الەم • 02 ناۋرىز, 2021

باسقا باسىلىمداردان: الەم جاڭالىقتارىنا شولۋ

170 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
باسقا باسىلىمداردان: الەم جاڭالىقتارىنا شولۋ

اقش جامال حاششوگي ءىسىن قايتا تەرگەيدى

ساۋد ارابياسى اقش-تىڭ جۋرناليست جامال حاششوگيدى ءولتىرۋ جونىندەگى تاپسىرىس­تى مەملەكەتتىڭ حانزاداسى موحاممەد بين سالمان بەردى دەگەن ايىپپەن كەلىسپەيتىنىن مالىمدەدى.

ساۋديالىق جۋرناليست جامال حاششوگي 2018 جىلى ساۋد ارابياسىنىڭ ىستانبۇلداعى كونسۋلدىعىندا ولتىرىلگەن بولاتىن. وسىعان بايلانىس­تى اقش ۇكىمەتى جۋرناليست ساۋد ارابياسىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ «تاپسىرىسىمەن» ءولتىرىلدى دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى. وتكەن اپتادا ساۋد ارابياسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ايىپتى تەرىسكە شىعارىپ, اقپاراتتىڭ جالعان ەكەنىن مالىمدەدى.

بايدەن اكىمشىلىگى كو­رول­­دىكتى كىسى ولىمىنە قاتىس­تى جا­­ۋاپكەرشىلىكتى وزىنە الۋ­عا شا­­قىرادى. بۇل وقيعاعا باس­قا مەملەكەتتەر مەن بىرقا­تار حا­لىق­ارالىق ۇيىم الاڭداۋ­شىلىق تانىتقان-دى. ماسەلەن, ۇلىبريتانيا بۇل ءىستىڭ تۇبەگەيلى زەرتتەلىپ, تەرگەلۋى كەرەكتىگىن, وعان قوسا, وسى ولىمگە قاتىستى دەگەن كۇدىككە ىلىنگەن 20 لاۋازىمدى تۇلعاعا سانكتسيا جاريالايتىنىن مالىمدەدى.

بۇۇ-نىڭ سوتتان تىس ماسە­لەلەر بويىنشا ارنايى وكىلى اگنەس كاللامارد الەۋمەتتىك جەلى­دەگى پاراقشالارىنىڭ بىرىن­دە اقش-تىڭ دايىنداعان قۇ­جاتى ساۋد ارابياسى ۇكى­مە­تىنىڭ بۇل وقي­عاعا قاتىسى با­رىن جوعارى دەڭگەيدە دالەلدەدى دەگەن پىكىرىمەن ءبو­لىستى. «ەندى اقش ۇكىمەتى دە بۇل قىلمىسقا قاتىستى جاۋاپ­كەرشىلىك تانىتىپ, كەلەشەكتە حالىقارالىق مەحانيزمدە وسىنداي قىلمىستىڭ الدىن الىپ ءتيىستى جازاسىن بەرۋدە ءوز ور­­نىن تابۋى ءتيىس. اقش موحام­ماد بين سالمان حان­زاداعا سانك­تسيا جاريالاسىن», دەيدى وكىل. بۇل مالىمدەمە بايدەننىڭ ساۋ­ديالىق حانزاداعا قاتىستى تاق­قان ايىبىنان ءبىر كۇننەن كەيىن جاريالاندى.

حانزادا بولسا, قىلمىس اشكە­رەلەنگەن كۇننەن بەرى بۇل وقيعاعا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتى الاتىنىن, الايدا وعان «تاپسىرىس بەرمەگەنىن» مالىمدەدى. دەگەن­مەن, جاۋاپتى تۇلعالار جۋرناليست ولىمىنە قاتىستى 8 ادامدى تاپقانىن حابارلاعان-دى. ۇكىمەت ولاردىڭ كىم ەكەنىن ءالى اشىپ ايتپادى.

