ايماقتار • 14 ماۋسىم، 2021

توبىل وڭىرىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قارقىندى

42 رەت كورسەتىلدى

بيىل قوستاناي وبلىسىندا 3 مىڭنان استام وتباسى باسپانالى بولادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. وڭىردە «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كولەمى جىل سايىن شامامەن 13 پايىز ءوسىمدى كورسەتىپ وتىر. وبلىستىق قۇرىلىس، ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە، جىل سوڭىنا دەيىن وبلىستا 449 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى اياقتالادى.

سوڭعى 5 ايدىڭ ىشىندە وبلىستا 163،6 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرگەن. حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتۋعا قاتىستى جوبالاردىڭ دەنى قوستاناي قا­لاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وب­لىس ورتالىعىندا سوڭ­عى جىلدارى «اەروپورت»، «يۋبيلەينىي»، «بەرەكە» دەپ اتا­لاتىن جاڭا شاعىن اۋداندار سالىندى. ناتيجەسىندە، كەزىندە قالانىڭ ماڭىندا پايداعا اسىرىلماي، بوس جاتقان جەرلەرگە سالىنعان كوپقاباتتى ءزاۋلىم ۇيلەرگە قونىستانىپ، مەكتەپتەر مەن مادەنيەت عيماراتتارى، باسقا دا الەۋمەتتىك نىساندار پايدا بولدى.

– بۇگىندە «اەروپورت» شا­عىن اۋدانىندا بيۋدجەت قار­جىسىنا سالىنعان 37 كوپقا­باتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياق­تالدى. جالپى اۋدانى 192 مىڭنان اساتىن 2 589 پاتەرگە تۇرعىندار قونىستاندى. ەندى جىل اياعىنا دەيىن تاعى دا 360 پاتەرلى كوپقاباتتى 4 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. «يۋبي­لەينىي» شاعىن اۋدانىندا 41 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي سالىنىپ، 4 مىڭنان استام پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىل بۇل شاعىن اۋداندا كوپقاباتتى 6 ءۇي سالىنىپ جاتىر. ونىڭ قۇرىلىسى جىل سوڭىنا دەيىن بىتەدى. وسىمەن «اەروپورت» جانە «يۋبيلەينىي» شاعىن اۋداندارىنداعى قۇرىلىس جۇ­مىستارى تۇبەگەيلى اياقتالادى، – دەدى وبلىستىق قۇرىلىس، ساۋ­لەت جانە قالا قۇرىلىسى باس­قارماسىنىڭ باسشىسى بەرىك تاڭ­جارىقوۆ.

1

2021 جىلى وڭىردە «نۇرلى جول» باع­دار­لاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنەن 9،3 ملرد تەڭگە بولىنگەن. الداعى ۋاقىتتا نەگىزىنەن قوس­تانايدىڭ «بەرەكە»، «قوناي» دەپ اتالاتىن شاعىن اۋداندارىندا قۇرىلىس جۇمىستارى قىزا تۇسەدى. بۇگىندە «بەرەكەدە» كوپقاباتتى 9 تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرگەن. جەل­توقسان ايىنا دەيىن جەرگىلىكتى «بك ستروي» قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ قارجىسىنا ءدال وسىنداي تاعى 4 ءۇي سالىنادى. ال قوستانايدان رۋدنىي قالاسىنا شىعا بەرىستەگى «قوناي» شاعىن اۋدانىندا بيىل 855 پاتەرلى 19 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن اياقتاپ، پايدالانۋعا بەرۋ جوس­پارلانىپ وتىر. وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، مۇندا جالپى اۋدانى 71،6 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن بەس قاباتتى 30 ءۇي جانە 2 مىڭ­نان استام جەكە تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرەتىن بولادى. بيىل 5 قاباتتى 30 ءۇي­دىڭ قۇرىلىسى باس­تالدى. ونىڭ سىرتىندا، جاڭا شاعىن اۋداندا جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋعا 2 مىڭ شارشى مەتردەن استام جەر ۋچاسكەسى بەرىلەدى.

