جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتىڭ اراسىندا «جولاقى قىمباتتاپ كەتىپتى» دەگەن ءسوزدىڭ شىققانىنا دا ءبىراز بولدى. قاجەتتى تاۋارلارىن ارقالانىپ-قاۋعالانىپ قالادان تاسيتىن قاراتوبەلىكتەرگە ءمان-جايدىڭ استارىن ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا ارنايى مامانداردىڭ پىكىرىنە جۇگىندىك.
جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتىڭ اراسىندا «جولاقى قىمباتتاپ كەتىپتى» دەگەن ءسوزدىڭ شىققانىنا دا ءبىراز بولدى. قاجەتتى تاۋارلارىن ارقالانىپ-قاۋعالانىپ قالادان تاسيتىن قاراتوبەلىكتەرگە ءمان-جايدىڭ استارىن ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا ارنايى مامانداردىڭ پىكىرىنە جۇگىندىك.
بۇعان دەيىن باتىس قازاقستان وبلىسى قاراتوبە اۋدانىندا قاراتوبە – ورال, ورال – قاراتوبە باعىتىندا قاتىنايتىن جەڭىل كولىكتەردەگى جولاقى 1500 تەڭگە كولەمىندە بولاتىن. قاراشا ايى باستالىسىمەن جولاقى 2000 تەڭگە بولىپ, بىردەن شارىقتاپ شىعا كەلدى. مۇنى جولاۋشى تاسىمالداۋشى كولىك يەلەرى بولسا, كۇن رايىنىڭ قولايسىزدىعىمەن تۇسىندىرەدى.
ايتا كەتەرلىگى, وتكەن جىلى وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋىمەن قالامەن ەكى ارالىقتا قاتىناي باستاعان «قازاقستان-ەلىم» جشس-نە قاراستى جولاۋشىلار اۆتوبۋسى جولاقىنى بۇرىنعى قالپىندا ساقتاپ قالدى.
– ءبىزدىڭ مەكەمەنىڭ قۇزىرەتىنە جولاۋشىلار كولىگى مەن اۆتوموبيل جولدارى ماسەلەسىنىڭ جاي-جاپسارى دا ەنەدى. بۇل باعىتتا جۇيەلى تۇردە جوسپارعا ساي ماقساتتى جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا قالامەن ەكى ورتاعا قاتىنايتىن كولىك يەلەرىنىڭ جولاقىسىن قىمباتتاتۋى قاراتوبەلىكتەردى الاڭداتىپ وتىرعانى راس. بۇل – ويلانارلىق ماسەلە.
– ءبىزدىڭ بولىمگە اۋداندىق سالىق باسقارماسى ارقىلى پاتەنت الىپ, جولاۋشى تاسىمالىمەن اينالىسۋعا رۇقسات العان جەكە كاسىپكەرلەر جوعارى ورگاندار بەلگىلەگەن تالاپتارعا سايكەس بولعان جاعدايدا عانا جولاۋشى تاسىمالداۋشى رەتىندە تىركەۋگە تۇرا الادى. سوعان وراي ارنايى تاريف بەلگىلەنىپ, باقىلاۋعا الىنادى. وكىنىشكە قاراي, ءبولىم بويىنشا كۇنى بۇگىن تىركەلگەن جەكە كاسىپكەرلەر مۇلدەم جوق. سوندىقتان ءبىز «ءتيىپ-قاشىپ» جولاۋشى تاسىمالىمەن اينالىسىپ جۇرگەن كولىك يەلەرىن باقىلاۋعا الا المايمىز, قۇقىعىمىز دا جوق, – دەيدى قاراتوبە اۋداندىق تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەسبولات قىدىرعوجا.
ال قاراتوبە اۋداندىق سالىق باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى اسىلانبەك بەيسەمبايدىڭ ايتۋىنشا, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا پاتەنت الىپ, جولاۋشىلار تاسىمالىمەن اينالىساتىن 59 جەكە كاسىپكەر تىركەلگەن. ونىڭ 40-قا جۋىعى جۇمىسىن جۇرگىزىپ وتىر. سالىق سالاسىنىڭ زاڭنامالارىنا ءسايكەس كولىك سالىعىن ۋاقتىلى ءتولەپ, ەسەپ-قيساپتارىن جۇرگىزىپ وتىرادى.
ءبىز ساۋال سالعان اۋدان ورتالىعىنداعى «ءالىم» جشس مەن «مۇقانوۆ» جەكە كاسىپكەرلىگى يەلىگىندەگى جانار-جاعارماي قۇيۋ بەكەتتەرىندەگى جانارماي باعاسىنىڭ نارقى – اي-80 ماركالى جانارمايدىڭ ءليترى 102-105 تەڭگە, اي-93 120-122 تەڭگە ارالىعىندا. دەمەك, كولىك جۇرگىزۋشىلەر ءۇشىن ەڭ ءوتىمدى, سۇرانىسقا يە اي-93 ماركالى جانارماي ەكەندىگى داۋسىز. سول سەبەپتى ونىڭ باعاسى 5 تەڭگەگە جوعارىلاپ وتىر.
زەردەلەپ قاراساق, جولاقىنىڭ نەگىزسىز شارىقتاپ كوتەرىلۋىنە اۋدان تۇرعىندارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە جەكەلەگەن جولاۋشىلاردىڭ وزدەرى تىكەلەي سەبەپكەر بولىپ وتىرعانعا ۇقسايدى. سەبەبى, «بارار جەرىمە تەز جەتسەم بولدى» دەگەندى ماقسات ەتكەن جولاۋشى اتاۋلىنىڭ بار نازارى جولاقىسى ارزان اۆتوبۋسقا قاراعاندا, جەڭىل كولىكتەرگە اۋىپ تۇرارى باسىمدىققا يە. مۇنى جەتە اڭعارعان جولاۋشى تاسىمالىمەن اينالىساتىن جەكە كاسىپكەر بولسا, باعانى كوتەرىپ الەك.
«جول مۇراتى – جەتۋ» دەمەكشى, ءتيىمدى جولاقىسى باعاسىنا قول جەتكىزۋدىڭ, باعانى تۇراقتاندىرۋدىڭ تەتىگىن قاراستىرۋدى تارازى تالقىسىنا سالدىق.
سەرىكباي حاسانوۆ.
باتىس قازاقستان وبلىسى,
قاراتوبە اۋدانى.
