«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا قازاقستاندىق مەملەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋدىڭ مىناداي ماڭىزدى باسىمدىقتارى ايقىندالعان: مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ كادر قۇرامىن ساپا جاعىنان جاقسارتۋ, ىرىكتەۋ مەن كاسىبي دايىندىق ادىستەمەلەرىن جەتىلدىرۋ; «ا» كورپۋسىنىڭ بىلىكتى باسقارۋشىلارىنىڭ قاعيداتتى جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋ; مەريتوكراتيا ءپرينتسيپىن ەنگىزۋ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالاردى كۇشەيتۋ. ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى بەلگىلەگەن اكىمشىلىك رەفورمانىڭ ەكىنشى كەزەڭىندەگى سوڭعى ماقسات حالىققا جانە مەملەكەتكە قىزمەت ەتۋدى بارلىعىنان جوعارى قوياتىن كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ.
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا قازاقستاندىق مەملەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋدىڭ مىناداي ماڭىزدى باسىمدىقتارى ايقىندالعان: مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ كادر قۇرامىن ساپا جاعىنان جاقسارتۋ, ىرىكتەۋ مەن كاسىبي دايىندىق ادىستەمەلەرىن جەتىلدىرۋ; «ا» كورپۋسىنىڭ بىلىكتى باسقارۋشىلارىنىڭ قاعيداتتى جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋ; مەريتوكراتيا ءپرينتسيپىن ەنگىزۋ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالاردى كۇشەيتۋ. ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى بەلگىلەگەن اكىمشىلىك رەفورمانىڭ ەكىنشى كەزەڭىندەگى سوڭعى ماقسات حالىققا جانە مەملەكەتكە قىزمەت ەتۋدى بارلىعىنان جوعارى قوياتىن كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ.
اتالعان ماقساتتى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان مىندەتتەر قاتارىندا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ مانساپتىق ءوسۋىنىڭ قاعيداتتى جاڭا تەتىگىن ەنگىزۋگە ماڭىزدى ورىن بەلگىلەنىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2012 جىلعى 14 جەلتوقسانداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «بۇدان بىلاي مەملەكەتتىك قىزمەتشى لاۋازىمدىق ساتىمەن كەزەڭ-كەزەڭمەن, بيلىك يەرارحياسىنىڭ ءبىر ساتىسىنان كەلەسىسىنە ءوزىنىڭ ماشىعىن جەتىلدىرە جانە كاسىبي دەڭگەيىن ارتتىرا وتىرىپ كوتەرىلەتىن بولادى», دەپ اتاپ كورسەتتى.
ءاربىر مەملەكەتتىك قىزمەتشى ءوزىنىڭ قىسقا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆالارىن عانا ءبىلىپ قويماي, قىزمەتتە ءتيىستى تۇردە ىلگەرىلەۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ قانداي كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋى كەرەك ەكەندىگىن ۇعىنۋى ءتيىس. ويتپەگەن جاعدايدا مامان تولىق ىنتامەن جۇمىس ىستەۋگە, ءوزىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ۇمتىلمايتىن بولادى. بۇل رەتتە, قىزمەتشى ءوزى ەڭبەك ەتەتىن ۇيىمعا ەڭ الدىمەن ەداۋىر پەرسپەكتيۆاسى بار باسقا جۇمىسقا اۋىسۋعا ارنالعان ترامپلين رەتىندە قارايتىن بولادى, مۇنداي جاعداي, وكىنىشكە قاراي, تاجىريبەدە ءجيى بايقالادى.
مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىندەگى مانساپتى جوسپارلاۋ ماڭىزدىلىعىن ءتيىستى باعالاماۋ باسقارۋشىلىق اپپاراتتىڭ ساپاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ لاۋازىمدىق ءوسۋى ۇدەرىسىنىڭ بەي-بەرەكەتسىزدىگى «ءوز كومانداسى» دەگەن قۇبىلىسقا اكەلىپ سوعادى, اتاپ ايتقاندا, بۇل –مەملەكەتتىك ورگانعا جاڭا باسشىنى تاعايىنداعان كەزدە ونىڭ بۇرىنعى جۇمىس ورنىنان وزىمەن بىرگە ەرىپ كەلگەن ارىپتەستەرى ەسەبىنەن ءوزىنىڭ جەكە قالاۋىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, اپپاراتتى تۇبەگەيلى تۇردە جاڭارتۋى.
بەي-بەرەكەت لاۋازىمدىق اۋىسۋلار مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبەگى مەن ونىڭ كاسىبي قايتارىمىن ىنتالاندىرۋعا, مەملەكەتتىك ورگانداردا لايىقتى مورالدىق-پسيحولوگيالىق احۋالدى ساقتاۋعا مۇمكىندىك تۋعىزبايدى. وسىعان وراي, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ مانسابىن دامىتۋدى باسقارۋدىڭ قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالارى ولاردىڭ كاسىبي دامۋىن ىنتالاندىرۋ, ءاربىر ماماننىڭ قابىلەتىن تولىققاندى اشىپ كورسەتۋ جۇيەسىن قۇرۋعا نەگىزدەلۋى ءتيىس.
اتاپ ءوتۋ كەرەك, تاجىريبەدە مانساپتىق جوسپارلاۋ قاعيدالارى ازىرگە لايىقتى تۇردە تاراماعان. زاڭدى تۇردە بەكىتىلگەن كوپتەگەن كادر تەحنولوگيالارىن قولدانۋ ناتيجەلەرى (كادر رەزەرۆى, كونكۋرستىق ىرىكتەۋ, روتاتسيا, اتتەستاتسيا جانە قىزمەتكەرلەردى باعالاۋ) مانساپتى باسقارۋ ۇدەرىستەرىندە تولىق كولەمدە پايدالانىلمايدى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ كادر قىزمەتتەرى شتات سانىنىڭ ازدىعى, پەرسونالدى باسقارۋ جونىندەگى قىزمەتكەرلەرى بىلىكتىلىگىنىڭ جەتىمسىزدىگى, ءتيىستى نورماتيۆتىك بازانىڭ جەتىلمەگەندىگى سەكىلدى بىرقاتار سەبەپتەرگە بايلانىستى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ مانسابىن باسقارۋ ماسەلەلەرىمەن ماقساتتى تۇردە اينالىسا المايدى, پەرسونالدى ىرىكتەۋ مەن باعالاۋعا, ونىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ءتيىستى نازار اۋدارمايدى.
«مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ مانساپتىق جوسپارلاۋى» ۇعىمى 2011 جىلعى 21 شىلدەدە ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى بەكىتكەن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جاڭا مودەلى تۇجىرىمداماسىندا العاش رەسمي تۇردە ايقىندالىپ, كەيىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدا ءنورماتيۆتى تۇردە بەكىتىلدى. مانساپتىق جوسپارلاۋ لاۋازىمدىق اۋىسۋلاردىڭ كەزەڭدەرىن ايقىنداۋعا جانە «ا» كورپۋسىنداعى مەملەكەتتىك اكىمشىلىك قىزمەتشىنى كاسىبي دامىتۋعا باعىتتالعان. قىزمەتتىك ىلگەرىلەتۋگە ىقپال ەتەتىن نەگىزگى قۇرالدار بەلگىلەندى.
روتاتسيا وسىنداي قۇرالداردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. زاڭنامالىق دەڭگەيدە «ا» كورپۋسى مەملەكەتتىك اكىمشىلىك قىزمەتشىلەرىن روتاتسيالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ مانساپتىق جوسپارلاۋ شەڭبەرىندە بەكىتىلگەن. بۇل نورمانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى روتاتسيا وتكىزۋ ءتارتىبى مەن جاعدايلارىن رەگلامەنتتەيتىن قاعيدالار جوباسىن ازىرلەدى.
روتاتسيانى پرەزيدەنتتىڭ جانىنداعى كادر ساياساتى ءجونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ شەشىمى نەگىزىندە مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ كەلىسىمىمەن مىناداي سحەمالاردىڭ ءبىرى بويىنشا جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر: دەڭگەيارالىق («ورتالىق-ءوڭىر», «ءوڭىر-ورتالىق») وڭىرارالىق («ءوڭىر-ءوڭىر»), سەكتورارالىق («ورتالىق-ورتالىق»).
مەملەكەتتىك اكىمشىلىك قىزمەتشىلەردى روتاتسيالاۋ تۋرالى ۇسىنىستاردى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنە ەڭبەك شارتى مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن كەمىندە ءتورت ايلىق مەرزىمدە لاۋازىمعا تاعايىنداۋ جانە لاۋازىمنان بوساتۋ قۇقىعى بار ادامدار ەنگىزەتىن بولادى. بۇل ورايدا, قىزمەتشىمەن كەلىسىلگەن ۇسىنىمدا ونىڭ سوڭعى ءۇش جىلداعى جىل سايىنعى باعالاۋ ناتيجەلەرى كورسەتىلۋى ءتيىس. وسى ۇسىنىمداردىڭ نەگىزىندە اگەنتتىك روتاتسيا وتكىزەتىن كانديداتتاردىڭ ءتىزىمىن ءتۇزىپ, ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاراۋىنا جىبەرەدى. مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ۋاكىلەتتى ادامى ۇسىنىلعان تىزىمنەن روتاتسيا شەڭبەرىندە لاۋازىمعا تاعايىنداۋ بولجانىپ وتىرعان ءبىر ۇمىتكەردى ىرىكتەپ الادى. ۋاكىلەتتى ادام كانديداتتاردى تاڭداماعان جاعدايدا ول اگەنتتىككە دالەلدەنگەن نەگىزدەمە ۇسىنۋعا مىندەتتى.
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇسىنىستارىن ەسكەرە وتىرىپ, تۇزىلگەن روتاتسيالاۋ جوسپارىنىڭ جوباسىن اگەنتتىك ۇلتتىق كوميسسيانىڭ قاراۋىنا جىبەرەدى. بۇل رەتتە, جوسپاردىڭ جوباسىن ۇلتتىق كوميسسيانىڭ جۇمىس ورگانى قىزمەتشىلەردىڭ جىل سايىنعى باعالاۋ, مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قىزمەتى تيىمدىلىگىن باعالاۋ ناتيجەلەرىن, ءوڭىردىڭ رەيتينگىن جانە وزگە دە اقپاراتتى ەسكەرە وتىرىپ, تۇزەتىپ وتىرادى.
لاۋازىمدارعا تاعايىنداۋلاردى ۇلتتىق كوميسسيا ماقۇلداعان روتاتسيا جوسپارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرۋ بولجانىپ وتىر.
پەرسونالمەن جۇمىستا مەملەكەتتىك اكىمشىلىك قىزمەتشىلەردى اتتەستاتتاۋ جانە ولاردىڭ قىزمەتىن جىل سايىنعى باعالاۋ ءماسەلەلەرىنىڭ ورنى ەرەكشە, ولاردىڭ ناتيجەلەرى مانساپتىق ءوسۋ جونىندەگى شەشىمدەر نەگىزىنە جاتقىزىلعان. مەملەكەتتىك اكىمشىلىك قىزمەتشىلەردىڭ قىزمەتتە جوعارىلاۋى ونىڭ بىلىكتىلىگىمەن, جەكە باسىنىڭ قاسيەتتەرىمەن, ءوز مىندەتتەرىن ادال ورىنداعانىمەن, سونداي-اق, قىزمەت ناتيجەلەرىمەن تىكەلەي بايلانىستىرىلادى.
مەملەكەتتىك اكىمشىلىك قىزمەت پەرسونالىن دامىتۋ ءجونىندەگى جۇمىس شەڭبەرىندە تاعىلىمداما وتكىزۋ نىسانىنا ەرەكشە ماڭىز بەرىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن مەملەكەتتىك اكىمشىلىك قىزمەتتىڭ كادر رەزەرۆىنە الىنعان ادامدارعا مەملەكەتتىك ورگانداردا, ۇلتتىق حولدينگتەردە, كومپانيالاردا, دامۋ ينستيتۋتتارىندا تاعىلىمدامادان وتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءتيىستى قاعيدالار ازىرلەۋدە.
مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ تاعىلىمدامادان تابىستى ءوتۋى ولاردىڭ ودان ءارى مانساپتىق ءوسۋ پەرسپەكتيۆالارىنا جول اشادى. ال مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى مانساپتىق جوعارىلاتۋ جۇيەسىندەگى پارمەندى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى – تالىمگەرلىك ينستيتۋتى بولىپ تابىلادى.
مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى زاڭناماعا مەملەكەتتىك قىزمەتكە كەلگەن ازاماتتاردىڭ بەيىمدەلۋ ۇدەرىستەرىن رەتتەيتىن نورمالار تۇڭعىش رەت ەنگىزىلدى. وسى ماقساتتا مەملەكەتتىك اكىمشىلىك لاۋازىمعا العاش رەت قابىلدانعان ادامدارعا تالىمگەرلەردى بەكىتۋ قاعيدالارى ازىرلەندى.
قىزمەتشىلەردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتكە جاۋاپتى جانە سانالى قاتىناسىن قالىپتاستىرۋ; ولاردىڭ مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ جاعدايلارىنا بەيىمدەلۋىنە كومەك كورسەتۋ; كاسىبي دايىنداۋ ۇدەرىستەرىن جەدەلدەتۋ; قىزمەتشىلەردىڭ وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەرىن ءوز بەتىنشە, ساپالى جانە جاۋاپتى ورىنداۋ قابىلەتتەرىن دامىتۋ تالىمگەرلىكتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى بولىپ تابىلادى.
سوڭعى كەزدە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ كادر قىزمەتتەرىنىڭ پەرسونالدى دامىتۋ جونىندەگى جۇمىستى جەتىلدىرۋ بويىنشا ءرولىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان بەلسەندى شارالار قابىلدانۋدا, سونىڭ ىشىندە ەڭ الدىمەن قىزمەتكەردىڭ مانساپتى جوسپارلاۋ ۇدەرىستەرىن ۇيىمداستىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر.
پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتتەرىنە كادرلاردى ىرىكتەۋدەن, مەملەكەتتىك قىزمەتتى وتكەرۋگە بايلانىستى قۇجاتتاردى رەسىمدەۋدەن تىس پەرسونالدى بارلىق دەڭگەيلەردە ءتيىمدى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن كادرلىق مەنەدجمەنتتى ۇيىمداستىرۋ ءجونىندەگى وكىلەتتىلىك تە جۇكتەلەدى. ءبىرىنشى كەزەكتە قىزمەتكەرلەردىڭ قىزمەتىن باعالاۋ, ولاردىڭ ەڭبەگىن ىنتالاندىرۋ جۇيەسىن جانە ونى قولدانۋ ءتارتىبىن ازىرلەۋ, روتاتسيا ۇدەرىستەرىن ىسكە اسىرۋ, تاعىلىمدامادان وتكىزۋ, ءتالىمگەرلىك جونىندەگى مىندەتتەر ۇسىنىلادى.
وسىلايشا, بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ قىزمەت ساتىسى بويىنشا ءادىل تۇردە ءوسۋىن قامتاماسىز ەتەتىن تولىققاندى تەتىكتىڭ جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بازا قۇرۋعا بارلىق قاجەتتى شارالار قابىلدانعان.
مارات داۋەشوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ
مەملەكەتتىك قىزمەت جانە كادر ساياساتى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.
