سوڭعى 5 ايدىڭ ىشىندە وبلىستا 163,6 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرگەن. حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتۋعا قاتىستى جوبالاردىڭ دەنى قوستاناي قالاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وبلىس ورتالىعىندا سوڭعى جىلدارى «اەروپورت», «يۋبيلەينىي», «بەرەكە» دەپ اتالاتىن جاڭا شاعىن اۋداندار سالىندى. ناتيجەسىندە, كەزىندە قالانىڭ ماڭىندا پايداعا اسىرىلماي, بوس جاتقان جەرلەرگە سالىنعان كوپقاباتتى ءزاۋلىم ۇيلەرگە قونىستانىپ, مەكتەپتەر مەن مادەنيەت عيماراتتارى, باسقا دا الەۋمەتتىك نىساندار پايدا بولدى.
– بۇگىندە «اەروپورت» شاعىن اۋدانىندا بيۋدجەت قارجىسىنا سالىنعان 37 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. جالپى اۋدانى 192 مىڭنان اساتىن 2 589 پاتەرگە تۇرعىندار قونىستاندى. ەندى جىل اياعىنا دەيىن تاعى دا 360 پاتەرلى كوپقاباتتى 4 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. «يۋبيلەينىي» شاعىن اۋدانىندا 41 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي سالىنىپ, 4 مىڭنان استام پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىل بۇل شاعىن اۋداندا كوپقاباتتى 6 ءۇي سالىنىپ جاتىر. ونىڭ قۇرىلىسى جىل سوڭىنا دەيىن بىتەدى. وسىمەن «اەروپورت» جانە «يۋبيلەينىي» شاعىن اۋداندارىنداعى قۇرىلىس جۇمىستارى تۇبەگەيلى اياقتالادى, – دەدى وبلىستىق قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرىك تاڭجارىقوۆ.
2021 جىلى وڭىردە «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنەن 9,3 ملرد تەڭگە بولىنگەن. الداعى ۋاقىتتا نەگىزىنەن قوستانايدىڭ «بەرەكە», «قوناي» دەپ اتالاتىن شاعىن اۋداندارىندا قۇرىلىس جۇمىستارى قىزا تۇسەدى. بۇگىندە «بەرەكەدە» كوپقاباتتى 9 تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرگەن. جەلتوقسان ايىنا دەيىن جەرگىلىكتى «بك ستروي» قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ قارجىسىنا ءدال وسىنداي تاعى 4 ءۇي سالىنادى. ال قوستانايدان رۋدنىي قالاسىنا شىعا بەرىستەگى «قوناي» شاعىن اۋدانىندا بيىل 855 پاتەرلى 19 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن اياقتاپ, پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇندا جالپى اۋدانى 71,6 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن بەس قاباتتى 30 ءۇي جانە 2 مىڭنان استام جەكە تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرەتىن بولادى. بيىل 5 قاباتتى 30 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ونىڭ سىرتىندا, جاڭا شاعىن اۋداندا جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋعا 2 مىڭ شارشى مەتردەن استام جەر ۋچاسكەسى بەرىلەدى.
سونىمەن قاتار قوستاناي اۋدانىنداعى توبىل قالاسى مەن ميچۋرين كەنتىندە «بايتەرەك» جانە «استانا» دەپ اتالاتىن جاڭا شاعىن اۋداندار پايدا بولادى. جوسپار بويىنشا, بيىل ىرگەسى قالانعان شاعىن اۋداندارعا ەكى جىل ىشىندە جۇرت قونىستانۋى ءتيىس. بۇل اۋماقتا 9 قاباتتى 45 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كوزدەلىپ وتىر. جوبا بويىنشا بارلىعى 5 مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس. قوستاناي اۋدانى اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە توبىل قالاسىندا جالدامالى باسپانا كەزەگىندە 2 مىڭعا جۋىق ادام تۇر. «بايتەرەك» جانە «استانا» شاعىن اۋداندارىندا بوي كوتەرەتىن جاڭا ۇيلەر پايدالانۋعا بەرىلسە, بۇل ماسەلە تولىقتاي ءوز شەشىمىن تاپپاق. مۇنىڭ سىرتىندا 2023 جىلى توبىل قالاسىندا «نۇر الەم» اتالاتىن جاڭا شاعىن اۋداننىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, مۇندا 5 قاباتتى 24 تۇرعىن ءۇي سالىناتىن بولادى. وسى ماقساتتا اۋدان اكىمدىگى قوسىمشا 550 جەر ۋچاسكەسىن قاراستىرىپ قويعان.
