مەملەكەتتىك جانە سالالىق باسقارۋ بۋىندارى الدىنا جاڭا تالاپتار مەن تىڭ مىندەتتەر قويىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا وڭىرلەردى دامىتۋدا الەۋمەتتىك تەڭگەرىمسىزدىك ماسەلەلەرىن شەشۋگە باسا نازار اۋدارىلىپ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بۇل سالاداعى جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ قاجەتتىگى اتاپ كورسەتىلگەنى ءمالىم.
مەملەكەتتىك جانە سالالىق باسقارۋ بۋىندارى الدىنا جاڭا تالاپتار مەن تىڭ مىندەتتەر قويىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا وڭىرلەردى دامىتۋدا الەۋمەتتىك تەڭگەرىمسىزدىك ماسەلەلەرىن شەشۋگە باسا نازار اۋدارىلىپ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بۇل سالاداعى جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ قاجەتتىگى اتاپ كورسەتىلگەنى ءمالىم.
ءسوز اراسىندا مەملەكەتتىك جانە سالالىق بارلىق باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋىن وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ باسىمدىققا يە مىندەتتەرىمەن شەشۋدى ۇيلەستىرۋ باستى تالاپ رەتىندە قويىلىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون. ويتكەنى, ەلدىڭ جالپى دامۋىن وڭىرلەرسىز كوزگە ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قيىن. وسى ورايدا, وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قۇرىلۋى ەل وڭىرلەرىنىڭ ءتيىمدى جانە تۇراقتى العا باسۋىنىڭ باستى بۋىنى ءارى لوكوموتيۆى بولىپ تابىلارى انىق.
وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ ءبىرىنشى دارەجەلى قۇجاتى ەلباسىنىڭ ارنايى جارلىعىمەن بەكىتىلىپ, 2020 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدى قامتيتىن اۋماقتىق-كەڭىستىك بولجامدى كەستەسىن ءتۇزىپ بەردى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى ءاربىر ءوڭىر مەن سالانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق الەۋەتىنىڭ دامۋى مەن ءتيىمدى پايدالانىلۋى نەگىزىندە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋدى دىتتەيتىندىكتەن, اۋىلدىق ايماقتاردىڭ ناقتى مىندەتتەرى مەن نەگىزگى ستراتەگيالىق باسىم باعىتتارىن بەلگىلەۋ باسقارۋ ساپاسىنا دا جاڭالىقتار اكەلەرى ءسوزسىز. ءبىز وڭىرلەردى دامىتۋدى قولدانىستاعى مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالار شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, وبلىس اۋماقتارىن دامىتۋ جوبالارىمەن ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتىپ كەلەمىز. ول جان-جاقتى سيپاتتىلىعىمەن دە بولەكتەنەدى. ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن, الەۋمەتتىك سالانى وركەندەتۋ, ءتيىستى اۋماقتارعا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر مەن ينفراقۇرىلىمدار ۇسىنۋ جونىندە كەشەندى شارالار قاراستىرىلعان. تۇپكى ءمانى تۇرعىنداردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. 2015 جىلعا تامان جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمىن 749,6 ميلليارد تەڭگەگە جەتكىزۋ جوسپارلانعان. سوندا 2009 جىلعا قاراعاندا ناقتى ءوسىم 19,7 پايىزعا ۇلعاياتىن بولادى. اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن ناتيجەلىلىگى مونيتورينگتەۋ جانە باعالاۋ ارقىلى ايقىندالىپ, جىلىنا ءبىر مارتە جۇزەگە اسىرىلادى. 2012 جىلعى مونيتورينگتەۋ ناتيجەسى بويىنشا ەكونوميكا دامۋىنىڭ بارلىق سالالارى مەن باعىتتارى جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر ۇسىنۋ بويىنشا 27 ينديكاتور جانە 91 ناتيجە كورسەتكىشىنە قول جەتكىزىلدى. تالداۋ كورسەتكەندەي, اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە, حالىقتىڭ ءومىر سۇرۋىنە قولايلى جاعدايلار جاساۋعا ۇلكەن ىقپال تيگىزىپ وتىر. ءوڭىر دامۋىنىڭ ينتەگرالدىق كورسەتكىشى 2012 جىلمەن سالىستىرعاندا 5,3 پايىزعا ارتىپ, 262,9 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. جان باسىنا شاققاندا 454,3 مىڭ تەڭگەنىڭ تاۋارلارى ءوندىرىلىپ, قىزمەتتەرى كورسەتىلدى. بۇل وتكەن جىلعىدان 15,3 پايىزعا ارتىق. الدىن الا شارالار قابىلداۋ ناتيجەسىندە 23 ينديكاتور مەن 59 ناتيجە كورسەتكىشى بويىنشا جوسپارلى تاپسىرمالار ويداعىداي ورىندالدى. جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ ناتيجەلەرى بويىنشا ينديكاتورلار مەن كورسەتكىشتەردىڭ جوسپارلى ناتيجەلەرىن اياقسىز قالدىرعان سالالار تىزبەگى ناقتى ايقىندالىپ, ناقتى شارالار قابىلداۋ ءۇشىن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جىبەرىلدى.
«وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ ەكى جىلىندا, ونىڭ ىشىندە, «قازاقستان وڭىرلەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ەكونوميكالىق دامۋىنا جاردەمدەسۋ» اتتى ەكىنشى باعىتى اياسىندا جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى قولداۋ ماقساتىمەن كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ, زاڭسىز ۇيىندىلەردى جويۋ, قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردىڭ پوليگوندارىن, مال قورىمدارىن بەلگىلەۋ, بالالارعا ارنالعان اۋلالىق ويىن الاڭدارىن ورناتۋ, الەۋمەتتىك سالا نىساندارىن اعىمداعى جانە كۇردەلى جوندەۋ, كەنتىشىلىك جولداردى اعىمداعى جوندەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا 372 جوبا قولدانىسقا ەنگىزىلىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 315,8 ميلليون تەڭگە ءبولىندى. الداعى ءۇش جىلدا بۇل ماقساتتار ءۇشىن 935 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان.
مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان اۋقىمدى شارالار اۋىلدىق اۋماقتار دامۋىنىڭ تۇتاستاي جۇيەسىن جاساۋعا, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قارجىلىق الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەرى ءسوزسىز.
ايگۇل وتەۋلەنوۆا,
سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ
باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى.