سونىمەن قاتار قوستاناي اۋدانىنداعى توبىل قالاسى مەن ميچۋرين كەنتىندە «بايتەرەك» جانە «استانا» دەپ اتالاتىن جاڭا شاعىن اۋداندار پايدا بولادى. جوسپار بويىنشا، بيىل ىرگەسى قالانعان شاعىن اۋداندارعا ەكى جىل ىشىندە جۇرت قونىستانۋى ءتيىس. بۇل اۋماقتا 9 قاباتتى 45 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كوزدەلىپ وتىر. جوبا بويىنشا بارلىعى 5 مىڭ پاتەر پاي­دالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس. قوس­تاناي اۋدانى اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە، بۇگىندە توبىل قالاسىندا جالدامالى باس­پانا كەزەگىندە 2 مىڭعا جۋىق ادام تۇر. «بايتەرەك» جانە «اس­تانا» شاعىن اۋداندارىندا بوي كوتەرەتىن جاڭا ۇيلەر پاي­دالانۋعا بەرىلسە، بۇل ماسەلە تولىقتاي ءوز شەشىمىن تاپپاق. مۇنىڭ سىرتىندا 2023 جىلى توبىل قالاسىندا «نۇر الەم» اتالاتىن جاڭا شاعىن اۋداننىڭ قۇرىلىسى باستالىپ، مۇندا 5 قاباتتى 24 تۇرعىن ءۇي سالىناتىن بولادى. وسى ماقساتتا اۋدا­ن اكىمدىگى قوسىمشا 550 جەر ۋچاسكەسىن قاراستىرىپ قويعان.

ال رۋدنىي قالاسىنداعى ۆوستوچنىي كوشەسىندە كوپقابات­تى 8 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى قا­باتتاسا ءجۇرىپ جاتىر. تاياۋ­دا عانا كەنشىلەر قالاسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارعان ايماق باسشىسى وسى نىساننىڭ قۇرىلىس بارىسىمەن تانىس­تى. بۇل ۇيلەر پايدالانۋعا بەرىلگەن سوڭ، ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە كەنشىلەر مەن كوپبالالى وتباسىلار، مۇعالىمدەر مەن تەمىر­جولشىلارعا باسپانا بەرىلمەك.

نەسيەگە پاتەر الۋعا مۇمكىن­دىگى جوق مۇقتاج وتباسىلار ءۇشىن بيىل جالدامالى باسپانا قۇ­رىلىسىنا 1910،6 ملن تەڭگە قار­جى قاراستىرىلعان. بيىل وبلىس­تىڭ 4 ەلدى مەكەنىندە جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەر قۇ­رىلىسى اياقتالادى. اتاپ ايت­قاندا، قوستاناي قالاسىنىڭ «يۋبيلەينىي» شاعىن اۋدانىندا 468 پاتەرلى 4 كوپقاباتتى ءۇيدىڭ جانە رۋدنىي قالاسىندا 50 پاتەرلى، ليساكوۆ قالاسىندا 60 پاتەرلى، فەدوروۆ اۋدانىندا 24 پاتەرلى ءبىر-ءبىر تۇرعىن ءۇي ەل يگىلىگىنە بەرىلمەك. مۇنىڭ سىرتىندا وبلىس ورتالىعىندا وتباسى بانكى ارقىلى بەرىلەتىن باسپانا قۇرىلىسى قارقىن الدى. جىل باسىندا «يۋبيلەينىي» شاعىن اۋدانىندا 243 پاتەرلى 2 ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن بولاتىن. ءدال وسى اۋداندا جىل سوڭىنا دەيىن تاعى دا 120 پاتەرلى 2 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ، باس­پانا كەزەگىندە تۇرعان جاس وتباسىلار قونىستانادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ سىرتىندا، «اۋەجاي» شاعىن اۋدانىندا وسى سەكىلدى ۇزىن-ىرعاسى 324 پاتەرگە جەتەتىن 4 بىردەي باسپانا پاي­دالانۋعا بەرىلمەك.

– وبلىستا جىل باسىنان بەرى پاي­دالانۋعا دايىن 841 پاتەر قابىلدانىپ الىنعان. بۇل – وتكەن جىلدىڭ وسى مەر­زىمىمەن سالىستىرعاندا 242 پاتەرگە ار­تىق. پايدالانۋعا دايار كۇيىندە تاپ­سىرىلعان باسپانالاردىڭ 84-ءى – جالدامالى پاتەر، 234-ءى جاو وبليگاتسيالار ارقىلى وتباسى بانكى ارقىلى بەرىلەتىن نەسيەلىك پاتەرلەر. ال كوممەرتسيالىق تۇرعىن ۇيلەر سانى 378، بۇدان وزگە 145 جەكە تۇرعىن ءۇي بار. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى ايا­سىندا بيىل 612 وتباسى باس­پانا الۋعا مۇمكىندىك الدى. ولاردىڭ ىشىن­دە 101-ءى كوپبالالى وتباسى، 60 مۇعالىم، 146 دارىگەر بار، – دەدى بەرىك تاڭ­جارىقوۆ.

