ەكونوميكا • 20 قاڭتار، 2021

قايتا وڭدەلگەن اليۋمينيگە مۇقتاج

115 رەت كورسەتىلدى

جەر بەتىندە ەڭ كوپ تارالعان مەتالل سانالاتىن اليۋميني – ونەركاسىپكە قاجەتتى نەگىزگى شيكىزات. بۇل مەتالل بوكسيتتەن الىنادى. ال قازاقستان بوكسيت قورى بويىنشا الەمدە 12-ورىنعا يە. ونىڭ بىزدەگى قورى شامامەن 365 ملن تونناعا تەڭ. سويتە تۇرا، قازاقستان جوعارى دەڭگەيدە قايتا وڭدەلگەن اليۋمينيگە مۇقتاج.

ءبىزدىڭ ەل وڭدەلگەن اليۋميني ونىمدەرىن شەتەلدەن يمپورتتايدى. ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي مالىمەتىنە سۇيەنسەك، 2020 جىلعى قاڭتار-قازان ارالىعىندا اليۋميني قاپتامالارىنىڭ يمپورتى 32،4 ملن اقش دوللارىن قۇراعان. بۇل 2019 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 6،1 پايىزعا از. سول سەكىلدى اليۋميني سىمىنىڭ يمپورتى 20،2 ملن اقش دوللارىنا تەڭ بولعان. اتالعان كورسەتكىش ءبىر جىل بۇرىنعى دەڭگەيدەن 11،5 پايىزعا جوعارى. شەتەلدەن اكەلىنەتىن مەتالل كونسترۋكتسيالاردىڭ يمپورتى دا 14،2 پايىزعا ۇلعايىپ، وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-قازانىندا 18 ملن اقش دوللارىن قۇرادى.

ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، يمپورتقا تاۋەلدىلىكتىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى – ەل ىشىندە ءوندىرىس ورىندارى جەتىسپەيدى. قازاقستاندا باستاپقى اليۋميني وندىرەتىن جالعىز كاسىپ­ورىن بار. بۇل – پاۆلودارداعى قازاق­ستان ەلەكتروليز زاۋىتى.

«قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتى» اق دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، 2019 جىلى كاسىپورىندا 263 مىڭ توننادان استام باستاپقى اليۋميني وندىرىلگەن. ءونىمنىڭ 90 پايىزعا جۋىعى ەكسپورت­قا كەتەدى ەكەن. نەگىزگى ساتىپ الۋ­شىلار – تۇركيا، گرەكيا، وزبەك­ستان جانە گرۋزيا. جالپى، زاۋىت ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ 2،5 ملن توننادان استام باستاپقى اليۋميني وندىرگەن.

«قازاقستاندا جوعارى دەڭ­گەي­دەگى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرى ءوندى­رىسىن ۇيىمداستىرۋ ۇزاق ۋاقىتتى الادى جانە كوپ شىعىندى تالاپ ەتەدى. ياعني، ەكسپورتقا شىعارۋ ءۇشىن كولىك شىعىندارى، بىلىك­تى ماماندار مەن تەحنولوگيا­لار­دىڭ جەتىسپەۋشىلىگى سەكىل­دى ماسەلە­لەر قول­بايلاۋ. الاي­دا ول ءوزىن تو­­لى­عىمەن وتەيدى. قازاق­ستان اۋماعىندا ماشينا جا­ساۋ، ەلەكتروندى ونەر­كاسىپ سالا­لارىنىڭ الەم­دىك دەڭگەيدەگى الىپ­تارى ءۇشىن جيىن­تىقتاۋىش­تار مەن بولشەكتەر ءوندىرىسىن ۇيىم­داستىرۋ ۇلكەن الەۋەتكە يە. سو­نى­مەن بىرگە ءوندىرىس بارىسىن­دا اليۋميني كومپونەنتتەرى كوپ قول­دانىلاتىن IT ونىمدەرى، ەلەكت­روموبيلدەر جانە جاسىل تەحنو­لو­گيالارعا دا باسىمدىق بەرىل­ۋى كەرەك»، دەپ حابارلادى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى.

سوندىقتان قازاقستاندا ءاليۋ­مينيدىڭ جوعارى دەڭگەيدە وڭدەلگەن ءوندىرىسىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. سەبەبى قازاقستان قازىر­­دىڭ وزىندە نەگىزگى ۇلەسى شەتەل­­­دەن جەتكىزىلگەن اليۋمينيدەن جاسالعان بولشەكتەر قۇراي­تىن ونىمدەر ەكسپورتىن جان­داندىرۋدا. ماسەلەن، 2020 جىلدىڭ ون ايىندا ەلىمىز­دە قۇراستىرىلعان جەڭىل اۆتومو­بيلدەردىڭ ەكسپورتى 98 ملن اقش دوللارىن قۇراعان نەمەسە 5 422 كولىك شەتەلدىك­تەرگە ساتىلعان. بۇل 2019 جىل­دىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىر­عاندا 2،7 ەسە كوپ. سونداي-اق جىل­جى­مالى قۇرام بولىكتەرىنىڭ ەكسپورتى وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-قا­زانىندا 88،9 ملن اقش دول­لارىنا تەڭ بولدى. ءبىر جىل بۇرىنعى جاعدايمەن سالىس­تىر­عاندا ءوسىم 82،3 پايىزدى قۇراعان.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار