2017 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە ومىرىمدەگى ەڭ ۇلكەن شەشىمدەردىڭ ءبىرىن قابىلداپ, كىشكەنتاي قىزىممەن بىرگە گەرمانياعا قونىس اۋداردىم. ءسويتىپ ءوزىم اقتوبە قالاسىندا تۋىپ-وسكەن ەتنوستىق نەمىس بولعاندىقتان, تاريحي وتانىما كوشۋ مۇمكىندىگىن پايدالانۋعا بەل بۋدىم. بىراق ارادا ءۇش جىل وتسە دە جاڭا جەرگە تولىعىمەن ۇيرەنىسىپ كەتتىم دەي المايمىن. تۋعان جەرىمدە انام, دوستارىم, جاقىندارىم مەن ارىپتەستەرىم قالدى. ولاردى قيماي كەتكەنىمدى جاسىرمايمىن, ءجيى حابارلاسىپ, حال-جاعدايلارىن سۇراپ تۇرامىن. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ءبىر رەت قوناققا كەلىپ كەتتىم.
قازىر ارنايى كۋرستا نەمىس ءتىلىن وقىپ ءجۇرمىن, قىزىم بالاباقشاعا بارادى. ماماندىعىم بويىنشا ەسەپشىمىن, ەكونوميكالىق ءبىلىمىم بار. الداعى ۋاقىتتا ءوز ماماندىعىم بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسۋدى كوزدەيمىن. نەمىس ءتىلىن جوعارى دەڭگەيدە مەڭگەرۋ ءۇشىن ءتىل كۋرسىنا بارىپ ءجۇرۋىمنىڭ سەبەبى دە وسى. وسىعان دەيىن جات بولىپ كەلگەن قوعامعا بىردەن ءسىڭىسىپ كەتۋدىڭ قانشالىقتى قيىن ەكەنىن ءوز باسىمنان وتكەردىم. تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىشتى مەن سەكىلدى شەتەلگە كوشكەن بارلىق وتانداسىم بىلەدى دەپ ويلايمىن. ەلدە قالعان جاقىندارىم مەن دوستارىما حابارلاسقان سايىن ىستىق لەبىزىمدى جەتكىزىپ, العىس ايتۋدان شارشامايمىن. سول ورتادا وستىك, وندىك, ومىرگە دەگەن كوزقاراسىمىز قالىپتاسىپ, قۇندىلىقتارىمىز ايقىندالدى.
قازاقستاندىق نەمىستەردىڭ تۋعان جەرىنە دەگەن سەزىمى ەرەكشە. ونى الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءجيى بايقايمىز. ءبىر ۆيدەودا قازاقستاندا تۋىپ, تاريحي وتانىنا قونىس اۋدارعان ازامات ءشامشىنىڭ ءانىن ورىنداسا, ەكىنشىسىندە گەرمانيادا ءوتىپ جاتقان قازاقى تويدى كورىپ تاڭداناسىڭ. بۇل باسقوسۋلاردا تۋعان جەرىن ساعىنعان نەمىستەر كەز كەلگەن مەرەيتويدا قازاقشا توي اندەرىنە بيلەپ, قوسىلىپ شىرقاپ جاتادى. ءتىپتى ەت اسىپ, قازاقى داستارقان جايادى. بۇل تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىش ەمەي نەمەنە؟ قازاقستاندا مۇنىڭ بارلىعى كۇندەلىكتى تۇرمىستىڭ ءبىر بولىگى بولعانىمەن, جىراقتا ءجۇرىپ ءار ءداستۇردى ۇلكەن مەرەكەدەي قابىلدايسىڭ. كەزىندە قازاق ەلى جەر اۋدارىلىپ كەلگەن وزگە ۇلت وكىلدەرىن سىرتقا تەپپەي, اسا باۋىرمالدىقپەن قابىل الدى, باسپاناسىن, اسىن ءبولىپ بەردى. بۇل جاقسىلىق ەشقاشان ۇمىتىلمايدى. ءبىز قازاقى ءداستۇردى بويىمىزعا ساقتاپ, سىرتتا جۇرسەك تە ءبىر ساتكە ەستەن شىعارمايمىز. بۇل قۇندىلىقتى وسىندا دۇنيەگە كەلگەن بالا-شاعامىزعا تولىعىمەن بەرە الماساق تا, قازاقستان تۋرالى جىلى ەستەلىكتەر مەن اڭگىمە داستارقان ۇستىندە ءالى ايتىلىپ كەلەدى.
قازىر گەرمانيانىڭ وڭتۇستىك-باتىسىنداعى ەسكى قالالاردىڭ ءبىرى – ۋلمدە تۇرىپ جاتىرمىن. ءجۇز مىڭعا جۋىق تۇرعىنى بار شاعىن قالا. ءوزىم تۋىپ-وسكەن اقتوبەمەن سالىستىرعاندا الدەقايدا كىشكەنتاي. جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن قازاقستانداعىداي ارقا-جارقا ارالاسىپ كەتە العان جوقپىز. ونىڭ ۇستىنە پاندەميا كەزىندە ۇيدە وتىرىپ, ونلاين وقىپ, سىرتقا شىعۋدان قالدىق. جاقىندا باستالعان جاپپاي ۆاكتسينالاۋدان كەيىن جاعداي وزگەرەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. شەكارالار اشىلىپ, بۇرىنعىداي ەركىن ساياحاتتاۋ مۇمكىن بولسا, قازاقستانداعى جاقىندارىما تاعى دا بارىپ قايتقىم كەلەدى.
وسىعان دەيىن تالاي رەت قازاقستاننان گەرمانياعا قونىس اۋدارعان نەمىستەر مەملەكەتارالىق بايلانىسقا دا كوپىر بولىپ وتىر دەگەندى ەستىگەنمىن. ولاردىڭ دوستىق پەن ارىپتەستىكتىڭ بۋىنىن بەكىتۋگە قولدارىنان كەلگەنشە اتسالىسىپ جۇرگەنى ءسوزسىز. ءتىپتى ولاردى قازاقستاننىڭ وزىندىك ءبىر بەت-بەينەسى دەۋگە دە بولادى. ويتكەنى گەرمانيا تۇرعىندارى ءبىز ارقىلى قازاقستان جايلى اقپارات الادى. نەمىس ءتىلى ساباقتارىندا ءوزىم تۋرالى, تۋىپ-وسكەن ولكە جايلى ءجيى ايتامىن. قازاق ەلىنىڭ قايدا ورنالاسقانىن بىلمەيتىن دوستارىم ونىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنە قىزىعىپ ءارى قاراي سۇراستىرىپ جاتادى. مۇندايدا قازاقستان جايلى اڭگىمەلەپ وتىرعانىمدا كەۋدەمدى ماقتانىش پەن ساعىنىش سەزىمى كەرنەيدى. مۇندا قازاقتىڭ تاماشا ءانشىسى ديماش قۇدايبەرگەنوۆتى ءسۇيىپ تىڭدايتىندار دا از ەمەس. ونىڭ مەنىڭ تۋعان قالام – اقتوبەدەن ەكەنىن ايتىپ, جەرلەسىم ءۇشىن توبەم كوككە جەتەدى.
وسى رەتتە بىزگە پانا بولىپ, جاقسىلىعىن اياماعان, جاقىن دوستار سىيلاپ, ومىرلىك دۇنيەتانىمىمىزدى قالىپتاستىرعان تۋىپ-وسكەن قازاقستانىما, جۇزدەن استام ۇلت وكىلىنىڭ باستارىن بىرىكتىرىپ, ءبىر اتانىڭ بالاسىنداي تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇرۋلەرىنە تەڭ مۇمكىندىك تۋعىزعان ەلباسىنا شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن.
مارينا ۆولف,
گەرمانيانىڭ ۋلم قالاسىنىڭ تۇرعىنى