دومينيكان شەكاراسىن شەگەندەيدى

دومينيكان رەسپۋبليكاسى شەكاراسىن شەگەندەگىسى كەلەتىنىن حابارلادى. ەل پرەزيدەنتى لۋيس ابينادەر گايتيمەن شەكتەسەتىن ايماقتى ناقتىلاپ, ەكى ارادا شەكارا تۇرعىزعىسى كەلەتىن نيەتىن ءبىلدىردى.

رەسمي اقپارات بويىنشا, اتال­عان جەردەگى ايماق 380 شاقى­رىمدى قۇرايدى ەكەن. پرەزيدەنت بۇل شەشىمىن اراداعى زاڭسىز كوشى-قونعا نۇكتە قويىپ, ماشينا ۇرلاۋ مەن ەسىرتكى تاسىمالىن توقتاتۋ قاجەتتىگىمەن ءتۇسىندىردى.

ابينادەر شەكارا شەگەندەۋ جۇمىسى بيىلدان قالمايتىنىن مالىمدەدى. ەكى ەل كاريب ارالدارىن ءبولىسىپ وتىر. ال گايتي – سول ايماقتاعى ەڭ كەدەي مەملەكەت. ەكى ەل اراسىنداعى قاتىناس اۋەلدەن شيە­لە­نىسكە تولى. «الداعى ەكى جىل ىشىندە كورشىلەس ەلدەر ارا­سىنداعى ماسەلەلەرگە نۇك­تە قويىپ, ۇرلانعان زاتتار, ەسىرت­كىنىڭ تاسىمالىن توقتاتۋعا كۇش سالا­مىز. اراداعى پروبلەمالى ايماق­تاردا ەكى قاتارلى شەكارا سالىنادى. سونىمەن قاتار ونداي جەرلەرگە كامەرا ورناتۋدى جوسپار­لاپ وتىرمىز», دەدى پرەزيدەنت.

جوبا قۇنى ازىرگە بەلگىسىز. دەگەنمەن دومينيكان ۇكىمەتى جوباسىن دايىنداپ, شەكارا بەلگى­لەۋ بويىنشا جۇمىسقا كىرىسىپ كەت­كەن.

ەكى ەل اراسىنداعى شيەلە­نىستەر, نەگىزىنەن وسى كوشى-قون ما­سە­لەسىنە قاتىستى تۋىندايدى. دومينيكان رەسپۋبليكاسى حال­قى­نىڭ سانى – 11 ميلليون. دەگەنمەن, ونداعى زاڭسىز جۇر­گەن گايتي ازاماتتارىنىڭ سانى ميلليونعا جەتىپ جىعىلادى. بيىل قاڭتاردا دو­مينيكان ۇكى­مەتى گاي­تي ۇكى­مەتىنەن ەلدەن جى­راقتا جۇر­گەن ازا­ماتتارىنا ار­نايى قۇ­جات بە­رىپ, بۇل ماسەلەنى باقى­لاۋى­نا الۋدى تاپ­سىرعان ەدى.

2015 جىلى گايتي دومينيكان رەسپۋبليكاسىنان مىڭداعان ازاماتىن جوسپارلى تۇردە ەلى­نە قايتارۋ باعدارلاماسىن توق­تاتۋدى سۇراعان بولاتىن. ال ءوز وتانىنا ورالۋدى قالامايتىن ادام­­دار ەكى ەل شەكاراسىندا لا­گەر­لەر قۇرىپ, سول جاقتا ءومىر سۇرەتىن. بۇل ماسەلەنىڭ شە­شىمى تابىلماي جۇرگەنىنە 100 جىل­عا جۋىق ۋاقىت ءوتتى. دومي­ني­كان­دىقتاردىڭ ەندىگى ءۇمىتى – جاڭا جوس­پاردا. 

 

دايىنداعان

سۆەتلانا عالىمجانقىزى,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار