ۆاكتسينا تابىلىپ, ۇكىمەتتەر رەسمي تىركەگەن كۇننەن باستاپ, كوپتەگەن مەملەكەت ىندەتكە قارسى جاپپاي ەكپەنى باستاپ كەتتى. مۇنى تاريحتا ەڭ ءىرى ۆاكتسينالاۋ ناۋقانى دەسە دە بولادى. Bloomberg اگەنتتىگى جيناعان مالىمەتتەرگە سايكەس, 103 ەلدە 236 ميلليوننان استام دوزا ۆاكتسينا سالىنعان. ۆاكتسينا الۋ مىندەتتى ەمەس, ءار ازاماتتىڭ ءوز ەركى بويىنشا سالىنۋى كەرەك دەپ ايتىپ جۇرگەنىمىزبەن, سوڭعى ەرەجەلەر مەن شارالار ەكپە الماسقا امال قالدىرماي تۇر. ماسەلەن, ەۋروپا وداعى ازاماتتىڭ ۆاكتسينا العانى تۋرالى كۋالىك ەنگىزەتىنىن مالىمدەدى. بۇل دەگەنىمىز – ۆاكتسينا سالدىرماعان ادام ەو-عا مۇشە ەلدەردىڭ ايماعىنا كىرە المايدى دەگەن ءسوز. مۇندايدا نە ىستەمەك كەرەك؟ ەۋروپاعا بارعىڭ كەلسە, ۆاكتسينا سالدىراسىڭ. سوندا جوعارىداعى «ەكپە الۋعا مىندەتتەلمەيدى» دەگەن ءسوزدىڭ ەش سالماعى بولمايىن دەپ تۇر. ءبىر جاعىنان ەرىك وزىڭدە, ەكىنشى جاعىنان ەرەجەگە باعىنباسقا امالىڭ جوق. بۇل سوندا قانداي دەموكراتيا؟
مۇنداي قاۋىپسىزدىك شاراسىنا قاتىستى ەو مۇشەلەرىنىڭ پىكىرلەرى ەكىگە جارىلدى. گرەكيا مەن يسپانيا سەكىلدى تۋريزمگە تاۋەلدى وڭتۇستىك ەۋروپا ەلدەرى سەرتيفيكاتتاردى قولداسا, گەرمانيا سياقتى سولتۇستىكتەگى مەملەكەتتەر مۇنداي جۇيەنىڭ تيىمدىلىگىنە كۇمانمەن قارايدى. گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەل الدىمەن ۆاكتسينا العان ادامداردىڭ اۋرۋ جۇقتىرمايتىنىنا كوز جەتكىزۋ كەرەكتىگىن ايتادى. سونداي-اق ۆاكتسينا العانداردىڭ سانى الماعانداردان ءالى دە از ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, ەكى توپتى ءبولىپ-جارىپ قاراستىرۋعا بولمايتىنىن العا تارتادى. فرانتسيا مەن بەلگيا ۆاكتسينا كۋالىكتەرىن ەنگىزۋ يممۋندالماعان ادامداردى كەمسىتەدى دەپ الاڭداپ وتىر. فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون شەشىمدى ەنگىزبەستەن بۇرىن, كەيبىر ەتيكالىق ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋ كەرەكتىگىن ايتقان. ونىڭ پىكىرىنشە, ۆاكتسينا كەزەگىندە ەڭ سوڭعى بولىپ تۇرعان جاستار ءۇشىن بۇل ادىلەتسىز بولۋى مۇمكىن. ال دانيا, شۆەتسيا, فينليانديا ازاماتتاردىڭ ۆاكتسينا العانى تۋرالى مالىمەتتى وزدىگىنشە تىركەۋ ءۇشىن ەلەكتروندى پاسپورت ەنگىزبەكشى. وسىلايشا, ەو ەلدەرى بۇل ماسەلەدە ورتاق كەلىسىمگە كەلە الماي وتىر. دەسە دە ۇيىم باسشىلىعى ەۋروپادا ەركىن ساياحاتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قۇجاتتىڭ جازعا دەيىن دايىن بولاتىنىنا سەنىمدى. اتالعان شارانىڭ ەۋروپادا قاۋىپسىز ساياحاتتاعىسى كەلەتىن تۋريستەردى تارتۋعا باعىتتالعان قادامداردىڭ ءبىرى ەكەنىن ەسكەرسەك, كەرىسىنشە بۇل ولاردىڭ كەلۋىنە قولبايلاۋ بولاتىن قۇجاتقا اينالماسىنا كەپىل جوق.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ۆاكتسينا تۋرالى كۋالىكتىڭ تيىمدىلىگىنە اۋەلدەن كۇمانمەن قارادى. ەكپە COVID-19-دىڭ الدىن الۋدا ءتيىمدى ەكەنىن كورسەتكەنىمەن, ونىڭ ۆيرۋستىڭ جۇعۋىن بولدىرمايتىنى تۋرالى دالەل جوق. ياعني ىندەتتىڭ تارالۋى مەن جۇعۋىنا اسەر ەتە المايدى. ۆاكتسينا العانى تۋرالى قۇجات شەكارادان وتۋدە عانا ەمەس, مەكەمەلەرگە, اۋەجايعا, قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارى مەن ادام كوپ جينالاتىن ءىس-شارالارعا كىرۋدە دە شەشۋشى ءرول اتقارۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا قوعامدا ادامدارعا «ۆاكتسينالانعان» جانە «ۆاكتسينالانباعان» دەگەن ايدار تاعىلاتىن بولادى. بۇل اسىرەسە ۆاكتسينا ساتىپ الۋعا مۇمكىندىگى جوق دامۋشى ەلدەر ءۇشىن قيىنعا سوقپاق. ساراپشىلارعا سەنسەك, كەيبىر تابىسى تومەن ەلدەر 2024 جىلعا دەيىن ەكپەگە قول جەتكىزبەۋى مۇمكىن ەكەن. ودان بولەك, بۇل قادام ادامداردىڭ جەكە دەرەگى مەن قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى قوزعايتىنى تاعى بار.
ەۋروپا وداعىنىڭ حالىقتى جاپپاي ۆاكتسينالاۋعا قاتىستى قاتاڭ سىنعا قالعانى بەلگىلى. قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا دەيىن ەرەسەكتەردىڭ 70 پايىزىن ەگۋدى جوسپارلاعان ۇيىم باسشىلىعى 255 ملن حالىققا ۆاكتسينا سالۋ قولدان كەلەتىنىنە سەنىمدى. شىنتۋايتىنا كەلگەندە, بۇل مەجە ءالى 10 پايىزعا دا ورىندالماعان. وسىعان قاراماستان, ەۋروپا تالابىن ءبىر ساتىعا دا تومەندەتۋگە تىرىسپايدى. ۆاكتسينا كۋالىگىنىڭ قالاي جۇزەگە اساتىنى بەلگىسىز. الايدا ماسەلەگە قاتىستى پىكىرلەر ەكىگە جارىلىپ ۇلگەردى.
