بوكس • 25 قاڭتار، 2021

جافاروۆتىڭ جەڭىستى جولى

62 رەت كورسەتىلدى

جاڭا عاسىر تابالدىرىقتان اتتاعان تۇستا ەل سپورتىندا جارق ەتىپ جانعان جۇلدىزداردىڭ ءبىرى – گاليب جافاروۆ. ول – اقتوبە وبلىسىنداعى قاندىاعاش اۋدانىنىڭ تۋماسى. اكەسىنىڭ ۇلتى – ازەربايجان، شەشەسى – قازاقتىڭ قىزى. گاليب بالا كەزىنەن بىلىكتى باپكەر الىمبەك بالماعامبەتوۆتىڭ قول استىندا جاتتىعىپ، ۋاقىت وزا ەلەۋلى تابىستارعا قول جەتكىزە باستادى.

 

بوزبالا شاعىنان جاتتىعۋ زالىندا ەرىنبەي تەر توگىپ، جارىس جولىندا جانكەشتىلىك تانىتقانىمەن، گاليبتىڭ بىردەن باعى جانا قويمادى. ول ءوزىنىڭ جۇلدىزدى ءساتىن ۇزاق كۇتتى. ەلىشىلىك جارىستاردا كوزگە تۇسكەننەن كەيىن جا­فاروۆ 1997 جىلى ۇلتتىق كوماندا ساپىنا قابىلداندى. ءتۇرلى حالىقارالىق دودالارعا قاتىسىپ، جۇلدەلى ورىنداردى يەلەنىپ ءجۇردى. الايدا سول تۇستا 57 كيلو سالماقتا باسەكەلەستىك تىم كۇشتى بولدى. باستاپقىدا باقتيار تىلەگەنوۆپەن ەشكىم تىرەسە المادى. كوپ ۇزاماي بەكزات ساتتارحانوۆتىڭ اسىعى الشىسىنان ءتۇستى. نەگىزگى باسەكەلەستىك وسى قوس سپورتشى اراسىندا ءوربىدى. اقى­­رىندا تىلەگەنوۆتى تۇعىردان تاي­دىرعان ساتتارحانوۆ وسى سالماق دا­رەجەسىنىڭ تىزگىنىن قولىنا مىقتاپ ۇستا­دى. ناتيجەسىندە، تۇركىستاننىڭ تاس­تۇلەگى سيدنەيگە ساپار شەگىپ، 20 جاسىندا وليمپيادا چەمپيونى دەگەن ماڭگى توزباس اتاققا قول جەتكىزدى.

2000 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىندا بارشا جۇرت جاڭا جىلدىق داستارقانعا جايعاسقالى جاتقاندا بەكزات جول اپاتىنان قازا تاپتى. بۇل جايسىز حابار كۇللى قازاق حالقىنىڭ قابىرعاسىن قا­يىستىرىپ كەتتى. ال ءومىر جالعاسىپ جاتتى...

2001 جىلى گاليب جافاروۆ ەلىشىلىك جارىستاردا ءوزىنىڭ مىقتىلىعىن مويىن­داتىپ، قازاق ەلى نامىسىن حالىق­ارالىق ارەنالاردا قورعاۋعا لايىق ەكەنىن تولى­عىمەن دالەلدەدى. وسى جە­تىس­تىكتەرىنىڭ ارقاسىندا سولتۇستىك ير­لانديانىڭ بەل­فاست قالاسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا كۇش سىناسۋ قۇرمەتىنە يە بولدى. مىنە، جافاروۆتىڭ جۇلدىزى جارقىراي جانعان جارىس وسى بولدى. بەلفاستا ول بەس جەكپە-جەك وتكىزدى. العاشقى اينالىمداردا ارگەن­تينالىق يسراەل پەرەس (18:15) پەن كۋ­بالىق كالدەرون بارساگادان (27:24) باسىم ءتۇستى. شيرەك فينالدا تايلاندتىق سۋتيسساك ساماكساماندى (30:27) سان سوقتىردى. بايىپتاپ قاراساڭىزدار، وسى ءۇش كەزدەسۋدىڭ بارلىعى دا وتە شيە­لەنىس­تى ءوتىپ، ءار باسەكەنىڭ تاعدىرىن ءۇش ۇپاي عانا شەشتى. جارتىلاي فينالدا گاليب شۆەتسيالىق جەليلي ماجيتتەن (30:18) مەرەيى ۇستەم بولدى. فينالدا ول بارسەلونا وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى، ەۋروپانىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى راماز پاليانيمەن كۇش سىناستى. تۇركيانىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن گرۋزين جىگىتى الەم چەمپيوناتىندا وسىعان دەيىن ەكى رەت قولا مەدالدى يەلەنىپ، باس جۇلدەگە قولى جەتپەگەن ەدى. بۇل جولى ءپاليانيدىڭ ارمانى ورىندالىپ، التىن مەدالدى موينىنا ءىلدى. ال جافاروۆ كۇمىستى قاناعات تۇتتى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى، سولتۇستىك يرلاندياعا ساپار شەككەن قازاقستاننىڭ بىلعارى قولعاپ شە­بەرلەرى اراسىنان جالعىز الىمبەك بال­ماعامبەتوۆتىڭ شاكىرتىنىڭ عانا جەڭىس تۇ­عىرىنا كوتەرىلۋگە كۇش-جىگەرى جەتكەن ەدى.

بەلفاستاعى كۇمىس جۇلدە جافاروۆتىڭ ءومىرىن كۇرت وزگەرتتى. وعان باپكەرلەر دە، باسقالار دا قۇرمەتپەن قارايتىن بولدى. جانكۇيەرلەر دە گاليبتىڭ جولىنا ۇلكەن ءۇمىت ارتتى. ءوز كەزەگىندە ول ارتىلعان سە­نىمدى اقتادى. اسىرەسە 2002 جىلى اس­تانادا ۇيىمداستىرىلعان الەم كۋبوگى جولىنداعى جارىس جانكۇيەرلەردىڭ جادىندا مىقتاپ ساقتالىپ قالدى. ءوز جەرىمىزدە وتكەن باسەكەدە ءتورت جەكپە-جەك وتكىزگەن جافاروۆ بارلىعىندا جە­ڭىس­كە جەتتى. ول ازەربايجاندىق راۆ­شان گۋسسەينوۆ (20:6)، كامەرۋندىق ستە­فان مالەنۋ (2 راۋندتا نوكاۋت)، رەسەي­لىك الەك­سەي شايدۋلين (20:15) جانە كۋبا­لىق فرەنسيس پەرەستىڭ (14:5) ەكى اياعىن ءبىر ەتىككە تىقتى. الايدا بۇل كومان­دالىق جا­رىس بولعاندىقتان، جافا­روۆ­تىڭ كەۋ­دەسىندە كۇمىس مەدال جار­قى­رادى. ءدال سونداي كورسەتكىشكە ول پۋ­ساندا وتكەن ازيا ويىندارىندا دا قول جەتكىزدى.

2003 جىلى بانگكوكتا الەم چەمپيو­ناتىنىڭ جالاۋى جەلبىرەدى. تاي ەلىندە گاليب تىپتەن كەرەمەت ونەر كورسەتتى. تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىندە قىرعىزستاندىق جاھونگير ابدوللاەۆتى وڭدىرماي سابادى. تورەشى ءۇشىنشى راۋندتا جەكپە-جەكتى توقتاتتى. ەكىنشى كەزەڭدە كۋبالىق يۋدەنيس گونزالەستى ەش قينالماي ۇتتى – 27:14. شيرەك فينالدا رينگ قوجايىنى سۋتيسساك ساماكسامانمەن قايتا قولعاپ ءتۇيىستىردى. بۇل جولى دا جەرلەسىمىزدىڭ ۇستەمدىگى ەش كۇمان تۋعىزعان جوق – 29:18. جارتىلاي فينالدا جافاروۆ وڭتۇستىك كورەيانىڭ وكىلى حۆان چو سوك­تى جاقسىلاپ تۇرىپ سابادى – 32:17. اقتىق ايقاستا وتانداسىمىزدىڭ جولى گەرمانيالىق ۆيتالي تايبەرتپەن قيىستى. بۇل باسەكە 43:35 ەسەبىمەن ءبىزدىڭ جىگىتتىڭ پايداسىنا شە­شىلدى. وسىلايشا، گاليب الەم چەمپيونى اتاندى.

نەمىس بوكسشىسى جايىندا ءبىراز ماع­لۇمات بەرە كەتسەك، ەش اعاتتىعى جوق دەپ ويلايمىز. ەڭ باستىسى، ۆيتالي بىزگە بوتەن ەمەس. ول – قازاقستاننىڭ تۋماسى. 1982 جىلى پاۆلودار وبلىسىنىڭ جەلەزين اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1992 جىلى اكە-شەشەسىمەن بىرگە گەرمانياعا قونىس اۋدارىپ، شتۋتگارت قالاسىنان پانا تاپتى. سول جاقتا بوكستىڭ قىر-سىرىنا قانىعىپ، ەلەۋلى تابىستارعا قول جەتكىزدى. اتاپ ايتساق، افينا وليم­پياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى، الەم چەم­پيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى جانە ەۋروپا چەمپيونى اتاندى. 2005-2013 جىلدار ارالىعىندا تايبەرت كاسىپقوي رينگتە كۇش سىناستى. بۇل رەتتە دە نەسىبەسىز ەمەس. WBC نۇسقاسى بويىنشا ول التىن بەلبەۋدى يەلەندى. سول ارالىقتا 26 كەزدەسۋ وتكىزگەن ايتۋلى بىلعارى قول­عاپ شەبەرى 24 رەت جەڭىس تويىن تويلادى.

ال قارسى كەلگەندەردىڭ بارلىعىن قوعاداي جاپىرىپ، اينالدىرعان ەكى-ءۇش جىلدىڭ ارالىعىندا تولاعاي تابىستارعا قول جەتكىزگەن گاليب جافاروۆتىڭ جە­ڭىستى جولى افينا وليمپياداسىندا دا جالعاسادى دەپ ۇمىتتەندىك. ەجەلگى ەللادا ەلىنە ول ءوز سالماعىنداعى باستى فاۆوريتتەردىڭ ءبىرى رەتىندە اتتانعانى دا راس. باستاپقى باسەكەلەرىندە ول كۇمانسىز جەڭىسكە جەتتى. ۋگاندالىق برايان مايانجانى ءۇشىنشى راۋندتا ەسىنەن تاندىرسا، بەكزود حيديروۆتىڭ (40:22) سىلىكپەسىن شىعاردى. الايدا شيرەك فينالدا اقتوبەلىك ساقا سپورتشى جاس­تار بۋىنىنان ەندى عانا اۋىسىپ كەلگەن 20 جاستاعى رەسەيدىڭ وكىلى الەكسەي تيششەنكودان (26:36) ويدا جوقتا جەڭىلىپ قالدى. ول كەزدە بۇل سەنساتسيالىق ناتيجە رەتىندە باعالانسا، ۋاقىت وزا بۇل جىگىتتىڭ قارىمىن بايقادىق. تيششەنكو افينادا التىن الۋمەن شەكتەلىپ قالماي، 2008 جىلى بەيجىڭ وليمپياداسىندا دا جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلدى. الەم جانە ەۋروپا چەمپيونى اتاندى. ال گاليب گرەكيانىڭ استاناسىنان قۇرالاقان ورالدى.

وليمپيا ويىندارىنداعى ساتسىزدىكتىڭ سالدارى ما، الدە بابى كەمىدى مە، ايتەۋىر ودان كەيىنگى كەزدەرى گاليب الا-قۇلا ونەر كورسەتتى. ءتىپتى ول ەلىشىلىك جارىستاردا ج­ە­ڭىلەتىن «ادەت» تاپتى. سونىمەن قاتار حا­لىق­ارالىق ارەناداعى اياقالىسى دا كوپ­شىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقپادى. 2005 جانە 2007 جىلدارعى الەم چەمپيوناتتارىنا جافاروۆ بارعان جوق. باپكەرلەردىڭ تاڭداۋى باسقا بوكسشىلارعا ءتۇستى. 2006 جىلعى ازيا ويىندارىندا گاليب جارتىلاي فينالدا موڭعولدان ۇتىلىپ، ءۇشىنشى ورىندا قالىپ قويدى. مىنە، وسىلايشا جەرلەسىمىز بىرەر جىل ەڭسە كوتەرە الماي ءجۇردى. دەسەك تە ءوزىنىڭ ادال ەڭبەگى مەن تاباندىلىعىنىڭ ار­قاسىندا جافاروۆ 2008 جىلى بەيجىڭدە الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىنىڭ جولداماسىنا يەلىك ەتتى. وكى­نىشكە قاراي، اسپاناستى ەلىندە دە ونىڭ جولى بولمادى. العاشقى اينالىمداردىڭ بىرىندە جەرلەسىمىز ازەربايجاندىق شاحين يمرا­نوۆتان ۇتىلدى. سودان كەيىن جاسى 30-دان اس­قان بوكسشى بىلعارى قولعابىن شەگەگە ءىلدى.

ۇلكەن سپورتتان قول ۇزگەننەن كەيىن گاليب جافاروۆ ءوزىنىڭ سۇيىكتى كاسىبىنەن الىستاعان جوق. ول بىرەر جىل بويى باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى وليمپيادا رەزەرۆ­تەرىن دايارلايتىن ورتالىقتىڭ ديرەكتورى قىزمەتىن اتقارسا، بۇل كۇندەرى اقتو­بەدەگى سپورت مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا جاڭا كەن ورنى تابىلدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 16:21

ەڭ سۇلۋ ۆولەيبولشى كىم؟

سپورت • بۇگىن، 16:15

ەل قورعاعان ەردىڭ ەسىمى جاڭعىردى

رۋحانيات • بۇگىن، 14:49

كورشىنىڭ كوپ-كورىم كومەگى

قوعام • بۇگىن، 14:23

ۇقساس جاڭالىقتار