اقتوبە قالاسىندا جىلما-جىل كولىك كەپتەلىسى كۇردەلى پروبلەماعا اينالىپ كەلەدى. جاقىندا جۇرگىزۋشىلەردىڭ دە, جولاۋشىلاردىڭ دا «باس اۋرۋىنا» اينالعان وسى پروبلەمانى شەشەتىندەي ەكى بىردەي اۆتوجول پايدالانۋعا بەرىلىپ, قالاداعى كولىك قوزعالىسىن بىردەن اناعۇرلىم جەڭىلدەتىپ تاستادى دەسە دە بولعانداي.
اقتوبە قالاسىندا جىلما-جىل كولىك كەپتەلىسى كۇردەلى پروبلەماعا اينالىپ كەلەدى. جاقىندا جۇرگىزۋشىلەردىڭ دە, جولاۋشىلاردىڭ دا «باس اۋرۋىنا» اينالعان وسى پروبلەمانى شەشەتىندەي ەكى بىردەي اۆتوجول پايدالانۋعا بەرىلىپ, قالاداعى كولىك قوزعالىسىن بىردەن اناعۇرلىم جەڭىلدەتىپ تاستادى دەسە دە بولعانداي.
اقتوبە قالاسىنداعى 11-شاعىن اۋدانداعى اكىمجانوۆ-ءاز ناۋرىز وتپەلى كوپىر جولىنىڭ اشىلۋىن تۇرعىندار قۋانىشپەن قارسى الدى. ءىس-شاراعا وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ, اقتوبە قالاسىنىڭ اكىمى ەرحان وماروۆ, «موستسترويتەلنىي وترياد-25» جشس مەردىگەرلىك ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى, قالانىڭ قۇرمەتتى ازاماتتارى, مەملەكەتتىك ورگاندار, كوممۋنالدىق كاسىپورىندار وكىلدەرى, قالا تۇرعىندارى قاتىستى.
– قالا كوركەيىپ كەلەدى. ءوڭىرىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتى جاقسارىپ, ادامداردىڭ باقۋاتتى تۇرمىسى قالىپتاسۋدا. اۆتوكولىكتەر دە كوبەيە تۇسۋدە. بۇرىنعى اۆتوجولدار ەندى تارلىق ەتە باستادى. سوندىقتان, قازىردىڭ وزىندە مۇنداي ماسەلەنى شەشۋدىڭ الدىن الۋدامىز. سونىڭ ءبىرى – 11-شاعىن اۋدان مەن ەسكى قالانى تىكەلەي قوساتىن جاڭا جول وتكەلى. بۇل كوپىردى سالۋداعى ماقساتىمىز – جول قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن رەتتەۋ جانە ەكى اۋداننىڭ اراسىنداعى كولىك اعىمىن ازايتۋ. كەڭەس وداعى كەزىندە وبلىستا بار بولعانى 40 مىڭداي كولىك بولسا, قازىر بۇل كورسەتكىش ءتورت ەسەدەي ءوستى. بۇل ەكونوميكامىزدىڭ دامىپ, تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ جاقسارعاندىعىن كورسەتەدى, – دەدى وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ.
جول وتپەسى قۇرىلىسى ءجونىندەگى جۇمىستار وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىندا باستالعان بولاتىن. كوپىردىڭ سالىنۋىنا قالانى ەكىگە بولەتىن تەمىرجول ارقىلى وتەتىن وتپەلەردىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, اۆتوۆوكزال اۋدانىندا ۇنەمى كولىك كەپتەلىسىنىڭ پايدا بولۋى, كوپىرلەردەگى سالماقتى ازايتۋ قاجەتتىلىگى سەبەپ بولدى.
جاڭا جول وتپەسى كەڭەس نوكين مەن ساڭكىباي باتىر اينالما جول تراسسالارىنا شىعا وتىرىپ, قالانىڭ ەسكى بولىگى مەن 11- شاعىن اۋدانىن قوسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سول كۇنى قالانىڭ سولتۇستىك اينالما جولى دا سالتاناتتى جاعدايدا اشىلدى. اينالما جول «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق اۆتودالىزىنە كىرەدى. وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزدى ماگيسترالدىڭ اقتوبە ءوڭىرىندە ءبىرىنشى بولىپ تابىستى اياقتالۋىمەن كوپشىلىكتى قۇتتىقتاپ, بۇل جوبانىڭ باسقا دا ينفراقۇرىلىمداردى جان-جاقتى دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىندىگىن ايتتى.
جالپى ۇزىندىعى قىرىق شاقىرىمداي قاشىقتىقتى قامتيتىن بۇل قۇرىلىس جۇمىسى 2011 جىلى باستالعان-دى. ونىڭ ماڭىزدىلىعى – باتىستان شىعىسقا, شىعىستان باتىسقا قاراي كۇندىز-ءتۇنى اعىلىپ جاتاتىن ءارتۇرلى اۋىر سالماقتاعى سان الۋان كولىكتەردىڭ بۇرىنعىداي وبلىس ورتالىعىنا كىرمەي, قالا سىرتىنان ساپارىن جالعاستىرا بەرەتىندىگىندە بولىپ وتىر. بۇل شاھاردىڭ ەكولوگيالىق تازالىعىن ساقتاۋعا دا ىقپال ەتەدى.
«قازاۆتوجول» اكتسيونەرلىك قوعامى اقتوبە فيليالىنىڭ ديرەكتورى باعىلان بايماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگىدەي قالادا كولىكتەر كوبەيىپ تۇرعان جاعدايدا وسى اينالما جولدىڭ سالىنۋى دا بىرقاتار پروبلەمالاردى شەشۋگە قول جەتكىزەدى ەكەن. ياعني, كولىك كەپتەلىسى سەيىلەدى, ەكىنشىدەن, قالانىڭ اتموسفەرالىق اۋاسىنىڭ تازا بولۋىنادا ماڭىزى زور. اينالما جولدى سالۋ كەزىندە وسى اۋماقتا ورنالاسقان شارۋا قوجالىقتارى تىرلىكتىڭ ەل يگىلىگى ءۇشىن قاجەت ەكەنىن سەزىنىپ, ءوزدەرىنە ۇسىنىلعان باسقا جەرلەرگە تۇسىنىستىكپەن قونىس اۋداردى. بۇعان بولىنگەن 73,3 ميلليون تەڭگە مەملەكەت بيۋدجەتىنە قايتارىلعان.
جول سالۋ جۇمىستارىنا 12,1 ملرد. تەڭگە قارجى جۇمسالعان. قۇرىلىستىڭ جابىندىسى جۇك كولىكتەرىنىڭ 13 توننالىق ءبىلىگىنە ەسەپتەلگەن. مۇندا وزەكتەردىڭ ۇستىنەن وتەتىن ءتورت جاڭا كوپىر سالىندى جانە «بەدە جاپىراعى» ءتارىزدى ءۇش, ەكى دەڭگەيلى كولىك ءجۇرىسى ايرىعى ىسكە قوسىلدى. جولدىڭ ەنى 9 مەتردى قۇرايدى.
جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا بەس جۇزگە دەيىن ادام ەڭبەك ەتتى. جولدىڭ بارلىق قۇرىلىس جۇمىستارىنا قازاقستاندىق ماتەريالدار مەن بۇيىمدار پايدالانىلدى. اقتوبەلىك جۇرگىزۋشىلەر قازىردىڭ وزىندە وتپەلى كوپىر مەن اينالما جولدىڭ يگىلىگىن كورە باستادى. بۇل كولىك كەپتەلىسىن ەداۋىر جەڭىلدەتىپ, جولاۋشىلاردىڭ بارار جەرلەرىنە بۇرىنعىدان گورى اناعۇرلىم ەرتە جەتۋىنە قولايلى بولدى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.
