ايەلدەردىڭ كاسىپكەرلىك قىزمەتكە ارالاسۋى ولاردى جۇمىسپەن قامتىپ قانا قويماي, قوعامدىق جاعدايىن جاقسارتادى, تۇلعالىق تۇرعىدان دامىتادى. ەڭ باستىسى, جوعارى كولەمدە تابىس تابۋعا جول اشادى. وسى ورايدا, مىنا ءبىر ستاتيستيكالىق دەرەككە نازار اۋدارعان ءجون. حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمى بيۋروسى 70-تەي ەلدىڭ كاسىپورىندارىن زەرتتەۋ نەگىزىندە «بيزنەستەگى جانە مەنەدجمەنتتەگى ايەلدەر» تاقىرىبىندا بايانداما ازىرلەگەن ەكەن. زەرتتەۋ ىسىنە قاتىسقان رەسپوندەنتتەردىڭ 57 پايىزدان استامى گەندەرلىك ساياسات تابىستىڭ 5 پايىزدان 20 پايىزعا دەيىنگى وسىمىنە اسەر ەتكەنىن كورسەتكەن. قازاقستان دا بۇل تۇرعىدا الەمدىك ۇردىستەردەن قالىس قالعان ەمەس. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي مالىمەتىنە سۇيەنسەك, شاعىن جانە ورتا بيزنەستەگى ايەلدەردىڭ ۇلەسى سوڭعى 5 جىلدا شامامەن 43-44 پايىزدى قۇراپ وتىر جانە بۇل تسيفر تۇراقتى تۇردە ساقتالۋدا.
– ءبىزدىڭ ەل ايەلدەردىڭ بيزنەسكە ارالاسۋىن ەڭبەك نارىعى مەن ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ وڭ فاكتورى رەتىندە ودان ءارى دامىتۋعا دايىن. بۇل رەتتە, بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى كەڭ اۋقىمعا يە. الايدا ايەلدەردىڭ كاسىپكەرلىك باستاماسىن دامىتۋ ءۇشىن ناقتى گەندەرلىك باعدارلانعان قۇرالدار قاجەت. ايتپەسە, ايەلدەردىڭ شىعارماشىلىق ويلاۋ قابىلەتىنىڭ جوعارى, جارقىن باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇلكەن الەۋەتكە يە ەكەنى بەلگىلى. دەسە دە, ولاردىڭ بيزنەسپەن اينالىسۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن جاعدايلار دا جوق ەمەس. بۇل تاجىريبەنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, باستاپقى قاراجاتتىڭ جوقتىعى, ءوز ءىسىن قۇرۋداعى مۇمكىندىكتەر تۋرالى اقپاراتتىڭ ازدىعى. ايەلدەر تابيعات دارىتقان مىقتى قابىلەتكە يە بولا تۇرا, وتباسىلىق مىندەتتەردەن اسا الماي, ۇزاق ۋاقىت بويى ءوز بىلىكتىلىگىن, ىسكەرلىك قاسيەتىنىڭ دەڭگەيىن, نارىق كونيۋكتۋراسىن قاداعالاۋدى جوعالتادى. ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – ولاردى قولداۋ. بۇل رەتتە وقىتۋ, قايتا بەيىندەۋ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ تيىمدىلىگى جوعارى بولماق, – دەيدى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ.
بيزنەستى قولداۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن مونيتورينگىلەۋ گەندەرلىك پاريتەتتىڭ وزىندە مەملەكەتتەن قارجىلاي قولداۋ العان ايەل كاسىپكەرلەردىڭ ۇلەسى 32 پايىزدى قۇرايتىنىن كورسەتكەن. بۇل – جەڭىلدىكپەن بانكتەن كرەديت الۋ جانە گرانتتارعا قول جەتكىزۋ. قاراجاتسىز قولداۋ جاسالاتىن جوبالاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى, ياعني 45 پايىزى ايەلدەردىڭ جوباسى ەكەن. وسى ورايدا, ەل ۇكىمەتى 2015 جىلعى ساۋىردەن باستاپ, ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن (ەقدب) بىرلەسىپ, «بيزنەستەگى ايەلدەر» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. قازاقستاندىق كاسىپورىندار شەتەلدىك ساراپشىلاردى قوسا العاندا, كونسۋلتانتتاردى تارتۋ بويىنشا شىعىنداردىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋگە مەملەكەتتىك گرانتتار الادى.
بۇگىنگى تاڭدا مينيسترلىك پەن ەقدب اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق شەڭبەرىندە 300-گە جۋىق كاسىپكەر ايەل جەرگىلىكتى كونسۋلتانتتاردان كەڭەس الىپ, 35,9 ملرد تەڭگە كولەمىندە 21,9 مىڭ كرەديت بەرىلگەن. وتكەن جىلعى قازاندا ەقدب-مەن «بيزنەستەگى ايەلدەر» باعدارلاماسىن 2025 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ تۋرالى قوسىمشا كەلىسىمگە قول قويىلدى. شەشىم باعدارلاما كومپونەنتتەرىنە سۇرانىستىڭ جوعارى ەكەنىنە بايلانىستى قابىلدانعانى انىق. باعدارلاما گرانتتاردان بولەك, كونسۋلتانتتاردى تارتۋدى, قارجىلاندىرۋعا قول جەتكىزۋدى, تالىمگەرلىكتى, كوۋچينگ پەن ترەنينگتەردى ۇسىنادى.
– «بيزنەس-لينزالار» اتتى بيزنەستى دياگنوستيكالاۋدىڭ تەگىن ونلاين قۇرالى ايەلدەرگە كەز كەلگەن ۋاقىتتا بيزنەستىڭ جاي-كۇيىنە جەدەل تالداۋ جاساۋعا جانە ءوز كاسىپورنىنىڭ ءوسۋ مۇمكىندىگىن انىقتاۋعا كومەكتەسەدى. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, بۇل باعىتتاعى جۇمىس جالعاسۋدا. Nur Otan پارتياسىنىڭ «وزگەرىستەر جولى: اركىمگە لايىقتى ءومىر!» سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ورىنداۋ جونىندەگى جول كارتاسى شەڭبەرىندە ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ قاراستىرىلعان. قىسقا مەرزىمدى كەلەشەكتە مينيسترلىك «اتامەكەن» پالاتاسىمەن بىرلەسىپ, قۇرىلاتىن ورتالىقتار الاڭىندا ىسكە اسىرىلاتىن ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ جونىندەگى جاڭا ءتيىمدى شارالاردى پىسىقتايتىن بولادى. ورتالىقتار ايەلدەردىڭ باستامالارىن اقپاراتتىق جانە كونسۋلتاتسيالىق قولداۋدىڭ ءارى ايەلدەردىڭ كاسىپكەرلىك الەۋەتىن ىسكە اسىرۋدىڭ ءتيىمدى كوزى بولۋى ءتيىس, – دەيدى مينيستر.