سوڭعى ءتورت جىلداعى مالى­مەتتەرگە جۇگىنسەك، وبلىستا وسى كەزەڭ ارالىعىندا 1 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي سالىنعان. وسى ۋاقىت ىشىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 100 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ­تى. ناتيجەسىندە، 10 مىڭنان اس­تام وتباسى وزدەرىنىڭ تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتقان. ولاردىڭ دەنى – تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ سالىمشىلارى. فيليال ديرەكتورى داۋرەن ساۋداباەۆ بانكتىڭ ءاربىر جەتىنشى سالىمشىسى نەسيە رەسىمدەپ، باسپاناعا يە بولعانىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، بۇگىندە بانكتىڭ وبلىستاعى فيليالىندا 65 مىڭنان استام تۇرعىننىڭ پاتەر ساتىپ الۋعا قاراجاتى بار. اتالعان بانك تاياۋدا «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسىنا قاتى­سۋشى ازاماتتاردىڭ دا ەسەپ-قي­سابىن جاريا ەتتى. بىلتىر جالپى قۇنى 1،5 ملرد تەڭگە بولاتىن 208 ءوتىنىش قارالىپ، ونىڭ 206-سى ماقۇلدانعان. ءدال وسى جوبانى قوس­تانايلىق كاسىپكەرلەر مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋا­ر وندىرۋشىلەرىنىڭ بەلسەندى قول­داعانىن دا ايتا كەتكەن ابزا­ل. ماسەلەن، ءوڭىردىڭ اتىمتاي ازا­­ماتتارى 20 شاقتى مۇقتاج وتبا­سىنىڭ ءۇيىن جوندەپ بەرگەن.

وبلىس اكىمدىگى بىلتىر شىلدە ايىندا ەل بويىنشا ءبىرىنشى بولىپ «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى» يپوتەكالىق ۇيىمى» اق-مەن قوستاناي وبلىسىنىڭ 350 مەديتسينا قىزمەتكەرى ءۇشىن 3 جىل بويى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى سا­تۋ تۋرالى كەلىسىم جاساسقان ەدى. وسى جىلى قوس­تاناي قالاسىندا اتالعان اك­تسيو­نەرلىك قوعام ارقىلى مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە 54 پا­تەر بەرىلمەك. جال­پى، بۇگىنگە دەيىن وڭىردەگى قالالار مەن اۋدا­ن اكىمدىكتەرى قىزمەتكە كەلگەن 146 ماماندى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتكەن. مەملەكەت پەن جەكە كاسىپكەرلەردىڭ ارىپتەستىگى اياسىنداعى جوبالاردى ءساتتى ىسكە اسىرعاندار قاتا­رىنان ار­قالىق قالاسىن ەرەكشە اتاپ وتكەن دۇرىس. بۇل قالادا بىلتىر 112 پا­تەر­لىك تۇرعىن ءۇي قايتا جاڭعىرتىلىپ، حالىق يگىلىگىنە تاپسىرىلدى.

وبلىستىق قۇرىلىس، ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقار­ماسىنىڭ باسشىسى وڭىردە الداعى جىلدارى دا كوپپاتەرلى ۇيلەر قۇرىلىسىنىڭ ۇلعايا بەرە­تىنىن ايتىپ وتىر. بيىل 384،9 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپاردا بار. ال كەلەسى جىلى 3 590 پاتەر پايدالانۋعا بەرىلمەك. وبلىستا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى دا قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. بيىلدىڭ وزىندە 116،4 مىڭ شارشى مەتر اۋماققا جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپاردا بار. الداعى جىلى 110، ال 2022 جىلى 111 مىڭ شارشى مەتر اۋماققا جەكە ۇيلەر سالىنباق.

الداعى ۋاقىتتا ەرەكشە ەك­پىن تۇسكەلى وتىرعان «قوناي» شاعىن اۋدانىنىڭ كەلە­­شەگى جارقىن بولماق. سونداي-اق ءوڭىر كارتاسىندا ءبىر-ەكى جىل بۇ­­رىن عانا پايدا بولعان تو­بىل قالاسىن دامىتۋ جوسپارى دايىن. بۇگىندە قوستاناي قالا­سى­نىڭ ىرگەسىندە تۇرعان زارەچ­نىي اۋىلىنداعى «سەۆەر­نىي» شاعىن اۋدانى قۇرى­لىسىنىڭ دا ەكپىنى ەرەكشە.

جالپى، 1991-2020 جىلدار ارا­لىعىندا قوستاناي وبلىسىندا 5 ملن 839،4 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي، ياعني 60 مىڭنان استام پاتەر پايدالانۋعا بەرىلىپتى.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرتەڭ ۇكىمەت وتىرىسى وتەدى

ۇكىمەت • بۇگىن، 15:00

شاپپا شوت پەن «قۇيرىقتى» پىشاق

ايماقتار • بۇگىن، 08:32

جاڭاوزەندەگى جىلىجاي

ايماقتار • بۇگىن، 08:30

توي تويلاۋ توقتاماي تۇر

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:24

تاۋار اينالىمىندا ءوسىم بار

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:12

ۇقساس جاڭالىقتار