تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيا جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى تسيفرلىق شەشىمدەر دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى بەكبولات مولدابەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, Ashyq ءموبيلدى قوسىمشاسىن ازىرلەۋگە بيزنەستىڭ ءوزى باستاماشىلىق جاساعان. سوندىقتان وعان مەملەكەت قازىناسىنان ەشقانداي قارجى بولىنگەن جوق. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ناريمان ابىلشايىقوۆ تا ءموبيلدى قوسىمشانى دايىنداۋعا بيۋدجەت قاراجاتى جۇمسالماعانىن جەتكىزدى.
– مەملەكەت قارجىسى جۇمسالدى دەگەن داقپىرت اڭگىمەنى دوعارۋ كەرەك. جالپى, تسيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى ونىمدەر قىمباتقا تۇسپەيدى. Ashyq – وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ازىرلەمەسى. قازاقستاندىق كومپانيا «ينفوقازاقستان» ەلەكتروندى پلاتفورماسى مەن Ashyq ءموبيلدى قوسىمشاسىن ازىرلەپ شىقتى. باستامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قاراجات جۇمسالعان جوق, – دەدى ناريمان ابىلشايىقوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە.
وسى كۇنى ەل ىشىندە Ashyq قوسىمشاسى ەل تۇرعىندارىنىڭ ەركىن ءجۇرىپ-تۇرۋىن شەكتەي مە؟» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەۋشىلەر كوپ. بۇل ساۋالعا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتى تسيفرلاندىرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سايان ابدىشەۆ جاۋاپ بەردى.
– Ashyq ءموبيلدى جۇيەسى ادامداردىڭ قوزعالىسىن شەكتەمەيدى. تەك كارانتين جاعدايىندا بيزنەسكە ءوز قىزمەتىن جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ ۇستىنە جۇيە ەرىكتى تۇردە جۇزەگە اسىرىلادى. ياعني مەملەكەت تاراپىنان ەشكىم مىندەتتەلمەيدى. بۇگىندە بيزنەس ءۇشىن اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن كارانتين جانە شەكتەۋ شارالارى جاعدايىندا جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى. بۇل جۇيەنىڭ ماقساتى – قاۋىپسىز ورتانى قامتاماسىز ەتۋ جانە كەلۋشىلەردى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان قورعاۋ, – دەدى س.ابدىشەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, باس سانيتار دارىگەردىڭ قاۋلىسىنا سايكەس, ەل تۇرعىندارى «ناۋقاس» جانە «ولارمەن بايلانىستا بولعاندار» دەپ بولىنەدى. ماسەلەن, Ashyq جوباسى بويىنشا ءاربىر ادامعا مارتەبە بەرىلەدى. كەز كەلگەن نىسانعا كىرگەن كەزدە QR-كودتى سكانەرلەۋ كەرەك. سول كەزدە كەلۋشىنىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسىندا ينديكاتور كورىنەدى. قىزىل ءتۇس – كەلۋشىنىڭ ناۋقاس ەكەنىن, سارى ءتۇس – ناۋقاس اداممەن بايلانىستا بولعانىن, ال جاسىل ءتۇس بايلانىستا بولعاندار بازاسىندا تىركەلمەگەنىن بىلدىرەدى. كوك ءتۇس پتر زەرتتەۋىنەن وتپەگەنىن كورسەتەدى.
نۇر-سۇلتان قالالىق تۇراقتى دامۋ ورتالىعىنىڭ ءىت-ساۋلەتشىسى, تسيفرلاندىرۋ سالاسىنىڭ مامانى ۆيتالي پۋستوۆويتەنكونىڭ ايتۋىنشا, QR-كودتار «ينفوقازاقستان» ەلەكتروندى پلاتفورماسىنداعى سۋبەكتىلەرگە بەرىلەدى. QR-كود ءاربىر كىرىپ-شىققان سايىن ۇسىنىلادى. ويتكەنى بىزدە اۋماعى ۇلكەن, بىرنەشە ەسىگى بار بيزنەس سۋبەكتىلەرى بار. سوعان وراي جۇيەدە ەكى QR-كود باسىپ شىعارىلادى. بىرەۋى – كىرۋگە, ال ەكىنشىسى – شىعۋعا ارنالعان.
