سپورت • 21 اقپان، 2021

سپورتشىلار جەڭىسى – ەل مەرەيى

179 رەت كورسەتىلدى

توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىنداعى ەلىمىزدەگى ەكونوميكالىق داعدارىسقا قاراماستان، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سپورت سالاسىنىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي جاسادى. سونىڭ ناتيجەسىندە حالىقارالىق ارەنالاردا تولاعاي تابىستارعا قول جەتكىزگەن جەرلەستەرىمىز الەمدىك قاۋىمداستىق الدىندا ابىرويىمىز بەن مارتەبەمىزدى ارتتىردى.

وتانداستارىمىز وليمپيا ويىندارى، الەم جانە قۇرلىق چەمپيوناتتارى، الەم كۋبوگى، ازيا ويىندارى سەكىلدى اسا ءىرى جارىستاردا اتوي سالدى. سونىمەن قاتار بۇقارالىق سپورتتىڭ قارىشتاپ دامۋىنا ايرىقشا كوڭىل ءبولىندى. ال ەڭ باستىسى، رەسپۋبليكا اۋماعىندا كوپتەگەن سپورتتىق نىساندار بوي كوتەرىپ، سونىڭ بارلىعى دا بۇل كۇندەرى ەل يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ەتىپ كەلەدى.  

وتاندىق سپورتتى دامىتۋدىڭ جانە ونىڭ بۇقارالىق سيپات الۋىنىڭ بىردەن-ءبىر وڭتايلى جولى – رەسپۋبليكا اۋماعىندا كۇللى الەم جۇرتشىلىعى نازار اۋداراتىنداي اسا ءىرى كەشەندى جارىستار ۇيىمداستىرۋ ەكەنىن مەملەكەت باسشىسى سول كەزدىڭ وزىندە-اق جاقسى ءتۇسىندى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ «تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» اتتى كىتابىندا «جوعارى دەڭگەيلى سپورت جارىستارى – سالاماتتى ءومىر سالتىن، دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى ناسيحاتتايتىن ەڭ وزىق تاجىريبەنىڭ ءبىرى. قازاقستان تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جالپىۇلتتىق يگىلىككە اينالىپ ۇلگەرگەن ۇزدىك سپورتتىق جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. سپورت سالاسىندا تابىستارعا جەتىپ قانا قويماي، سپورت ينفراقۇرىلىمدارىن دامىتۋدا دا العا قادام جاسادىق. ءححى عاسىردىڭ ءبىرىنشى ونجىلدىعىندا قازاقستان سپورتى ورلەۋ كەزەڭىن باسىنان كەشىردى. مەملەكەتتىڭ ۇدايى قولداۋى مەن سپورتشىلاردىڭ ىنتا-جىگەرى جوعارى ناتيجەلەردىڭ كەپىلى بولدى» دەپ ايتقان ەدى. شىنىندا دا، ەلباسى ايتقانداي، قازاقستان «سپورت سالاسىندا تابىستارعا جەتىپ قانا قويماي، سپورت ينفراقۇرىلىمدارىن دامىتۋدا دا العا قادام جاسادى».

سونىڭ ناتيجەسىندە، 2011 جىلى استانا مەن الماتىدا VII قىسقى ازيا ويىندارى جانە 2017 جىلى الاتاۋ باۋرايىندا XXVIII قىسقى دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيادانىڭ الاۋى تۇتاندى. مىنە، ءدال سول تاريحي وقيعالارعا وراي قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ەكى قالاسىندا زامان تالابىنا ساي سپورتتىق عيماراتتار سالىنىپ، ايتۋلى نىساندار ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنولوگيالىق قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالدى. ەندى سولارعا جەكە-جەكە توقتالايىق.

 

نۇر-سۇلتان قالاسى

«استانا ارەنا» ستاديونى. 2009 جىلدىڭ 3 ماۋسىمىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. ول 30200 كورەرمەنگە ەسەپتەلگەن. بۇل جوباعا 182 ملن اقش دوللارى جۇمسالدى. ستاديوننىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى جەتكىلىكتى. سولاردىڭ اراسىنداعى ەڭ باستىسى، ول  الەمدەگى 10 مىڭ شارشى مەتردەن اساتىن جىلجىمالى شاتىرلى جۇيەسى بار ساناۋلى عانا سپورتتىق نىسانداردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. شاتىرى نەبارى 20 مينۋت ارالىعىندا اشىلىپ، جابىلادى. «استانا ارەنا» سولتۇستىك، وڭتۇستىك، باتىس جانە شىعىس دەپ اتالاتىن ءتورت تريبۋنادان تۇرادى. الاڭنىڭ اۋماعى 105ح68 مەتردى قۇرايدى. تابانى جاساندى شوپپەن كومكەرىلگەن، ال ورىندىقتارى پلاستيك ماتەريالدان جاسالعان.

«الاۋ» مۇز سارايى. 8 مىڭ كورەرمەندى سىيدىرا الاتىن ايتۋلى كەشەن 2011 جىلى اشىلدى. ول كونكي سپورتىنان باسەكەلەر وتكىزۋگە بەيىمدەلگەن. كەشەننىڭ جالپى اۋماعى 65 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى. ول جەردە مۇز ايدىنى مەن تريبۋنالاردان (35 970 م²) بولەك، فيتنەسس-ورتالىعى (4 200 م²)، قوناقۇي (3 460 م²) جانە اكىمشىلىك بلوگى (534 شارشى مەتر) بار.  

«سارىارقا» رەسپۋبليكالىق ۆەلوترەگى. ول 2011 جىلى پايدالانۋعا بەرىلىپ، 9 270 كورەرمەنگە ەسەپتەلگەن. ۆەلوشاباندوزدىڭ باس كيىمى بەينەسىندە سالىنعان كەشەننىڭ اۋماعى 20 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى. ۆەلوترەكتەن بولەك، ول جەردە باسكەتبول مەن ۆولەيبول الاڭى، فيتنەسس-ورتالىعى، باسسەيندەر جانە تاعى باسقا زالدار بار.

 

الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسى

«الماتى ارەنا» مۇز سارايى. 2016 جىلى سالىندى. جالپى اۋماعى 9،96 گەكتار جەردى الىپ جاتىر. ۇلكەن ارەناسى 12 مىڭ جانە كىشى ارەناسى 3 مىڭ ادامدى سىيدىرا الاتىن الىپ كەشەننىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىنا 38،5 ملرد تەڭگە جۇماسالدى. ول جەردە كوپتەگەن سپورت تۇرلەرى بويىنشا جارىستاردان بولەك، ءتۇرلى مادەني شارا، كونتسەرت وتكىزۋگە بولادى.  

«حالىق ارەنا» 2016 جىلى سالىندى. ونى تۇرعىزۋعا قاجەتتى قاراجات 23،4 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل كەشەن 3 200 كورەرمەنگە ەسەپتەلگەن. ول 11 گەكتار جەردى الىپ جاتىر. ول ءۇش بلوكتان تۇرادى – باستى، كومەكشى جانە اكىمشىلىك.

«سۇڭقار» حالىقارالىق شاڭعى ترامپليندەرى كەشەنى. 2010 جىلى سالىندى. 5200 ادامعا ەسەپتەلگەن. ول ەكى بولىكتەن تۇرادى – جارىستار وتكىزەتىن جانە جاتتىعۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىراتىن.  

«الاتاۋ» شاڭعى-بياتلون ستاديونى. الماتى وبلىسى تالعار اۋدانىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان كەشەن 2009 جىلى سالىندى. ول 3 100 كورەرمەنگە ەسەپتەلگەن. بۇل جەردە بياتلون، شاڭعى، شاڭعى باعدارلاۋدان باسەكەلەر وتكىزۋگە بولادى.

وسىدان ءۇش جىل بۇرىن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «Challenge درۋگوي تى!» اتتى رەسپۋبليكالىق سپورت شاراسىنا قولداۋ كورسەتىپ، وسى اكتسيانىڭ قاتىسۋشىلارىنا بەينەۇندەۋ جولداعان ەدى. وسى سپورتتىق شاراعا ارنالعان ەلباسىنىڭ ۇندەۋى Facebook-تەگى AkordaPress پاراقشاسىندا جاريالاندى.

بۇل باستامانىڭ ماقساتى – ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارى اراسىندا دەنە شىنىقتىرۋ مەن سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ. اكتسيا اياسىندا وتاندىق تانىمال سپورتشىلاردىڭ، ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە ماسس-مەديا وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن اشىق جاتتىعۋلار وتكىزۋ جوسپارلاندى. وسىلايشا، ولار قازاقستاندىقتاردى دەنە شىنىقتىرۋمەن جانە سپورتپەن شۇعىلدانۋعا ىنتالاندىراتىن بولدى.

«قۇرمەتتى وتانداستار! سپورتپەن شۇعىلدانۋ، جاتتىعۋ جاساۋ – سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزگى كەپىلى بولىپ سانالادى. دەنساۋلىعى مىقتى ادام عانا باقىتتى ءومىر ءسۇرىپ، بيىك ماقساتقا قول جەتكىزە الادى. بۇكىل ادامزاتقا بەلگىلى قاعيدا – بايلىق تا ەمەس، مانساپ تا ەمەس، باقىتتىڭ 90 پايىزى دەنساۋلىقتا جاتىر. ءاربىر ازامات «شىنىقساڭ، شىمىر بولاسىڭ» دەگەن قاعيدانى بەرىك ۇستانعانى ابزال. مەملەكەت دەنە تاربيەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ، سپورت سالاسىن دامىتۋعا جاعداي جاساپ كەلە جاتقانىن وزدەرىڭىز كورىپ وتىرسىزدار. بارلىق وبلىستا ستاديوندار جونگە كەلتىرىلدى. تەننيستىك كوردتاردى دا سالىپ جاتىرمىز. قازىر قالالاردى ارالاپ كورسەڭىزدەر، ءاربىر اۋداندا، ءاربىر اۋلادا، ياعني بارلىق جەردە كىشكەنتاي سپورت الاڭدارى جاسالىپ، سول جەردە ءبىزدىڭ جاستارىمىز دەنەسىن شىنىقتىرۋدا»، دەپ اتاپ ءوتتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

وسى ورايدا، پرەزيدەنت ەلىمىزدە جاڭا جاتتىعۋ زالدارى، فيتنەس ورتالىقتارى، سپورت الاڭدارى سالىنىپ جاتقانىن، سونىڭ بارلىعى حالىقتىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋگە ارنالعانىن ايتتى. «جىلدان-جىلعا سپورتپەن تۇراقتى تۇردە شۇعىلدانعانداردىڭ دا قاتارى كوبەيۋدە. مۇنىڭ بارلىعى حالىقتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىگىن ارتتىرۋعا، قازاقستاندى قۋاتتى ەلگە اينالدىرۋعا جول اشادى. كورىپ وتىرسىزدار، ءبىزدىڭ قانشا سپورتشىلارىمىز دۇنيەجۇزىلىك دودالاردا جارىسقا ءتۇسىپ، جەڭىسكە جەتىپ، «التىن»، «كۇمىس» مەدالداردى ەلگە الىپ كەلۋدە. وسىنىڭ بارلىعى كوپ جاستاردىڭ سپورتپەن شۇعىلدانعانىنىڭ ارقاسىندا. بۇل جۇرتشىلىقتى سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا شاقىراتىن ەڭ ءساتتى باستاما بولىپ سانالادى. سوندىقتان كوپشىلىك تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ، جىگەرلى جاستاردى تاربيەلەۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ كامىل سەنەمىن. دەنى ساۋ، ءوزى كرەاتيۆتى ءارى بەلسەندى ادامدار عانا ەلىمىزدى دامىتادى، العا جەتەلەيدى. وسىنى ۇمىتپاڭىزدار. وزدەرىڭىزدىڭ باقىتتارىڭىز دا وسى جولدا قولدارىڭىزعا كەلەدى. بۇل يگى شاراعا باستاماشى بولىپ، قولداۋ كورسەتكەن ازاماتتارعا شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. سىزدەرگە زور دەنساۋلىق، تولاعاي تابىس تىلەيمىن!»، دەدى ەلباسى.

ەلباسى «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىندا بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ تۋرالى ايتقان بولاتىن. وندا «وڭىرلىك دەڭگەيدەگى رەزەرۆتەردى تاۋىپ، بۇقارالىق سپورت پەن دەنە شىنىقتىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت» دەي كەلىپ، قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ۇكىمەتكە جانە اكىمدەرگە كەم دەگەندە 100 دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىن سالۋدى تاپسىرعان-دى. سونداي-اق قولدانىستاعى، اسىرەسە مەكتەپتەردەگى سپورت عيماراتتارىن ءتيىمدى پايدالانىپ، دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىسۋ ءۇشىن اۋلالاردى، ساياباقتاردى جابدىقتاۋدى مىندەتتەدى. بۇگىندە قازاقستاندا سپورتپەن شۇعىلداناتىن جاندار قاتارى كوبەيىپ جاتسا، مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان وسىنداي قامقورلىقتىڭ ارقاسىندا  مۇمكىن بولىپ وتىر دەپ ايتۋعا بولادى. قازىر بۇكىل ەلىمىز بويىنشا سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستاناتىندار مەن سپورتتى سەرىك ەتكەندەرگە ارنالعان جاتتىعۋ ورىندارى، سپورت نىساندارى جىل سايىن كوبەيىپ كەلەدى.

وسىدان ەكى جىل بۇرىنعى دەرەككە دەن قويساق، رەسپۋبليكاداعى ءىرىلى-ۇساقتى سپورت نىسانىنىڭ سانى 11 مىڭ 400-دەن اسادى ەكەن. ونىڭ 9311-ءى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا تيەسىلى، ال قالعانى دەنە تاربيەسى مەن سپورتتىق باعىتتا سالىنعان. بۇلاردىڭ قاتارىندا 1500 ورىنعا ارنالعان ستاديوندار سانى 269-عا جەتتى. سپورت سارايى 30، سپورت كەشەندەرى 399، ال ءجۇزۋ باسسەيندەرى 300-دەن اسادى. سپورت زالدارى بولسا – 8469. بىلتىر سپورت نىساندارىن سالۋعا پاندەميا كەدەرگىسىن تيگىزسە، ال الداعى ۋاقىتتا ونىڭ جالعاسىن تاباتىنى ءسوزسىز.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

«شىڭىراۋ» شىڭعا شىقسىن

ونەر • بۇگىن، 00:18

تىڭ تاسىلدەردىڭ ءتيىمدى تۇسى كوپ

مەديتسينا • بۇگىن، 00:14

پاسپورت

رۋحانيات • كەشە

جەكە پەسا جازۋعا لايىق

رۋحانيات • كەشە

انا مەيىرىمى

قوعام • كەشە

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار