ەكونوميكا • 22 شىلدە, 2021

IPO كومپانيالارعا ءتيىمدى مە؟

297 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى ۇزدىكسىز كاسىبي دامۋ بيۋروسى «IPO: ترانسفورماتسيالىق وقىتۋ» سەسسيا­سىن ۇيىمداستىردى. وندا كومپانيالار مەن ولاردىڭ قىزمەتكەرلەرىن IPO-عا دايىنداۋ ماسەلەلەرى جانە قازاقستاندىق ءىرى كاسىپورىنداردىڭ ازىرلىگى جايى تال­قىلاندى.

IPO كومپانيالارعا ءتيىمدى مە؟

IPO – قانداي دا ءبىر كوم­پا­نيانىڭ ءوز اكتسيالارىن جالپىعا ۇسىنۋى. جاريا ورنالاستىرۋدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى – جوبا­لار­دى قارجىلاندىرۋ جانە كوم­پانيانىڭ ودان ءارى ءوسۋىن قام­تاماسىز ەتۋ, مىندەت­تە­مەلەردى ءارتاراپتاندىرۋ. سونىڭ ىشىندە ەڭ باستىسى – سول مەكەمەگە كاپيتال تارتۋ ءۇشىن وتكىزىلەدى.

سەسسيانى ۇيىمداستىرۋ­شىلار استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى بيرجاسىندا اكتسيا ورنالاستىرۋ جا­يىن قاتى­سۋشىلارعا ءتۇسىندىردى. مامان­داردىڭ ايتۋىنشا, Astana International Exchange بيرجاسىندا اكتسيانى اشىق ورنالاستىرۋ ءۇشىن كومپانيالاردا ەڭ الدىمەن اۋديتتەلگەن قارجىلىق ەسەبى بولۋى كەرەك. سونداي-اق اۋديت جۇرگىزگەن كومپانيالاردىڭ AIX تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىندىگىنە, اكتسيالاردىڭ ەڭ از كولەمى ەركىن اينالىمىندا بار ەكەندىگىنە كوز جەتكىزىپ العانى ءجون جانە ۇسىنىستىڭ كولەمى كەم دەگەندە 1 ملن اقش دوللارىن قۇراۋى قاجەت. «كەز كەلگەن كومپانيا العا ۇمتىلۋدى, وركەندەۋدى قالايدى. IPO دا – كومپانيانى العا سۇيرەيتىن تەتىكتىڭ ءبىرى. ەگەر كومپانيا باسشىلىعى وزدەرىنىڭ نارىق­تاعى بولاشاعىنا سەنىمدى بولسا, وندا IPO باسقا كوم­پانيالارعا ساتۋدان گورى اكتسيونەرلەر ءۇشىن ءتيىمدى بولۋى مۇمكىن. جەكە ينۆەستورلاعا قاراعاندا IPO مەنەدجمەنتكە كوپ قاراجات جيناۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. دەگەنمەن بيزنەستىڭ جالپى باعاسى جوعارى, ويتكەنى كەز كەلگەن ادام اكتسيالاردى ساتىپ الا الادى», دەيدى Astana International Exchange نارىقتى دامىتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اسەل مۇقاجانوۆا.

اكتسيالارىن جارياعا ۇسىن­­باس بۇرىن سول كومپانيا­نىڭ باسشىلىعى دا, قىزمەت­كەرلەرى دە وعان دايىن بولۋى قاجەت. «IPO-نى ءتيىمدى جۇر­گىزۋدىڭ ماڭىزدى شارتتارى كوپ. وعان دايىندىق جانە وتكىزۋ ۇدەرىسى جوعارى جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. كومپانيالار وعان ۇلكەن دايىندىقپەن كەلۋى كەرەك. كومپانيانىڭ تاجىريبەلى باسقارۋ توبى, وڭ قارجىلىق نا­تيجەسى, وزگەلەردەن ەرەكشە­لەنىپ تۇراتىنى ساپالى ءونىمى مەن قىزمەتى, ناقتى بيزنەس-جوسپارى, سەنىمدى قارجىلىق, وپەراتسيالىق باقىلاۋى بولۋى قاجەت. جوعارى بىلىكتى قى­ز­مەت­كەر­لەرى مەن جوعارى ساپالى ادامي كاپيتالدىڭ بولۋى دا – اكتسيا ساتىلىمىندا جوعارى ناتيجەگە جەتۋدىڭ باستى كە­پىلى», دەيدى احقو ۇزدىكسىز كاسىبي دامۋ بيۋروسىنىڭ دامۋ باعىتىنىڭ جەتەكشىسى ەلەو­نورا كۋسەمباەۆا.

قىزمەتكەرلەردى وقىتۋ مەن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ستراتەگياسىن قۇرۋ كەزىندە احقو ۇزدىكسىز كاسىبي دامۋ بيۋروسى كاسىبي سەرتيفيكاتتاۋ ءتاسى­لىن – ءبىلىم مەن داعدىلاردى حالىق­ارالىق دەڭگەيدە راستاۋدى ۇسىندى. ال ارنايى سەرتي­فيكاتتاۋدان وتكەن ماماندار كومپانياعا ەڭ جاقسى حالىقارالىق ستاندارتتار مەن تاجىريبەلەردى ەنگىزۋگە جانە نارىقتاعى كومپانيانىڭ باسە­كەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.

ءىرو وتكىزۋدىڭ ءبىر ماقساتى  كومپانياعا ينۆەستور تارتۋ دەپ جوعارىدا ايتتىق. وزى­نە ينۆەستورلاردىڭ كو­ڭى­لىن اۋدارعىسى كەلەتىن كومپا­نيا­نىڭ اۋديتتىك قارجى ەسە­بى دە ءمىنسىز بولۋى قاجەت. «كوپ­شى­لىككە اكتسيالارىن ۇسىنعىسى كەلەتىن كومپانيا قارجىلىق ەسەپ­تىلىگىنە مۇقيات بولعان ءجون. بۇل بۋحگالتەرلىك ەسەپ پەن قار­جىلىق ەسەپتىلىك ماسەلەلەرىمەن شەك­تەلمەيدى. ونىڭ ەڭ كۇردە­لىسى – نەگىزگى فۋنكتسيالاردى تال­داۋ جانە كومپانيانى جاريا­لى­لىققا دايىنداۋ ءۇشىن قان­داي سالالاردى قۇرۋ كەرەك, قاي سالانى كەڭەيتۋ قاجەت – وسى­نى انىقتاپ العان ابزال», دەيدى احقو ۇزدىكسىز كاسىبي دامۋ بيۋروسىنىڭ, Develop باعىتى­نىڭ جەتەكشىسى اسەل مۇساعۇل.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, كومپانيالار مۇددەلى تا­راپ­تاردىڭ قاجەتتىلىگىن قانا­عات­تاندىرۋ ءۇشىن ىشكى باعالاۋ جۇرگىزۋى كەرەك. بۇل تالاپتارعا دەرەكتەردىڭ اشىقتىعى, بيۋدجەتتەر مەن بولجامداردى قاتاڭ تالداۋى كىرەدى, ياعني ىشكى اۋديت قىزمەتىن كۇشەيتۋ – IPO ءساتتى ءوتۋىنىڭ تاعى ءبىر العىشارتى. «ينۆەستيتسيالاردى باسقارۋ پروتسەسىن جەتىلدىرۋ كەزىندە قار­جىلاندىرۋدىڭ جالپى ستراتەگياسىن, ونىڭ ىشىن­دە ماقساتتى كاپيتال قۇرى­لىمىن جانە الەۋەتتى اكتسيو­نەرلەر تولەمدەرى ستراتەگيا­سىن, ديۆيدەندتىك سايا­سات پەن اك­تسيالاردى ساتىپ الۋ باعدار­لامالارىن ەسكەرۋ ماڭىزدى. نەگىزىنەن تابىس­تى كومپانيالار تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ قۇندىلىعىن جاقسى تۇسىنەدى. سوڭعى ونجىلدىقتاعى الەمدىك قارجىلىق كۇيزەلىستەر ينۆەستورلاردى, رەتتەۋشىلەردى, باسقا دا مۇددەلى تاراپتاردى تاۋەكەلدەرگە باسقاشا قاراۋعا ۇيرەتتى, ولار مەملە­كەتتىك كوم­پانيالاردىڭ تاجىري­بەسىنە دە مۇقيات قاراۋعا ماشىق­تاندى», دەپ ءسوزىن قورىتتى ءا.مۇساعۇل.

ال ستراتەگيالىق ماسەلە­لەر جونىندەگى ديرەكتور, «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالى­عىنىڭ عىلىمي كەڭەسىنىڭ تورا­عاسى جانە كورپوراتيۆتى باس­قارۋ­دىڭ توراعاسى, پروفەسسور الەكساندر ۆان دە پۋت IPO جوسپارلاپ وتىرعان كومپانيا­لار دايىندىقتى كەمى ءبىر جىل بۇرىن باستاۋى كەرەكتىگىن ەس­كەرتتى. ويتكەنى بۇل ادام رەسۋرس­تارىن باسقارۋ جانە جوبالاردى باسقارۋ كومپانيالاردى ترانس­فورماتسيالاۋ مەن IPO-عا عانا تىرەلىپ وتىرعان جوق. بۇل –  كورپوراتيۆتىك باسقارۋدى جەتىلدىرۋدىڭ, ودان ءارى تۇراقتى دامۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى.

سەسسيا سوڭىندا ۇيىم­داس­­تىرۋ­شىلار ۇزدىك­سىز بىلىك­تىلىكتى ارتتىرۋ بيۋروسىنىڭ «بولاشاق ۋنيۆەرسيتەتى» اتتى جاڭا جوباسىن ۇسىنىپ, وندا ءارتۇرلى باعىتتار بويىنشا وفلاين, ونلاين جانە ۆيرتۋال­دى كۋرس­تار مەن ترەنينگتەر, دايىندىق باعدارلامالارى, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋعا ارنالعان IPO-عا ترانس­­­فورماتسيالىق دايىندىق باع­دارلاماسى بو­يىنشا سەرتيفيكاتتاۋ وتكىزى­لەتىنىن جەتكىزدى. 

 

سوڭعى جاڭالىقتار