ال رۋدنىي قالاسىنداعى ۆوستوچنىي كوشەسىندە كوپقاباتتى 8 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى قاباتتاسا ءجۇرىپ جاتىر. تاياۋدا عانا كەنشىلەر قالاسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارعان ايماق باسشىسى وسى نىساننىڭ قۇرىلىس بارىسىمەن تانىستى. بۇل ۇيلەر پايدالانۋعا بەرىلگەن سوڭ, ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە كەنشىلەر مەن كوپبالالى وتباسىلار, مۇعالىمدەر مەن تەمىرجولشىلارعا باسپانا بەرىلمەك.
نەسيەگە پاتەر الۋعا مۇمكىندىگى جوق مۇقتاج وتباسىلار ءۇشىن بيىل جالدامالى باسپانا قۇرىلىسىنا 1910,6 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. بيىل وبلىستىڭ 4 ەلدى مەكەنىندە جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەر قۇرىلىسى اياقتالادى. اتاپ ايتقاندا, قوستاناي قالاسىنىڭ «يۋبيلەينىي» شاعىن اۋدانىندا 468 پاتەرلى 4 كوپقاباتتى ءۇيدىڭ جانە رۋدنىي قالاسىندا 50 پاتەرلى, ليساكوۆ قالاسىندا 60 پاتەرلى, فەدوروۆ اۋدانىندا 24 پاتەرلى ءبىر-ءبىر تۇرعىن ءۇي ەل يگىلىگىنە بەرىلمەك. مۇنىڭ سىرتىندا وبلىس ورتالىعىندا وتباسى بانكى ارقىلى بەرىلەتىن باسپانا قۇرىلىسى قارقىن الدى. جىل باسىندا «يۋبيلەينىي» شاعىن اۋدانىندا 243 پاتەرلى 2 ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن بولاتىن. ءدال وسى اۋداندا جىل سوڭىنا دەيىن تاعى دا 120 پاتەرلى 2 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, باسپانا كەزەگىندە تۇرعان جاس وتباسىلار قونىستانادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ سىرتىندا, «اۋەجاي» شاعىن اۋدانىندا وسى سەكىلدى ۇزىن-ىرعاسى 324 پاتەرگە جەتەتىن 4 بىردەي باسپانا پايدالانۋعا بەرىلمەك.
– وبلىستا جىل باسىنان بەرى پايدالانۋعا دايىن 841 پاتەر قابىلدانىپ الىنعان. بۇل – وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 242 پاتەرگە ارتىق. پايدالانۋعا دايار كۇيىندە تاپسىرىلعان باسپانالاردىڭ 84-ءى – جالدامالى پاتەر, 234-ءى جاو وبليگاتسيالار ارقىلى وتباسى بانكى ارقىلى بەرىلەتىن نەسيەلىك پاتەرلەر. ال كوممەرتسيالىق تۇرعىن ۇيلەر سانى 378, بۇدان وزگە 145 جەكە تۇرعىن ءۇي بار. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا بيىل 612 وتباسى باسپانا الۋعا مۇمكىندىك الدى. ولاردىڭ ىشىندە 101-ءى كوپبالالى وتباسى, 60 مۇعالىم, 146 دارىگەر بار, – دەدى بەرىك تاڭجارىقوۆ.
