ەۋرازيالىق تاريحي رەسۋرستار كورپوراتسياسى (ENRC) مەن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ءتورت جىلدان بەرى وتكىزىپ كەلە جاتقان رەسپۋبليكالىق «التىن قالام» شىعارماشىلىق بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسىن حابارلاعان كەشەگى گازەت ماقالاسىندا («ءوندىرىس جايىندا وندىرتە جازعاندار») ءراسىم سوڭىندا رەداكتسيا جەتەكشىسىنىڭ ENRC باسشىلىعىنا «ەتجەڭدى «ەگەمەن قازاقستان» – 2012» كىتابىن شىعارۋعا دەمەۋشىلىك جاساعانى ءۇشىن العىس بىلدىرگەنى ايتىلعان ەدى. ءبىز بۇگىن «ەتجەڭدى» ماتەريالدارىنان قۇراستىرىلعان جاڭا جيناقتىڭ العىسوزىن جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنامىز.
ءسۇيىنشى!
ەۋرازيالىق تاريحي رەسۋرستار كورپوراتسياسى (ENRC) مەن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ءتورت جىلدان بەرى وتكىزىپ كەلە جاتقان رەسپۋبليكالىق «التىن قالام» شىعارماشىلىق بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسىن حابارلاعان كەشەگى گازەت ماقالاسىندا («ءوندىرىس جايىندا وندىرتە جازعاندار») ءراسىم سوڭىندا رەداكتسيا جەتەكشىسىنىڭ ENRC باسشىلىعىنا «ەتجەڭدى «ەگەمەن قازاقستان» – 2012» كىتابىن شىعارۋعا دەمەۋشىلىك جاساعانى ءۇشىن العىس بىلدىرگەنى ايتىلعان ەدى. ءبىز بۇگىن «ەتجەڭدى» ماتەريالدارىنان قۇراستىرىلعان جاڭا جيناقتىڭ العىسوزىن جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنامىز.
قادىرمەندى وقىرمان, مىنە, قولىڭىزعا «ەتجەڭدى» «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ون ەكىنشى كىتابى ءتيىپ وتىر. سونىمەن, «ەتجەڭدى» العاشقى مۇشەلىنە تولدى. ءوتكەن جىلعى وسىنداي كىتاپقا العىسوزىمىزدە بۇگىندە 10, 12 بەتتىك ءنومىرلەر كۇندەلىكتى قالىپتى جايعا اينالعانىن, 16 بەتتىك نومىرلەر اپتا قۇرعاتپاي شىعىپ تۇراتىن داعدى قالىپتاسقانىن ايتا كەلىپ, سونىڭ وزىندە دە وقىرمان «ەتجەڭدى» نومىرلەردى العاشقى بەتىنەن-اق جازباي تانيدى دەگەن ەدىك.
«ەگەمەن قازاقستان» قاشاندا ەلدىڭ ويىن جەتكىزەدى, ەلدىكتىڭ ءسوزىن ايتادى. ويتكەنى, رەداكتسيا ۇجىمىنىڭ وزىندە ەلدىك مىنەز بار. وسى كىتاپتا جاريالانىپ وتىرعان ەستەلىكتە كەزىندە گازەتتە جۇمىس ىستەگەن اتاقتى اقىن حاميت ەرعاليەۆ: «قورشاعان ورتانىڭ قادىر-قاسيەتىن ايتساڭشى!.. جالپى بار عوي, وسىنداي ىسكەر, ءپرينتسيپشىل, جۇمىس بابىندا تارتىسىپ جاتسا دا تاتۋلىعىن بۇزبايتىن, ءوزارا سىيلاستىعى مول كوللەكتيۆتى مەن بۇعان دەيىن دە, بۇدان كەيىن دە كورگەن ەمەسپىن. ءوزىم جۇمىس ىستەگەن اتتاي بەس جىل ىشىندە ارىزداسۋ, تىكتەسۋ, جىكتەسۋ دەگەندەردىڭ ۇشىعىن دا كورگەم جوق. ءالى كۇنگە شەيىن بۇنىڭ ءار ادامىن ەسكە الۋ مەنىڭ جانىمدى جادىراتادى», دەپ ەسكە الادى. بۇل ءبىزدىڭ دە ويىمىز.
«ەتجەڭدى» نومىرلەردەگى ماتەريالدار وقىرماننىڭ وي كوكجيەگىن كەڭەيتەدى دەۋ ازدىق ەتەدى. ول ماتەريالدار بۇگىندە قوعامدىق ويعا قۋاتتى قوزعاۋ سالىپ تا وتىر. ءبىر عانا مىسال كەلتىرۋمەن شەكتەلەيىك. جامبىل جەرىندە, اسىرەسە, جۋالى جاعىندا باتىربەك داتقا ەسىمىن بىلمەيتىن ادام كەم دە كەم. ءبىزدىڭ اتالارىمىز قازىعۇرتقا جۋالىدان كوشىپ كەلگەن. مەنىڭ جالعىز اعام باتىربەكتىڭ ەسىمىن كوكەم ۇلىم سول كىسىدەي بولسىن دەپ قويعان ەكەن. كەيىن مەنىڭ ەسىمىمدى باتىردىڭ ساۋىتىنا جاراسىن دەپ ىرىمداپتى. قويىلۋىن سولاي قويىلعانمەن, مەن ءوز باسىم اعامنىڭ اتى باتىربەك داتقانىڭ ەسىمىمەن اتاستىرىلعانىن كوپ ايتا بەرمەيتىنمىن. باتىر بولسىن دەگەن عوي دەۋمەن شەكتەلەتىنمىن. ويتكەنى, ەل اۋزىندا بايزاق داتقانى باتىربەك داتقا ۇستاتقان ەكەن دەگەن ءسوز دە جۇرەتىن. «ءبىز ءبىر جارىم عاسىر بويى, ياعني التى ۇرپاق الماسقانعا دەيىن بايزاق داتقانى باتىربەك داتقا قوقاندىقتارعا ۇستاپ بەرگەن دەگەن گەنەرال چەرنياەۆ تاراتقان جالعان سىبىسقا الدانىپ كەلدىك», دەپ جازادى وسى جيناقتاعى «باتىربەك داتقا» اتتى ماقالاسىندا مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى. ءيا, سويتسەك, سول سويقان ءسوز دە وتارشىلدىقتىڭ ساناعا سالىپ كەتكەن ءبىر سۇمدىعى ەكەن. شىندىق ءتىپتى باسقاشا ەكەن. گەنەرال چەرنياەۆتىڭ سوعىس مينيسترىنە جازعان راپورتىنداعى: «بايزاقتىڭ ءولىمىن ءوز ماقساتىما پايدالاندىم, ونىڭ ولىمىنە ساپاق, شوقاي, باتىربەك داتقالار كىنالى, وزدەرى بىرگە كەلىسسوزگە بارمادى, بايزاقتى جالعىز جىبەردى دەپ جەرگىلىكتى سەنىمدى ادامدار ارقىلى سىبىس تاراتتىم. بۇل قۇپيا ارەكەتىم ءوز جەمىسىن بەرىپ جاتىر. قازىر ماعان كەلىپ جاتقان استىرتىن مالىمەتتەر بويىنشا, بايزاقتىڭ كەيبىر تۋىستارى باسقا داتقالاردىڭ تۋىستارىمەن اراز بولۋدا» دەگەن سوزدەر تاشكەنتتەگى ارحيۆتەن تابىلعالى, «ەگەمەن قازاقستاندا» جاريالانعالى بەرى ءبارى ورىن-ورنىنا كەلدى. جارىقتىق باۋكەڭ: «اسپاندا قۇداي, جەردە ارحيۆ بار» دەگەندە وسىنى ايتقان ەكەن. باتىربەك داتقا, ءتىپتى شوقاندى رايىنان قايتارعان ادام ەكەن. وعان جاڭاعى چەرنياەۆتىڭ باسقا ءبىر راپورتىنداعى شوقان تۋرالى جازعان: «...ول ماعان رەنجىپ, ەكسپەديتسيادان كەتىپ قالعان. ءروتميستردىڭ ماعان رەنجىپ كەتۋىنە, ەستۋىمشە, باتىربەك داتقانىڭ تىكەلەي قاتىسى بار, سەبەبى, ەكەۋى وڭاشا كەزدەسكەن, ءروتميستردى ول جات دىندىلەرگە كومەكتەسىپ ءجۇرسىڭ دەپ كىنالاعان, ءوز حالقىڭا قارسى سوعىسىپ ءجۇرسىڭ دەپ ايىپتاعان كورىنەدى. ولارعا شىداماعان روتميستر ش.ءۋاليحانوۆ ەكسپەديتسيادان كەتتى», دەگەن سوزدەرى دالەل. كەيىنگى كەزدە باتىربەك داتقانىڭ اتى قايتادان لايىقتى ارداقتالىپ, ەلىم دەپ ەڭىرەپ وتكەن ەرگە تۋعان جەرىندە ەسكەرتكىش قويۋ جۇمىسى دا قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل دا ءبىزدىڭ ءبىر ەڭبەگىمىز.
ايتا بەرسە, «ەتجەڭدى» ءنومىرلەر ماتەريالدارى ارقىلى اشىلار اقيقات, الار تاعىلىم تولىپ جاتىر. تەك «ەگەمەننىڭ» ءتول قالامگەرلەرىنىڭ جازعاندارىن الساق تا, سۇڭعات ءالىپبايدىڭ, قايسار ءالىمنىڭ, قورعانبەك امانجولدىڭ, انار تولەۋحانقىزىنىڭ, جاقسىباي سامراتتىڭ, ءنازيرا ءجارىمبەتوۆانىڭ, ەرجان بايتىلەستىڭ, فاريدا بىقايدىڭ, كوسەمالى ءساتتىباي ۇلىنىڭ, گۇلزەينەپ سادىرقىزىنىڭ, جانات ەلشىبەكتىڭ ماقالا, سۇحباتتارىنان الار تاعىلىم كوپ. اتىنا الاش جۇرتى قانىق باسقا اۆتورلاردىڭ ماقالالارىنان دا تالاي تىڭ تۇجىرىمدار, ەلەڭ ەتكىزەر دەرەكتەر تابا الاسىز.
قىسقاسى, بۇل جولى دا ءسىزدى كەزىندە كوڭىلىڭىزدەن شىققان جاقسى جاريالانىمدارمەن قايتا جۇزدەسۋ قۋانىشى كۇتىپ تۇر, ارداقتى اعايىن.
ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى.
