17 قاڭتار, 2014

كۇرمەۋى قيىن ماسەلە شەشىمىن تاپپاق

330 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

سىقىرلاعان سارى ايازدا ءبىر جاعىنا قاراي قيسايىپ, وكپەسىن زورعا سۇيرەتىپ, ىڭىرانا باسىپ, كوك ءتۇتىنىن بۋداقتاتىپ كەتىپ بارا جاتقان قوعامدىق كولىكتى كوپ كورەسىز. قىزىلوردادان. ءاسىلى, قازاق­ستاننىڭ قاي تۇكپىرىندە تۇرماسا دا اۆتوبۋسپەن جۇرەتىن ادامدار بىلەدى.

سىقىرلاعان سارى ايازدا ءبىر جاعىنا قاراي قيسايىپ, وكپەسىن زورعا سۇيرەتىپ, ىڭىرانا باسىپ, كوك ءتۇتىنىن بۋداقتاتىپ كەتىپ بارا جاتقان قوعامدىق كولىكتى كوپ كورەسىز. قىزىلوردادان. ءاسىلى, قازاق­ستاننىڭ قاي تۇكپىرىندە تۇرماسا دا اۆتوبۋسپەن جۇرەتىن ادامدار بىلەدى.ءبىز­دە قوعامدىق كولىكتىڭ مادەنيەتى كەم. ادام ەمەس, اعاش باسقانداي ەتىپ تيەي­دى. كوندۋكتور ۇرىسقاق. جۇرگىزۋشى ءدو­رە­كى. كوشەدە ەمەس, اۆتورالليدە كەلە جات­قانداي جارىسادى. وعان كولىكتەردىڭ قاڭقاسى عانا قالعانىن قوسساڭىز, ازاپتىڭ ارتا تۇسەتىنى انىق. ويتكەنى, دىتتەگەن جەرى­ڭە جەتكىزەتىنىنە سەنە المايسىڭ. كونە­نىڭ كوزىن كورگەندەي كەيىپكە تۇسكەن اۆتوبۋستارعا تاپ بولعاندا ەرىكسىز وسىنداي ويعا تىرەلەسىز.

جالپى, بۇگىندە اۆتوپاركتىڭ دەنى جەكەنىڭ قولىندا. مەملەكەتتىڭ ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلىپ وتىرعان پاركتەر نەكەن-ساياق شىعار. ال جەكەمەنشىكتىڭ ماقساتى بەلگىلى. اقشا تابۋ. قارجىنى مولايتۋ. دەگەنمەن, پاركتەگى اۆتوبۋس­تاردى جاڭارتۋعا كەلگەندە قينالا بە­رە­دى. جولاقىسىن كوتەرگەندى بىلگەن كوم­­پانيالار, كولىكتى جاڭالاۋدى ءبىل­مەيدى دەگەنگە سەنە المايسىڭ. اقىر سوڭى, جالپاق جۇرتتىڭ تۇتىنىنە شاشال­عان كولىكپەن جۇرگەننەن باسقا امالى قالمايدى.

بىلتىر قاراشا ايىندا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمدىگى ءبىر باستاما باستادى. سول بويىنشا, «بايقوڭىر» الەۋ­مەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى مەن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلعان بولاتىن. ول نە مەموراندۋم ەدى؟ اتالعان قۇجات بويىنشا قىزىلوردا قالاسىندا زاماناۋي اۆتوبۋس پاركى قۇرىلىپ, جاڭا جولاۋشى تاسىمالداۋشى كولىكتەر اكەلىنبەك. شىندىعى كەرەك قوي, باستاپقىدا وسىعان اسا يلانا قويمادىق. ەلپ ەتە قالمادىق. سويتسەك, جاڭا اۆتوبۋستار ساتىپ الۋعا ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى 18,8 ميلليون دوللار قاراجات ءبولىپتى. سونىڭ العاشقى 20 اۆتوبۋسى قىتايدان قىزىلورداعا كەلىپ جەتىپتى. اۆتوبۋستار ەكولوگيالىق تازا گازبەن جۇرەدى ەكەن. سونىمەن قاتار, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ ءمىنىپ-تۇسۋىنە دە ىڭعايلى جاسالعان. اۆتوبۋس پاركىنىڭ ديرەكتورى مۇرات نۇعمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاڭا كولىكتەردىڭ سىيىمدىلىعى 75-80 ادامدى قۇرايتىن كورىنەدى. اتالعان مەموراندۋمنىڭ ارقاسىندا كوپ ۇزاماي قىزىلوردا كوشەلەرىندە سۋ جاڭا اۆتوبۋستار پايدا بولادى. كەلەشەكتە تاعى 100 اۆتوبۋس اكەلۋ جوسپارلانىپ وتىرعانعا ۇقسايدى. تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى بار مۇنىڭ. اۆتوبۋستىڭ جۇرگىزۋشىسى مەن كوندۋكتورلارىنىڭ تاپ-تۇيناقتاي بىرىڭعاي فورما كيگەنىن استانادان كورەتىن ەدىك. الماتىنىڭ وزىندە مۇنداي جاعداي قالىپتاسقانىن بايقاۋ قيىن. مىنە, ەلورداداعى ءۇردىس بىزگە جەتتى. كولىك جۇرگىزۋشىلەرى مەن كوندۋكتورلارىنا ارنايى كيىم الىندى. ەندى الداعى ۋاقىتتا اقمەشىتتە ولپى-سولپى جۇرگەن قوعامدىق كولىكتىڭ جۇرگىزۋشىسى مەن كوندۋكتورىن كورمەيتىن بولاسىز. قازىر ولار قوزعالىس جانە قاۋىپسىزدىك نەگىزدەرىن تاعى ءبىر پىسىقتاۋدا. سونىمەن قاتار, جاڭا اۆتوبۋس پاركىن سالۋ ءۇشىن ارنايى جەر ءبولىندى. بۇل دا ۇلكەن جاڭالىقتىڭ باسى. سەبەبى, پارك سالىنىپ, اۆتوبۋستار تۇگەلدەي جاڭارسا, وندا قىزىلوردادا قوعامدىق كولىكتىڭ پروبلەماسى شەشىلەدى دەگەن ءسوز. وسىلايشا, شاھارداعى كۇرمەۋى قيىن جولاۋشىلار تاسىمالى ماسەلەسى بيىل شەشىمىن تابادى دەپ سەنەمىز.

ەرجان بايتىلەس,

«ەگەمەن قازاقستان».

قىزىلوردا.

 

سوڭعى جاڭالىقتار