدىڭ تە­رەڭدىگى جايىق وزەنىنەن 1 شاقى­رىم قاشىقتىقتا – 1،10، 800 مەتر جەردە – 0،75، ال 500 مەتر تۇستا – 0،71، سونداي-اق 300 مەتر اۋماقتا – 0،83، تەڭىزگە قۇيار ساعاسىندا 0،43 مەتردى قۇرادى.

– بۇل – وتە تومەن دەڭگەي. ونىڭ ۇستىنە، بىرنەشە كۇننەن بەرى تەڭىز جاقتان جەل سوعىپ تۇر. دەمەك، تەڭىز سۋى وزەنگە كەلىپ جاتىر. سونىڭ وزىندە وزەننىڭ تەڭىزگە قۇيار ساعاسى بىتەلىپ قالعان. ال تەڭىز سۋى كەرى قايتقاندا نە بولماق؟ سوندىقتان تەز ارادا تەڭىز ءتۇبىن قازۋ قاجەت. تەڭىزدىڭ وزەنگە قۇيار ساعاسى تەرەڭدەتىلمەسە، بالىقتار دا، كەمەلەر دە تايىز سۋدان وتە المايدى. مۇنىڭ كەسىرى سۋ استىنداعى تىرشىلىككە دە، بالىق كاسىپشىلىگىنە دە كەرى اسەرىن تيگىزەدى، – دەيدى ارتۋر سادىبەك ۇلى.

ال وبلىستىق ەكولوگيا دەپار­تامەنتى اتىراۋ وبلىسىنىڭ ەكو­لوگيالىق پروبلەمالارىن كەشەن­دى شەشۋ جونىندەگى جول كارتا­سى­نىڭ 29، 34-تارماقتارىن ورىنداۋ ماق­ساتىندا جايىق وزەنىن برا­­كو­نەرلىك اۋدان تازارتۋدى باستادى. وسىلايشا، جول كارتاسىنىڭ 29-تارماعىندا كور­سەتىلگەندەي، جا­­­يىق وزەنىنىڭ جاعا­سىندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان حيميالىق قويمالار ­مەن باسقا دا لاستاۋشىلاردى انىق­تاۋ، تۇگەندەۋ، ىزدەستىرۋ، جويۋ جۇمىس­تارى ۇيىمداستىرىلدى. سونداي-اق 34-تارماققا سايكەس، وزەننىڭ ارناسىن، ساعالارىن برا­كونەرلىك بالىق اۋلاۋ قۇرالدارىنان تازارتۋ كوزدەلدى. ءىس-شارا كەزىندە وزەننەن براكونەرلەر قۇرعان 12 اۋلاۋ قۇرالى شىعارىلدى. اۋعا شىرماتىلعان ءتىرى بالىقتار وزەنگە كەرى جىبەرىلدى. ال ولگەن بالىقتار مەن يەسىز اۋ قۇرالدارى جيناپ الىندى.

 

اتىراۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار