بوكس • 12 قاڭتار، 2021

ەرتۋعاننىڭ ەڭبەگى ەش كەتكەن جوق

13 رەت كورسەتىلدى

بىلتىر جىل سوڭىندا شىمكەنتتە وتكەن قازاقستان چەمپيوناتىندا ەرەكشە كوزگە تۇسكەن بوكسشىلاردىڭ ءبىرى – ەرتۋعان زەينۋللينوۆ. 63 كگ سالماق دارەجەسىندە سىنعا تۇسكەن 23 جاستاعى جالىندى جاس بارلىق قارسىلاسىنان باسىم ءتۇسىپ، باس جۇلدەنى ولجالادى. وسى جارىستىڭ كۋاسى بول­عان بىلىكتى باپكەرلەر­دەن باستاپ، كوگىلدىر ەكرانعا كوز تىككەن كورەرمەن­دەردىڭ بارلىعى دا اتالعان بىلعارى قولعاپ شەبەرىنىڭ ونەرىن جوعا­رى باعالادى.

 

ە.زەينۋللينوۆ ءوزىنىڭ تۋىپ-وسكەن جەرى الماتى وبلىسى قارا­تال اۋدانىنىڭ ۇشتوبە قالا­سىندا بوكس­تىڭ قىر-سىرىنا قانىقتى. جەر ءجانناتى جەتىسۋدا الماس جىڭ­عىلباەۆتىڭ قول استىندا جات­تىعىپ، تىرناقالدى تابىستارىنا قول جەتكىزدى. سول كەزدەگى ونىڭ ەڭ ءىرى جەتىستىگى – بانگكوكتا وتكەن جاس­تاردىڭ ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇل­دەسى. زەينۋللينوۆ ءوز قۇرداستارى ارا­سىندا باسقا دا دودالاردا دارالاندى. ەسەيە كەلە ال­ماتىداعى قازاقتىڭ سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇسىپ، ول جەر­دە قايرات كارمەنوۆتەن ءتالىم-تاربيە الدى.

ونىڭ العاش رەت جارق ەتىپ كوزگە تۇسكەن تۇسى – 2016 جىلى تا­جىك­ستاننىڭ باس شاھارى دۋ­شان­بەدە ۇيىمداستىرىلعان ستۋ­دەنتتەر اراسىنداعى ازيا بى­رىن­شىلىگى. ءسوز ورايى كەلگەندە، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى داس­تان سادۋاقاسوۆتىڭ كوماندا جا­ساقتاۋدا قىراعىلىعىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. جاس بولسا دا باس بولعان ايتۋلى مامان ەسىمى كوپ­شىلىككە بەيمالىم بوكسشىنى ەل قۇ­راماسىنا قوستى. پامير تاۋىنىڭ ەتە­گىندە زەينۋللينوۆ سەنىمدى اقتاپ، كۇمىس مەدالدى ولجالادى. ارادا ەكى-ءۇش اي وتكەن سوڭ تايلاندتىڭ چيانگ-ماي قالاسىندا ستۋدەنتتەر ارا­سىنداعى الەم چەمپيوناتىنىڭ جالاۋى جەلبىرەدى. بۇل جارىستا ەر­تۋعان قولا جۇلدەنى قورجىنعا سالدى.   

جوعارىداعى جاعداي جاس جىگىتتى قاناتتاندىردى. 2017 جىلى شىمكەنتتە ۇيىم­داستىرىلعان ەل چەمپيوناتىن­دا ول ءوزىن جاقسى قىرىنان كور­سەتتى. باستاپقى باسەكەلەردە قار­سىلاستارىن ەش قينالماي ۇتقان ول جارتىلاي فينالدا ازيا بىرىن­شىلىگىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى زاكىر سافيۋللينگە ەسە جىبەردى. بۇل جەڭى­لىسكە بولا 20 جاستاعى جىگىتتى ەشكىم سوكپەدى. ويت­كەنى قارسىلاسى تىم ازۋلى ەدى. 31 جاستاعى زاكىردىڭ 60 كيلو سالماقتا ەلىمىزدىڭ ءبىرىنشى ءنومىرلى بوكس­شىسى ەكەنىن جۇرت جاقسى بىلەدى. كەرىسىنشە، ونىڭ ساقا سپورتشىعا لايىقتى قارسىلىق كورسەتكەنىنە باپكەرلەرى دە، باسقالار دا ريزا بولدى. شىمكەنت ساپارىنان قولا مەدالمەن ورالعان زەينۋلينوۆ ۇلتتىق قۇراما ساپىنا قابىلداندى.

– رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن جينالعان بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى باس قوسقان جارىستا ۇز­دىكتەر ساناتىنا قوسىلعاننان كەيىن جولىم وڭعارىلاتىن شىعار دەپ ويلادىم. بىراق اياقاستىنان قىرسىق شالدى. ابايسىزدا ايا­عىمدى سىندىرىپ الىپ، ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت ەمدەلدىم. جاتتىعۋ مەن جارىستار جايىنا قالدى. بىراق مەن كۇدەرىمدى ۇزبەدىم. جازىلعان سوڭ بارىمدى سالىپ دايىندالدىم. ەرەن ەڭبەكتىڭ ەش كەتپەيتىنىنە سەندىم. وسى ورايدا ءوزىمنىڭ جەكە باپكەرلەرىم الماس جىڭعىلباەۆ پەن قايرات كارمەنوۆكە، قازاقتىڭ سپورت جانە تۋريزم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى قايرات زاكيريانوۆ جانە وسى ءبىلىم ورداسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جاتتىقتىرۋشىلار ەدۋارد گابدۋلوۆ، بەكەن بەكمۇحامەدوۆ، جەتكەرگەن مالشيەۆ، باقىت سارسەكباەۆ، داستان سادۋاقاسوۆقا ءوز ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. سونداي-اق جەكە كاسىپكەرلەر تولە­گەن ماقاشەۆ پەن سەرىك ايدار­بەكوۆكە دە العىسىم شەكسىز. وسى اعالارىمنىڭ قولداۋىنىڭ ارقا­سىندا ەشتەڭەگە الاڭداماي، كوز­دەگەن ماقساتىما قول جەتكىزۋگە مۇم­كىندىك تۋىندادى، – دەيدى ەرتۋ­عان.

2019 جىلى جاراقاتىنان تو­لىق­تاي ايىققان ەرتۋعان حالىق­ا­رالىق تۋرنيرلەردە قايتا اتوي سالدى. الماتىداعى ساعادات نۇر­ماعامبەتوۆ، اتىراۋداعى يساتاي مەن ماحامبەت جانە اقتاۋداعى شوقىر بولتەك ۇلىن ەسكە تۇسىرۋگە ارنالعان جارىستاردا جۇلدەگەرلەر ساناتىنا قوسىلدى. جىل سا­يىن الاتاۋ باۋرايىندا ۇزدىكسىز ۇيىم­داستىرىلىپ تۇراتىن قايرات رىس­قۇلبەكوۆتىڭ تۋرنيرىندە التىن تۇعىرعا كوتەرىلدى. شىمكەنتتەگى قارا­كوز ابداليەۆتىڭ ءداستۇرلى دو­داسىندا دا قارسىلاس شاق كەل­تىرمەدى. سول باسەكەلەردە نەبىر مىقتىلارمەن كۇش سىناسقان زەي­نۋللينوۆتىڭ شەبەرلىگى ابدەن شىڭدالىپ، وزىنە دەگەن سەنىمى ارتا ءتۇستى.

جۋىردا شىمكەنتتە وتكەن ەل چەمپيوناتىندا ە.زەينۋلي­نوۆ 63 كگ سالماقتا ونەر كور­سەت­تى. باستاپقى باسەكەلەردە تاراز­دىق ءالىمجان بەسكەمپىر مەن ەلوردالىق تەمىرحان تەزەكتى تىزە بۇكتىرسە، شيرەك فينالدا ماڭ­عىستاۋلىق ءدىلشات نۇرىمدى ەڭ­سەردى. ءبىر وكىنشتىسى، وسى جەكپە-جەكتە الماتى وبلىسى وكىلىنىڭ ساۋ­ساعى سىنىپ كەتتى. ەندى الدا ەكى جول بار. جارىستى ءارى قاراي جال­عاستىرىپ، چەمپيوندىق تۇعىرعا كوتەرىلۋ ءۇشىن ايقاسقا شىعۋ نەمەسە قولا مەدالدى قاناعات تۇتىپ، قايتا ەم-دوم قابىلداۋ. جاعدايدى باپكەرىنە ايتىپ كورگەن ەدى، قايرات كارمەنوۆ «قولىڭ ءتۇسىپ قالسا دا جۇدىرىقتاساسىڭ» دەپ اڭگىمەنى شورت كەستى. بوكسشى باسىن يزەپ، كەلىسكەندەي سىڭاي تانىتتى. كە­لەسى كۇنى زەينۋللينوۆتى جارتىلاي فينالدىق سايىس كۇتىپ تۇردى.

– ءبىزدىڭ ودان باسقا امالىمىز جوق ەدى، – دەپ باپكەرى ق.كارمەنوۆ اڭگىمەنى ءارى قاراي جالعاستىردى. – سەبەبى ەرتۋعان 2018 جىلى اياعىن سىندىرىپ العاننان كەيىن ۇلتتىق قۇرامادان شىعىپ قالدى. جاتتىعۋ پروتسەسىن ءارى قاراي جالعاستىرىپ، جا­رىستارعا شىعۋ ءۇشىن ءوزىمىز قار­جى ىزدەپ الەك بولدىق. تىپتەن، كۇل­لى الەمدى دۇرلىكتىرگەن پاندەميا كەزىندە دە بوس جاتپادىق. ىندەت باس­تالماي تۇرىپ الماتى وبلىسى، اقسۋ اۋدانىنىڭ تاراس اۋىلىنا اتتاندىق. سول جەردە تولەگەن ما­قاشەۆ ەسىمدى ديقانشى-كاسىپكەر ءبىزدىڭ الاڭسىز جاتتىعۋىمىز ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسادى. تىپتەن، ەل چەمپيوناتىنا بارىپ-قايتۋ ءۇشىن قاجەتتى قاراجاتتى دا سول كىسى ءوز قال­تاسىنان بەردى. ءسويتىپ ەكى ايعا جۋىق ۋاقىت بويى جاقسىلاپ تۇرىپ جاتتىعىپ، شىمكەنتكە ناعىز بابىمىزدا اتتاندىق.

جارتىلاي فينالدا زەينۋل­لينوۆتىڭ جولى ءدىلمۇرات ميجي­توۆپەن قيىستى. الماتى قالا­سىنىڭ وكىلى كەيىنگى جىلدارى ەل بىرىن­شىلىگىندە ۇنەمى جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىنىپ ءجۇر. ەكى ماۋسىم بويى ول دۇ­نيەجۇزىلىك بوكس سەرياسى دوداسىندا «استانا ارلاندارى» ساپىندا ونەر كورسەتتى. مىنە، وسى ساقا سپورت­شىعا قارسى سىنىق قولىمەن جۇدىرىقتاسقان قانداسىمىز تاك­تيكالىق تۇرعىدان وتە ساۋاتتى قي­مىلداپ، كۇمانسىز جەڭىسكە جەتتى.

فينالدا ەرتۋعان زاكىر سا­فيۋل­لينمەن كۇش سىناسقىسى كەل­دى. سەبەبى وسىدان ءۇش جىل بۇ­رىن ءدال وسى بوكسشىدان ول ەل چەم­پيوناتىنىڭ جارتىلاي فينالىندا ۇتىلعان بولاتىن. سودان بەرى تالاي دۇرمەكتى كورگەن جاس جىگىتتىڭ شەبەرلىگى ابدەن شىڭدالدى. ەندى ءوزىنىڭ مىقتىلىعىن مويىنداتۋ ءۇشىن وليمپيادا ليتسەنزياسىنا يەلىك ەتكەن ساڭلاقتى جەڭۋ قاجەت ەدى. بىراق باستاپقى باسەكەلەرىنىڭ بىرىندە جاراقات العان زاكىر جارىستى جالعاستىرۋدان باس تارتتى. ەندى فينالدا ونى بولات ەر­سۇلتان كۇتىپ تۇردى. الايدا كو­رەر­­مەندەر دارىندى جاستاردىڭ ايقاسىن كورە المادى. جارتىلاي فينالدا جاراقاتتانعان اقمولا وبلىسىنىڭ وكىلى شارشى الاڭ­عا شىقپادى. وسىلايشا، زەي­نۋللينوۆ ءوزى كوپتەن بەرى ارمانداپ جۇرگەن قازاقستان چەمپيونى دەگەن اتاققا قول جەتكىزدى.

الدا توكيو وليمپياداسىنىڭ الاۋى تۇتانادى. وعان ەرتۋعاننىڭ بارا المايتىنى انىق. ويتكەنى عالامدىق دودانىڭ ليتسەنزياسى 34 جاستاعى ارداگەر بوكسشى زاكىر ءسافيۋللينىڭ ۋىسىندا. دەسەك تە، الدا الەم مەن قۇرلىق چەمپيو­نات­تارى جانە ازيا ويىندارى سەكىلدى كوپتەگەن بايراقتى باسەكە بار. مىنە، الماس جىڭعىلباەۆ پەن قايرات كارمەنوۆتىڭ شاكىرتى وسى جارىستاردا جاسىنداي جارقىل­دايدى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋليە اتا ءھام ۇلى جىراۋ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار