رۋحانيات • 26 ءساۋىر, 2021

«فەنومەن نازارباەۆا» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى

430 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسىندا ولگا ۆيدوۆانىڭ «فەنومەن نازارباەۆا» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ءىس-شارا قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ اياسىندا, سونداي-اق 1990 جىلى 24 ساۋىردە ن.ءا.نازارباەۆ قازاق كسر پرەزيدەنتى بولىپ سايلانعان جانە قازاقستاندا پرەزيدەنتتىك ينستيتۋتتىڭ قۇرىلۋى كۇنى قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلدى.

«فەنومەن نازارباەۆا» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى

جيىندى اشقان ەلباسى كىتاپ­حاناسىنىڭ ديرەكتورى باقىت­جان تەمىربولات بۇگىنگى تاڭدا «نازار­باەۆتىڭ ساياسي كوشباس­شى­لىعى» جانە «نازارباەۆ فەنو­­مەنى» ۇعىمدارى الەمنىڭ جەتەك­شى ساياساتكەرلەرى مەن عالىم-زەرت­تەۋ­شىلەرىنىڭ باستى زەردەلەۋ وبەك­تىسىنە اينالعانىن اتاپ ءوتتى.

«فەنومەن نازارباەۆا» كىتا­بى – كوپ جىلعى قاجىرلى ەڭبەك­تىڭ ناتيجەسى. اۆتوردىڭ باعا­لاۋى, كەيىپكەردىڭ سيپاتى مەن جەكە تۇل­عاسىنا جانە تۇتاستاي وقيعا­لار­عا دەگەن وزىندىك كوزقاراسى با­سى­لى­منىڭ مازمۇنىنا تەرەڭىرەك ۇڭى­لۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازاق­ستان­داعى بيلىك ترانزيتىنە, سايا­سي وقيعالارعا كاسىبي تالداۋ جا­ساۋ جيناقتىڭ قۇندىلىعىن ارت­تى­رادى. اۆتور «مۇراگەر», «دۋ­م­ۆيرات» سياقتى تىڭ ءارى باتىل ۇعىم­داردى ەنگىزگەن. ولگا ۆيدوۆانىڭ ەڭبەگى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتىنە دەگەن ەرەكشە قۇر­مەتتىڭ بەلگىسى ەكەنى داۋسىز», دەدى ب.تەمىربولات.

كىتاپتىڭ اۆتورى و.ۆيدوۆا رەسەي­دىڭ مادەني مۇراسىن شەتەلدە ناسيحاتتاۋ بويىنشا اۋقىم­دى جۇمىستار جۇرگىزەدى. ونىڭ قا­لامىنان پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى قازىرگى ساياسي جانە رۋحاني ومىرگە ارنالعان كىتاپتار تۋعان. «ۇلت كوش­باسشىلارى» جوباسىنىڭ ناتي­جە­سىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ تۋرالى قىتاي, اعىلشىن جانە قازاق تىلدەرىنە اۋدارىلعان كىتاپتار جارىققا شىقتى.

ەلباسىنىڭ جەكە كىتاپحاناسى قورىندا وسى اۆتوردىڭ رەسپۋبليكادا جانە شەتەلدە بۇرىن شىعا­رىلعان جيناقتارى بار. قازىرگى «فەنومەن نازارباەۆا» كىتابى 2020 جىلى «ەكسمو» باسپاسىنان ء«داۋىردىڭ ۇلى ساياساتكەرلەرى» سەرياسى بويىنشا جارىق كوردى.

ءىس-شاراعا قازاقستان مەن رەسەي­دىڭ كورنەكتى ساياسي جانە قو­عام قايراتكەرلەرى قاتىستى. مەملەكەت قايراتكەرى قۋانىش سۇلتانوۆ قازىر­گى قازاقستان تاريحىن زەر­ت­تەۋ­شىلەر ءۇشىن باسىلىمنىڭ قۇن­دى­لىعىن اتاپ ءوتتى. «بۇل ءبىر تۇل­عا تۋرالى ەڭبەك ەمەس. جيناقتا تۇ­ل­عا­نىڭ قىز­مەتى ارقىلى ەلدىڭ, قوعام­نىڭ ءوسۋىن كورسەتىپ وتىر. قوعام­داعى قۇ­بىلىستاردى زەرتتەۋ ارقىلى جەكە تۇلعانىڭ قوعامنىڭ ءارتۇرلى وزگەرىستەرىنە ىقپال ەتە الاتىن مۇمكىندىگى, وعان جەتكىلىكتى ءبىلى­مى, قارىم-قابىلەتى ۇلكەن ءرول ات­قا­راتىندىعى كورسەتىلگەن. وسى تۇر­عىدان, بۇل ءبىزدىڭ رۋحاني قو­رى­­مىزعا قوسىلعان جاڭالىق دەپ ەسەپ­­تەيمىن», دەدى ق.سۇلتانوۆ.