– Ashyq ءموبيلدى قوسىمشاسىنىڭ رەيتينگىسىنىڭ تومەن ەكەنى راس. بىراق بۇل تەرىس پىكىرلەردىڭ ارنايى تاپسىرىسپەن دايىندالعانىن بايقاپ قالدىق. قوسىمشا تۋرالى جاريا ەتكەن كەزدە ادامداردىڭ شاتاسۋىنا نەمەسە دۇرىس تۇسىنبەۋىنە بايلانىستى چيپتەۋ مەن تۇسكە بولۋگە قاتىستى ماسەلە تۋىندادى. نەگىزىندە ەكپەگە قارسى شىعىپ جۇرگەن ادامدار توبى قوسىمشانى باعالاۋدا تىم تومەن بالل قويىپ, قوسىمشانى بۇعاتتاپ تاستاۋدى كوزدەگەن سەكىلدى. سونىمەن قاتار شەتەلدىك ترافيكتى دە نازارىمىز شالدى. سوندىقتان وعان شەكتەۋ قويدىق. ياعني شەتەلدىك پايدالانۋشىلار قوسىمشانى جۇكتەپ الۋعا مۇمكىندىگى جوق جانە تەرىس باعا قويا المايدى. قوسىمشا ەشقانداي مالىمەت جينامايدى. مۇنى تىكەلەي باپتاۋىنا ءوتىپ تەكسەرۋگە دە بولادى. Ashyq قوسىمشاسىنداعى دەرەكتەر جۇيەدە ءار 20 مينۋت سايىن جاڭارتىلادى, ياعني تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. اقپارات بىرىڭعاي دەرەكقورعا زەرتحانالاردان ولاردىڭ رەگلامەنتىنە سايكەس تۇسەدى, – دەدى ۆيتالي پۋستوۆويتەنكو.
ناريمان ابىلشايىقوۆتىڭ بايانداۋىنشا, ءالى كۇنگە دەيىن 15 مىڭنان استام كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى ءوز جۇمىسىن جانداندىرماعان. جەكەلەگەن وڭىرلەردە شەكتەۋلەر بار. ونى جەرگىلىكتى باس سانيتارلىق دارىگەرلەر قابىلدايدى. كاسىپكەرلەردە زالداردى تولتىرۋعا بايلانىستى قىزمەتتى شەكتەۋ, جۇمىس رەجىمى, قوزعالىستى شەكتەۋ جانە دەزينفەكتسيالىق توننەل جانە تاعى دا باسقا جاڭا سانيتارلىق تالاپتار بويىنشا سۇراقتار تۋىندايدى.
– Ashyq قاناتقاقتى جوباسى ادامنىڭ بويىندا اۋرۋدىڭ قانداي دا ءبىر بەلگىلەرى, قوعامدىق بيزنەس ورتاعا بارۋعا قارسى كورسەتىلىمدەرى بار-جوعىن انىقتايدى. قاناتقاقتى جوبا الماتى مەن نۇر-سۇلتان قالالارىندا قاڭتار ايىنان باستاپ ىسكە قوسىلدى. قازىر وبلىس اكىمدىگىنىڭ باستاماسىمەن قاراعاندى قالاسىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. جالپى, جوباعا قازاقستان بويىنشا 130-دان استام سۋبەكت قاتىسادى. اتالعان پلاتفورمادا 20 مىڭعا جۋىق تىركەۋ جۇرگىزىلدى. وتكەن اپتادا باس سانيتارلىق دارىگەر بەلگىلى ءبىر سۋبەكتىلەردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا قاۋلىعا قول قويدى. بۇل جوبا وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرىندە وڭ ناتيجەلەر بەردى. بۇگىندە ءىرى اۋە تاسىمالداۋشىلار دا TravelPass سياقتى پلاتفورمانى ازىرلەدى. وندا دا QR-كود جۇيەسى قولدانىلادى. مەنىڭشە, قازىرگى كەزدە بۇل ەڭ وڭتايلى جانە قولايلى جول», – دەدى ناريمان ابىلشايىقوۆ.
2021 جىلعى 22 قاڭتاردان باستاپ Ashyq قوسىمشاسى Infokazakhstan.kz پلاتفورماسىمەن بىرىكتىرىلدى. ول ارقىلى قاتىسۋعا ءوتىنىم بەرۋگە جانە QR-كود الۋعا بولادى. ەسكە سالا كەتەيىك, Infokazakhstan.kz پلاتفورماسى پاندەميا جاعدايىندا 700 مىڭنان استام كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋعا جول اشتى.
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, Ashyq قوسىمشاسىندا ەشقانداي مالىمەت جينالمايدى. كەلۋشىنىڭ جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى مەن تەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جۇيەسىندە تىركەلەدى. سەرۆەردەگى مالىمەتتەر تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيا جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىندە تۇر. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قوسىمشاعا كەلۋشىلەردىڭ كىرۋىن ءوزىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرى ارقىلى كورە الادى. ال مەكەمە قىزمەتكەرلەرى كەلۋشى كورسەتكەن مارتەبەنى عانا كورەدى. مەكەمەگە ۇيالى تەلەفونسىز كەلگەن ادام جەكە مالىمەتتەرىن تەكسەرۋگە كەلىسىم بەرەدى. سودان كەيىن مەكەمە قىزمەتكەرلەرى ونىڭ مالىمەتتەرىن جۇيەگە ەنگىزىپ, كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعانىن نەمەسە اۋىرعاندارمەن بايلانىستا بولعان-بولماعانىن تەكسەرەدى.
