كاسىپكەرلەرگە egov ءتيىمدى
قاي سالادا بولسا دا ەلدە ماقتانىش ەتەرلىك ءبىر جەتىستىك تابىلۋى اجەپتاۋىر قۋانىش. ونى ايتاسىز, قازىر ءتىپتى كولىك جۇرگىزۋ كۋالىگىن دە ۇيگە تاستاپ كەتۋگە, يپوتەكانى ونلاين راسىمدەپ الۋعا بولادى.
قىزمەتتەردىڭ وفلايننان ونلاينعا كوشۋى كاسىپكەرلەر ءۇشىن دە ءتيىمدى بولىپ تۇرعان سىڭايلى. سوڭعى ۋاقىتتا كاسىپورىندار ونلاين تۇردە تىركەلۋدى قولايلى كورە باستاعان. ۇسىنىلىپ وتىرعان سانايعاقتار وسىنى كورسەتەدى. 2021 جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا 500 مىڭعا جۋىق زاڭدى تۇلعا تىركەلىپتى. ناقتىلاپ ايتار بولساق, جارتى جىلدىڭ وزىندە 469,9 مىڭ كاسىپورىن تىركەلگەن. بۇل بىلتىردىڭ تاپ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 3,8 پايىزعا كوپ ەكەن. مۇنداي دەرەكتى ۇسىنعان Ranking پورتالىنىڭ حابارلاۋىنشا, زاڭدى تۇلعالاردىڭ تىركەلۋى وسىمەن ونىنشى جىل قاتارىنان ءوسىم كورسەتىپ وتىر.
قارجىلىق ەمەس ۇيىمدار جانە اكتسيونەرلىك قوعام تۇرىندەگى قارجىلىق مەكەمەلەر, سونداي-اق مەملەكەتتىك كاسىپورىندار «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» (حقو) ارقىلى تىركەلسە, جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى تىركەلۋدى egov.kz ارقىلى جۇزەگە اسىرادى.
ارنايى قوعامدىق مونيتورينگ دەرەگىنشە, زاڭدى تۇلعالاردى جانە ولاردىڭ فيليالى مەن وكىلدىكتەرىن مەملەكەتتىك جانە ەسەپتىك تىركەۋگە الۋ قىزمەتى 62 مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ىشىندە 27-ورىن العان. ساۋالداماعا قاتىسقان 147 رەسپوندەنت وسىلاي باعالاپتى. 147 ادامنىڭ 20 پايىزى قىزمەتتى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا بارىپ, قاعاز جۇزىندە العانىن ايتسا, 80 پايىزى قىزمەتتى «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالى ارقىلى ونلاين راسىمدەگەن. ونلاين ۇسىنىلعان قىزمەتكە بەرىلگەن باعا دا وفلاين قىزمەت باعاسىنان تاۋىرلەۋ – 4,66 بالل/4,6 بالل.
دەگەنمەن قىزمەتتى ونلاين تۇتىنۋ كەزىندە ءتۇرلى ىركىلىس پەن قيىندىق تا تۋىنداماي قويمايدى. ەكشەپ ايتار بولساق ولاردىڭ ۇزىن-سونار تىزبەسى مىناداي: تولەم بويىنشا تۋىندايتىن پروبلەما; اقپاراتتى كۇتۋ تىم ۇزاققا سوزىلادى; سايت تەجەلىپ قالا بەرەدى, تەحنيكالىق قاتە ءجيى كەتەدى; Call-ورتالىق قوڭىراۋعا جاۋاپ بەرمەيدى; ەتسق-نى الۋ قيىن; قۇجاتتا كورسەتىلگەن ادام ەسىمدەرى مەن فاميليالارىن قاتە جازىپ قويادى; مامانداردىڭ جۇمىس ساپاسىن كوتەرۋ كەرەك: ساۋاتتىلىعىن, سىپايىلىعىن, جىلدامدىعىن; حقو-نى كوبەيتۋ قاجەت.
ارينە, مۇنىڭ ءبارى ۋاقىت وتە كەلە شەشىمىن تاباتىن كۇرمەۋلەر. ال ازاماتتاردىڭ ونلاين قىزمەتتەرگە مويىن بۇرا باستاۋى العا باسۋدىڭ ءبىر بەلگىسى شىعار. مەملەكەتتىك ورگاندار حالىق شاعىمىنان قورىتىندى شىعارىپ, قاتەلىكتەردى دەر ۋاقىتىندا جوندەپ وتىرسا, كەلەر جىلى ونلاين تىركەلەتىن جانە جۇمىسىنا قاتىستى قىزمەتتەردى ونلاين تۇتىناتىن زاڭدى تۇلعالاردىڭ كوبەيە تۇسەرى ءسوزسىز.
سان ەمەس, ساپا ماڭىزدى
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين قىزمەتتەردى ونلاينعا كوشىرۋ كەزىندە سان ەمەس, ساپاعا ءمان بەرۋ كەرەك ەكەنىن ايتادى. بۇل تۋرالى ول ۋكراينالىق MC.today ونلاين-باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا تارقاتا ايتىپتى.
ء«بىر ۋاقىتتا 400 اقپاراتتىق جۇيەنى قايتا جاساۋ نەمەسە ينتەگراتسيالاۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان بيزنەس-پروتسەستەردىڭ ناقتى ارحيتەكتۋراسىن قۇرۋىمىز كەرەك. كەيبىر انىقتامالار باسقا ءبىر انىقتامانى الۋ ءۇشىن كەرەك. مۇنىڭ ەش ءمانى جوق, قازىر وسىندايلاردى وزگەرتۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز», دەيدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر قازاقستان ەلەكتروندى ۇكىمەتتى دامىتۋ دەڭگەيى بويىنشا بۇۇ رەيتينگىندە 29-ورىندا تۇر. دەگەنمەن وسىناۋ ىرگەلى جۇمىستى باستاۋدىڭ اسا قيىنعا سوققانىن ايتادى.
«ادەپكىدە كەيبىر مەملەكەتتىك ورگاندار بۇعان نەمقۇرايدى قارادى. سايتتا ونلاين قىزمەت باتىرماسىن ەنگىزە سالدى. الايدا ادامدار قىزمەتتى الۋ ءۇشىن باياعىداي قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا سابىلىپ جۇرگەن ەدى. قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋدى بىرقاتار ورگان باسشىسى قابىلداي العان جوق. ءسويتىپ بۇكىل پروتسەستى ۇكىمەت باسشىسى تىكەلەي ءوز باقىلاۋىنا الدى. ول كەزدە ساپا تۋرالى ويلاۋ مۇمكىن بولعان جوق. مەيلىنشە بوس كەڭىستىكتى يگەرگىمىز كەلدى», دەيدى مينيستر.
ءمۋسيننىڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلعا تامان كوپتەگەن مەملەكەتتىك قىزمەت بەس مينۋت ىشىندە ۇسىنىلادى. «مينيستر رەتىندە مەنىڭ الدىمدا اسا ايتۋلى مىندەتتەر تۇر. ماسەلەن, قولدانۋشىلارعا ىڭعايلى جۇيە ۇسىناتىن GovTech پلاتفورماسىن دايىنداپ جاتىرمىز. مىسالى, قازىر ەمحانالاردا مەدقىزمەتكەر بىرنەشە اقپاراتتىق جۇيەنى پايدالانادى: ءبىر مالىمەتتى بىرنەشە بازاعا ەنگىزۋگە ءماجبۇر بولادى. ءسويتىپ ناۋقاستىڭ دەرەكتەرى ءارتۇرلى بازادا قايتالانىپ كەتەدى. ال بۇكىل پروتسەسس ءبىر جۇيەدە ىسكە اسىپ جاتۋى ءتيىس. سونداي-اق قازىرگى سەرۆيستەردى قايتا قاراپ جاتىرمىز. بىلتىر 18 انىقتامانى جويدىق. بۇدان بىلاي مەمورگاندار ونداي انىقتامالاردى (مىسالى, جىلجىمايتىن م ۇلىك تۋرالى) سۇراماۋى كەرەك. ورگان باسشىلىعى ازاماتتىڭ جسن-ى ارقىلى بازادان ءوزى قاراپ, تەكسەرە سالۋى قاجەت», دەيدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
قانداي قىزمەتتەر وڭايلاتىلماق؟
«ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءسۇيىنىش ءابدىلديننىڭ ايتۋىنشا, جاقىن ارادا بىرقاتار ونلاين قىزمەتتى الۋ جەڭىلدەيدى. سونىڭ ىشىندە ەتسق-نى الۋ دا بار.
– بىلتىر 4,8 ملن ادام ەتسق الۋ ءۇشىن كەلگەن. بۇل بۇكىل ءوتىنىشتىڭ 30 پايىزىن قۇرايدى. قازىر مينيسترلىك ««ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق-مەن بىرلەسىپ بۇلتتى ەتسق-نى ەنگىزۋدى ويلاستىرۋدا. سونىڭ ارقاسىندا ەلەكتروندى تسيفرلى قولتاڭبانى الۋ پروتسەسى ءبىرشاما وڭايلاتىلادى. سونىمەن قاتار ماۋسىمنان باستاپ بىرقاتار وڭىردە اۆتوكولىك يەلەرىنە ساقتاندىرۋ قىزمەتىن ۇسىنۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوبا باستالدى, – دەيدى ول.
تاعى ءبىر جاڭالىق – جاقىن ارادا الەۋمەتتىك تولەمدى راسىمدەۋ ءۇشىن «تۇراقتى تىركەۋدە تۇرۋ كەرەك» دەيتىن تالاپ الىنىپ تاستالماق. ياعني بۇل ماسەلە بويىنشا ازامات ەلدەگى كەز كەلگەن حقو-عا بارا الادى. وسى جەڭىلدىك اياسىندا ەل ازاماتتارى: بالا تۋعانى جانە ونىڭ كۇتىمى ءۇشىن, جۇكتىلىگىنە جانە بوسانۋىنا بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعانى ءۇشىن; جاڭا تۋعان ءسابيدى اسىراپ العانى جانە بالانىڭ ءبىر جاسقا دەيىنگى كۇتىمىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعانى ءۇشىن تۇرعىلىقتى جەرىنە قاراماستان كەز كەلگەن حقو-عا بارىپ جاردەماقى راسىمدەۋگە قۇقىلى. وزگە تولەم بويىنشا ءدال وسىنداي وزگەرىس جىل سوڭىنا دەيىن ەنگىزىلمەك.
ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» الەۋمەتتىك سالاعا قاتىستى 815 042 قىزمەت كورسەتكەن. جالپى, قازىرگى ۋاقىتتا «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» بازاسىندا قىزمەتتىڭ 659 ءتۇرى بار. بەس جىلدا ەل تۇرعىندارى 150 ملن-نان اسا قىزمەت العان. وڭىرلەردەگى 17 فيليالدا 22 مىڭ مامان جۇمىس اتقارۋدا.
رەسمي دەرەككە ءمان بەرسەك, 2020 جىلدىڭ باسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 82 پايىزى اۆتوماتتاندىرىلىپتى. توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەن سوڭ قىزمەتتى ونلاين الۋ ءۇش ەسە ارتقان. ۇكىمەت بيىل اۆتوماتتاندىرۋ ۇلەسىن 93 پايىزعا جەتكىزەمىز دەپ قۇلشىنىپ وتىر. ءبارى دۇرىس-اق. ب.ءمۋسيننىڭ ايتقاندارى دا كوز جۇمدىرىپ, اۋىز اشتىرادى. نەگىزى دۇرىس باعىتتا كەلەمىز. بىراق وسىنشاما ونلاين قىزمەتتى تۇتىنۋ ءۇشىن دە ءتاۋىر ينتەرنەت كەرەك ەكەنىن ۇمىتپاعان ءجون سەكىلدى. اۋىل-ايماق تۇرماق, قالانىڭ قاق ورتاسى دا كەيدە جىلدام ينتەرنەتكە قول جەتكىزە الماي قور بولىپ تۇرادى. ەگەر ينتەرنەت جەتىلمەي, بىراق قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ تۋرالى قور بولىپ جەتىستىكتەر لەگى ايتىلا بەرەر بولسا, بۇل بارا-بارا كۇلكى, كۇلكى بولعاندا دا اششى كۇلكى تۋدىراتىن وقيعاعا اينالۋى بەك مۇمكىن.