ەلباسى فەنومەنىنىڭ باستى جەتىستىكتەرى مەن فاكتورلارى­نىڭ ءبىرى – قازاقستانداعى ەتنوس­ارا­لىق بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ەكەندى­گى­نە رف فەدەراتسيا كەڭەسى توراعا­سى­نىڭ 2001-2011 جىلدار­داعى كەڭەس­شىسى و.كارپۋحين باسا نازار اۋداردى. «نازارباەۆ فەنومەنى ونىڭ تاربيە­سى مەن تەمىرتاۋدىڭ ىستىق تسەحىندا ەڭبەكسۇيگىش ۇجىمنىڭ ورتاسىندا ابدەن شىڭدالعانىندا جاتىر. بۇل شىدامدىلىق قاسيەتى ونىڭ ءومىرىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرىنە اسەر ەتتى. كەڭەس رەسپۋبليكالارىنداعى پرەزيدەنتتەردىڭ ەشقايسىسى مۇن­داي كەرەمەت ەڭبەك جولىمەن ماق­تانا المايدى. ن.ءا.نازار­باەۆ­تىڭ ساياسي ءمانىنىڭ باستاۋى ءارى ونىڭ تاڭعاجايىپ فەنومەنىنىڭ ۇعىمى وسىندا جاتىر», دەدى ول.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى الكەي مارعۇلان ۇلى بىلاي دەدى. «ەلباسى فەنومەنى ءالى ۇزاق زەرتتەلەدى, ويتكەنى ونىڭ كوپتەگەن پايىم­دارى 2030 جىلعا دەيىن جۇزە­گە اسىرىلادى. سوندىقتان ءبىز بۇل تاقىرىپقا تاعى دا سان مار­تە جۇگىنەمىز جانە تاريحي شەشىم­دەردىڭ كۋاگەرلەرىمەن عانا ەمەس, Z جانە Y دەپ اتالاتىن ۇرپاق­پەن دە تالقىلايتىن بولامىز. ءبىز ولار­عا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرە­زي­دەنتى­نىڭ تاۋەلسىزدىك قۇن­دى­­لىق­تارى مەن ساياسي مۇراسىن دۇ­رىس جەت­كى­زۋگە مىندەتتىمىز», دە­دى ءا.مارعۇلان.

كىتاپتىڭ اۆتورى ولگا ۆيدوۆا: «فەنومەن نازارباەۆا» كىتابىن 2020 جىلى جازا باستادىم. 30 جىل ىشىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ەلدى كوتەرىپ قانا قويماي, ونىڭ ەكونوميكاسىن دامىتىپ, استاناسىن سالدى. ەڭ باستىسى, ول ەل باسشىسى رە­تىن­­دە مەملەكەتكە اينالعان ۇلت­­تى قالىپتاستىردى. ونىڭ جار­­قىن جەتىستىگى – قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسى بارلىق قازاق­ستان­­دىقتار ءۇشىن بەيبىتشىلىك پەن كە­لىسىمنىڭ كەپىلىنە اينالدى. بۇگىندە الەمنىڭ كوپتەگەن سايا­سات­كەرى ونى قۇندى تاجىريبە رەتىن­دە زەرتتەپ, قابىلداپ جاتىر. 2019 جىلعى بيلىك ءترانزيتى دە دانا­لىق پەن ساياسي كورەگەندىكتىڭ كور­سەتكىشى. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەنتىنىڭ بۇل قادامى دا بۇكىل الەم ءۇشىن ۇلگى بولدى», دەپ اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار