ارحيمەد مۇحامبەتوۆ وبلىستاعى ونەركاسىپ ورىندارىنىڭ جارتى جىل ىشىندە شىعارعان ءونىمى 860,4 ملرد تەڭگەگە جەتكەنىن مالىمدەدى. ءوڭىر ەكونوميكاسىنداعى ەلەۋلى وسىمگە مەملەكەت باسشىسى مەن ۇكىمەتتىڭ تىكەلەي قولداۋى ارقىلى قولعا الىنعان اۋقىمدى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردىڭ سەپتىگى مول.
قوستاناي وبلىسىندا ونەركاسىپ سالاسىنداعى جوبالار پۋلى قۇرىلدى. وعان بيۋدجەتتىك شىعىندارى 2 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 80 جوبا كىرەدى. بۇل رەتتە وڭىردە 6 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى پايدا بولماق. پۋل ونەركاسىپتىك ءوندىرىس كولەمىنىڭ ايتارلىقتاي ارتۋى ەسەبىنەن وبلىستاعى ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ رەزەرۆىنە اينالۋى ءتيىس.
جالپى, جىل باسىنان بەرگى كەزەڭ ىشىندە وڭىرگە 117 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. وبلىستا جالپى قۇنى 168,6 ملرد تەڭگە بولاتىن 97 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلىپ, ناتيجەسىندە 6,5 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.
وبلىس اكىمى ماشينا جاساۋ سالاسىنا كەڭىرەك توقتالىپ, اۆتوونەركاسىپتىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسى ءوسىمىنىڭ درايۆەرىنە اينالعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, التى اي ىشىندە جەرگىلىكتى ماشينا قۇراستىرۋ جەلىلەرى 147,6 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعارىپ, 34,8 پايىز وسىمگە قول جەتكىزىپ وتىر. وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى جالپى ءونىم ۇلەسىنىڭ 40 پايىزعا جۋىعى ماشينا جاساۋ سالاسىنا تيەسىلى. ماسەلەن, بيىل كومباين دەستەلەگىشتەرىن شىعارۋ 2,1 ەسە, تراكتور قۇراستىرۋ 2,5 ەسە, كومباين قۇراستىرۋ 2,4%-عا, ال جەڭىل اۆتوكولىك قۇراستىرۋ 43,3%-عا ارتىپ وتىر.
ايماق ەكونوميكاسىنىڭ ماڭىزدى سالاسىنىڭ ءبىرى اۋىل شارۋاشىلىعى ەكەنى ءمالىم. وڭىرلىك جالپى ونىمدەگى بۇل سالانىڭ ۇلەسى 12,5 پايىزدى قۇرايدى. وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 25%-ى, ياعني 117 مىڭنان استام ادام وسى سالانى ناپاقا ەتىپ وتىر.
جالپى, قوستاناي وبلىسى ەل كولەمىندە ۇن وندىرۋدەن ءبىرىنشى, سارى ماي, ءسۇت, قويۋ جانە قاتتى ءسۇت وندىرۋدەن ەكىنشى, يوگۋرت پەن ماكارون ءوندىرۋ بويىنشا ءۇشىنشى ورىندا كەلەدى. سوڭعى كەزەڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەت وندىرىسىندە دە ەداۋىر ءوسىم بايقالادى. بىلتىر وبلىس ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ جونىنەن رەسپۋبليكا بويىنشا الدىڭعى قاتاردان كورىنگەن. ءوڭىر باسشىسى استىقتى ايماق بيىل دا وسى مەجەدەن كورىنۋدى جوسپارلاپ وتىر, دەدى.
وڭىردە ءسۇت باعىتىن دامىتۋ ءۇشىن ءۇش بىردەي ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. بۇل جوبالار بويىنشا ارقايسىسى 1 200 باس ءىرى قاراعا شاقتالعان, ارقايسىسى جىلىنا 52 مىڭ توننا ءسۇت وندىرەتىن سەگىز ءسۇت-تاۋار فەرماسىن سالۋ كوزدەلىپ وتىر. سونداي-اق بيىل وبلىستا «1000 وتباسىلىق فەرما» باعدارلاماسى باستاۋ الدى. بۇگىندە باعدارلاما بويىنشا قولعا الىنعان قاناتقاقتى جوبانىڭ ءبىرى مەڭدىقارا اۋدانىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. وعان مولودەجنىي اۋىلىنان 7 وتباسى قاتىسىپ وتىر.
وبلىستا بىلتىر ترانسپورتتىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا 66 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. بۇل اۆتوكولىك ينفراقۇرىلىمىنا 2019 جىلى بولىنگەن قارجىدان ەكى ەسە كوپ. قوماقتى قارجى وبلىس اۋماعىنداعى 775 شاقىرىم جولدىڭ ساپالى جوندەۋدەن وتۋىنە مۇمكىندىك بەرگەن.
– جول جوندەۋ جۇمىستارى بارىسىندا وبلىستىڭ بارلىق قالا-اۋدانىنداعى كوشەلەر قامتىلدى. ناتيجەسىندە, جوندەۋدەن وتكەن جولداردىڭ ۇلەسى 69%-دان 75%-عا دەيىن ۇلعايدى. جوندەۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاسادى. بيىل جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە 200 شاقىرىمعا جۋىق اۆتوجول جانە ەلدى مەكەندەردەگى 100-دەن استام كوشە كۇردەلى جانە قالىپتى جوندەۋدەن وتەتىن بولادى. قازىر وڭىردەگى وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 77 پايىزى جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق كۇيدە, – دەدى ا.مۇحامبەتوۆ.
قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى وڭىردە تۇرعىن ءۇي ساياساتىنىڭ قارقىندى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتتى. بيىل وبلىستا 449 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانعان. بۇل – بيىل جىل سوڭىنا دەيىن 4 جارىم مىڭ وتباسى پاتەرلى بولىپ, باسپانا قۋانىشىنا كەنەلەدى دەگەن ءسوز. وبلىستا التى ايدىڭ ىشىندە 163,6 شارشى مەتر باسپانا سالىنىپ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سالاسىنداعى ينۆەستيتسيا 11,8% ۇلعايعان.
بۇگىنگى تاڭدا «اەروپورت», «يۋبيلەينىي» شاعىن اۋداندارىنىڭ قۇرىلىسى تولىقتاي اياقتالۋعا جاقىن. قازىر قۇرىلىس جۇمىستارى «قوناي», «بەرەكە» شاعىن اۋداندارىندا قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. 2021 جىلى رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنەن تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردى باسپانامەن قامتۋعا 603,5 ملن تەڭگە بولىنگەن. قازىر بۇل قارجىعا قوستاناي قالاسىنان 50 پاتەر, رۋدنىيدان 22 پاتەر ساتىلىپ الىندى. مۇنىڭ سىرتىندا وبلىس ورتالىعىندا جىل سوڭىنا دەيىن كوپقاباتتى 25 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالماق. بۇل ۇيلەرگە تۇرعىندار وتباسى بانكى ارقىلى قونىستاناتىن بولادى.
وبلىس اكىمى قوستاناي قالاسىنىڭ ىرگەسىندە, توبىل وزەنىنىڭ ۇستىنە سالىنىپ جاتقان كوپىر قۇرىلىسى جونىندە دە ءسوز قوزعاپ, ونىڭ جىل سوڭىنا دەيىن سالىنىپ بىتەتىنىن ايتتى. بۇل – وڭىردەگى كولىك سالاسىنداعى ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى. جاڭا كوپىر 4 جولاقتان تۇرادى, ەنى 15 مەترگە دەيىن ارتادى, ال ۇزىندىعى 260 مەتردىڭ ۇستىندە. بۇل ءوز كەزەگىندە جول-كولىك وقيعالارى مەن كوپىردەگى كەپتەلىستەردى ازايتادى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 4 ملرد تەڭگە.
قوستاناي وبلىسى