سوڭعى ءتورت جىلداعى مالىمەتتەرگە جۇگىنسەك, وبلىستا وسى كەزەڭ ارالىعىندا 1 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي سالىنعان. وسى ۋاقىت ىشىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 100 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپتى. ناتيجەسىندە, 10 مىڭنان استام وتباسى وزدەرىنىڭ تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتقان. ولاردىڭ دەنى – تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ سالىمشىلارى. فيليال ديرەكتورى داۋرەن ساۋداباەۆ بانكتىڭ ءاربىر جەتىنشى سالىمشىسى نەسيە رەسىمدەپ, باسپاناعا يە بولعانىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە, بۇگىندە بانكتىڭ وبلىستاعى فيليالىندا 65 مىڭنان استام تۇرعىننىڭ پاتەر ساتىپ الۋعا قاراجاتى بار. اتالعان بانك تاياۋدا «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسىنا قاتىسۋشى ازاماتتاردىڭ دا ەسەپ-قيسابىن جاريا ەتتى. بىلتىر جالپى قۇنى 1,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 208 ءوتىنىش قارالىپ, ونىڭ 206-سى ماقۇلدانعان. ءدال وسى جوبانى قوستانايلىق كاسىپكەرلەر مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ بەلسەندى قولداعانىن دا ايتا كەتكەن ابزال. ماسەلەن, ءوڭىردىڭ اتىمتاي ازاماتتارى 20 شاقتى مۇقتاج وتباسىنىڭ ءۇيىن جوندەپ بەرگەن.
وبلىس اكىمدىگى بىلتىر شىلدە ايىندا ەل بويىنشا ءبىرىنشى بولىپ «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى» يپوتەكالىق ۇيىمى» اق-مەن قوستاناي وبلىسىنىڭ 350 مەديتسينا قىزمەتكەرى ءۇشىن 3 جىل بويى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى ساتۋ تۋرالى كەلىسىم جاساسقان ەدى. وسى جىلى قوستاناي قالاسىندا اتالعان اكتسيونەرلىك قوعام ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە 54 پاتەر بەرىلمەك. جالپى, بۇگىنگە دەيىن وڭىردەگى قالالار مەن اۋدان اكىمدىكتەرى قىزمەتكە كەلگەن 146 ماماندى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتكەن. مەملەكەت پەن جەكە كاسىپكەرلەردىڭ ارىپتەستىگى اياسىنداعى جوبالاردى ءساتتى ىسكە اسىرعاندار قاتارىنان ارقالىق قالاسىن ەرەكشە اتاپ وتكەن دۇرىس. بۇل قالادا بىلتىر 112 پاتەرلىك تۇرعىن ءۇي قايتا جاڭعىرتىلىپ, حالىق يگىلىگىنە تاپسىرىلدى.
وبلىستىق قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى وڭىردە الداعى جىلدارى دا كوپپاتەرلى ۇيلەر قۇرىلىسىنىڭ ۇلعايا بەرەتىنىن ايتىپ وتىر. بيىل 384,9 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپاردا بار. ال كەلەسى جىلى 3 590 پاتەر پايدالانۋعا بەرىلمەك. وبلىستا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى دا قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. بيىلدىڭ وزىندە 116,4 مىڭ شارشى مەتر اۋماققا جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپاردا بار. الداعى جىلى 110, ال 2022 جىلى 111 مىڭ شارشى مەتر اۋماققا جەكە ۇيلەر سالىنباق.
الداعى ۋاقىتتا ەرەكشە ەكپىن تۇسكەلى وتىرعان «قوناي» شاعىن اۋدانىنىڭ كەلەشەگى جارقىن بولماق. سونداي-اق ءوڭىر كارتاسىندا ءبىر-ەكى جىل بۇرىن عانا پايدا بولعان توبىل قالاسىن دامىتۋ جوسپارى دايىن. بۇگىندە قوستاناي قالاسىنىڭ ىرگەسىندە تۇرعان زارەچنىي اۋىلىنداعى «سەۆەرنىي» شاعىن اۋدانى قۇرىلىسىنىڭ دا ەكپىنى ەرەكشە.
جالپى, 1991-2020 جىلدار ارالىعىندا قوستاناي وبلىسىندا 5 ملن 839,4 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي, ياعني 60 مىڭنان استام پاتەر پايدالانۋعا بەرىلىپتى.
قوستاناي وبلىسى
