21 قاڭتار, 2014

جاقسىلىققا جەتەلەيدى

292 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

مىنا ماسەلەنى باسا ايتقىمىز كەلەدى: حالىق ەلباسىنىڭ جول­داۋىنان جاقسىلىق كۇتەدى. جۇرتتىڭ ءبارى الەۋمەتتىك جە­لىلەردى ءجىتى باقىلاپ, اقور­دا­نىڭ Twittrer پاراقشاسىن ءال­سىن-ءالسىن جاڭارتىپ, اقپارات اگەنتتىكتەرىندە جاريالانعان جاڭالىقتاردى نازاردا ۇستاپ وتىردى. وسى جىلعى جولداۋدىڭ تىكەلەي ەفير ارقىلى ەمەس, ينتەرنەت كەڭىستىگى ارقىلى تارالعانى ونىڭ حالىق ءۇشىن ماڭىزىنىڭ جوعارى ەكەنىن بىردەن ايقىن­دادى. سەبەبى, Twittrer مەن Facebook سەكىلدى الەۋمەتتىك جە­لى­لەردە الەۋمەتتىڭ اقجولتاي اقپاراتتى اعايىنعا جەتكىزىپ, دەم اراسىندا وعان ەلدىڭ ءۇن قوسىپ جاتقانىنا كۋا بولدىق. زاماناۋي تەحنيكا حالىقتىڭ يگىلىگىنە وسىلاي جۇمىس جاسادى. مىسالى, ءبىر قولدانۋشى «مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى 15 پايىزعا ارتاتىن بولدى» دەگەن اقپارات جولدادى. ال ونىڭ استىنا جازىلعان ەلدىڭ پىكىرىندە ەسەپ جوق. ەل جولداۋدان جاقسىلىق كۇتەدى دەگەندى وسىنداي دۇنيەلەرگە سۇيەنىپ ايتىپ وتىرمىز.

 

مىنا ماسەلەنى باسا ايتقىمىز كەلەدى: حالىق ەلباسىنىڭ جول­داۋىنان جاقسىلىق كۇتەدى. جۇرتتىڭ ءبارى الەۋمەتتىك جە­لىلەردى ءجىتى باقىلاپ, اقور­دا­نىڭ Twittrer پاراقشاسىن ءال­سىن-ءالسىن جاڭارتىپ, اقپارات اگەنتتىكتەرىندە جاريالانعان جاڭالىقتاردى نازاردا ۇستاپ وتىردى. وسى جىلعى جولداۋدىڭ تىكەلەي ەفير ارقىلى ەمەس, ينتەرنەت كەڭىستىگى ارقىلى تارالعانى ونىڭ حالىق ءۇشىن ماڭىزىنىڭ جوعارى ەكەنىن بىردەن ايقىن­دادى. سەبەبى, Twittrer مەن Facebook سەكىلدى الەۋمەتتىك جە­لى­لەردە الەۋمەتتىڭ اقجولتاي اقپاراتتى اعايىنعا جەتكىزىپ, دەم اراسىندا وعان ەلدىڭ ءۇن قوسىپ جاتقانىنا كۋا بولدىق. زاماناۋي تەحنيكا حالىقتىڭ يگىلىگىنە وسىلاي جۇمىس جاسادى. مىسالى, ءبىر قولدانۋشى «مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى 15 پايىزعا ارتاتىن بولدى» دەگەن اقپارات جولدادى. ال ونىڭ استىنا جازىلعان ەلدىڭ پىكىرىندە ەسەپ جوق. ەل جولداۋدان جاقسىلىق كۇتەدى دەگەندى وسىنداي دۇنيەلەرگە سۇيەنىپ ايتىپ وتىرمىز.

تاعى ءبىر مىسال. ەلباسى جول­داۋىنان كەيىن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مۇشەلەرى شۇعىل جينالدى. ءسويتىپ, بيىل­عى جىل­­دىڭ ەڭ ماڭىزدى قۇجا­تىن تال­قىلادى. جيىندى اش­قان وب­لىس­تىق اسسامبلەيا توراعا­سىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق باسشىسى اسىلبەك جۇماباەۆ بيىلعى جولداۋدىڭ بۇرىنعىدان وزگەرەك ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

– ءبىز كەڭەس زامانىندا تاربيەلەنگەن, قالىپتاسقان ۇرپاقپىز عوي. دەگەنمەن, ەلبا­سىنىڭ جولداۋىن الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى, اقپارات اگەنت­تىكتەرىنە شىققان ماتەريالدار بويىنشا قاراپ وتىردىق. ال جاستاردىڭ قولدارىنداعى ۇيالى تەلەفوندارى ارقىلى جولداۋدان ۇزىك-ۇزىك ۇزىندىلەرىن وقىعانىن كورگەندە ەرەكشە قۋاندىم. بۇگىندە ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتتى. 2050 جىلعا دەيىن الەمنىڭ وزىق 30 ەلىنىڭ قاتارىنا كىرەتىنىمىزدى ايتتى بۇگىن ەلباسى. ونىڭ تۇجىرىمداماسى الداعى كۇندەرى جاريالاناتىنىن بىلدىك. جالاقى وسەدى, شاكىرتاقى ارتادى. سونىمەن قاتار, الداعى جىل­داردا قازاقستاندا ءۇش اۋى­سىم­داعى مەكتەپتەر بولمايدى. ەلباسى ۇكىمەتكە مەكتەپ­تەر­دىڭ بارلىعىنىڭ ەكى اۋىسىمدا جۇ­مىس ىستەۋى كەرەكتىگىن تاپسىردى. بۇل رەتتە قىزىلوردا وبلى­سىن­دا ءۇش اۋىسىمدا وقىتىپ جات­قان مەكتەپتەردىڭ جوق ەكەنىن قۋا­نىش­پەن ايتقىم كەلەدى, دەدى ول.

ال «بولاشاق» ۋنيۆەر­سي­تە­تىنىڭ پرورەكتورى بولات ءناسىپوۆ:

– ەلباسى قازاق ءتىلىنىڭ عىلىم مەن ءبىلىم, ينتەرنەت تىلىنە اينالعانىن ءمالىم ەتتى. بۇل نەگىزسىز ەمەس. سەبەبى, بۇگىندە گوللانديا, گەرمانيا سەكىلدى ەۋروپا مەملەكەتتەرىندە قازاق تىلىندەگى عىلىمي ماقالالاردى جاريالايتىن جۋرنالدار شىعادى. ياعني, ەۋروپادا ءبىز ءوزىمىز جازعان ەڭبەكتەردى ەش قيىندىقسىز جاريالاي الامىز. بۇل قازاق ءتىلىنىڭ الەمدىك وركەنيەتكە شىققانىنىڭ ءبىر بەلگىسى. ال ينتەرنەت تىلىنە اينالدى دەگەنىن بۇگىنگى جولداۋدى جۇرتتىڭ بارلىعى عالامتور ارقىلى الىپ, تالداپ, زەرتتەپ جاتقانىنان انىق اڭعارۋعا بولادى,– دەپ ورتاعا ءوز ويىن سالدى.

جيىن بارىسىندا وبلىستاعى مادەني ورتالىقتاردىڭ جەتەك­شىلەرى كەزەك-كەزەك ءسوز الىپ, قازاق­ستانداعى تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىقتىڭ بارلىعى ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا بولىپ جاتقانىن جەتكىزدى. جىل سايىن قازاقستان حالقىنا ارنالاتىن جولداۋدىڭ ءوزى مەملەكەت دامۋىنداعى سەرپىندى قۇجات ەكەنى ايتىلدى.

سونىمەن قاتار, قىزىل­وردالىقتار ەلباسى جولداۋىن تەلەديدار ارقىلى دا تاماشا­لادى. مىسالى, كەشە عانا «قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىن ەلباسىنىڭ قولىنان العان ابزال ەراليەۆ باسقاراتىن «ابزال جانە ك» تولىق سەرىكتەستىگىنىڭ ۇجىمى جولداۋدى بىرلەسە كوردى. ال مۇناي ءوندىرۋ سالاسىندا ايماقتاعى وزىق كومپانيالاردىڭ ءبىرى «قازگەرمۇناي» بىرىككەن كاسىپورنىنىڭ باسشىسىنان جۇمىسشىسىنا دەيىن جولداۋدا ايتىلعان سوزدەردى سارالادى. سونىمەن قاتار, قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شاكىرت­تەرى جاڭادان اشىلعان «ستۋ­دەنتتەر ۇيىندە» جىلدىڭ باستى قۇجاتىنىڭ مانىنە بويلادى.

ەرجان بايتىلەس,

«ەگەمەن قازاقستان».

قىزىلوردا.

سوڭعى جاڭالىقتار