كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى سامات ەسكەندىروۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وندا اتالعان وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى, مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردىڭ ايماقتا جۇزەگە اسىرىلۋى, باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەرى تۋرالى كەڭىنەن اڭگىمەلەندى.
كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى سامات ەسكەندىروۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وندا اتالعان وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى, مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردىڭ ايماقتا جۇزەگە اسىرىلۋى, باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەرى تۋرالى كەڭىنەن اڭگىمەلەندى.
اۋەلى ايتىلعان بريفينگ اياسىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالاردىڭ كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپ, جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلدى. كورمەدەن كورگەن, كوڭىلگە تۇيگەن پىكىرگە جۇگىنەر بولساق, بيىلعى جىلى ەل قامباسىنا 5 ملن. 200 مىڭ توننا التىن ءدان قۇيعان ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ءۇردىسى وتە جاقسى. بريفينگتە ءوڭىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى مەن ورىن العان پروبلەمالارعا بايلانىستى, سونداي-اق, قول جەتكىزىلگەن جەمىستى ىستەر تۋرالى وبلىس اكىمى بايانداما جاسادى. ول اق قايىڭدار ءوڭىرىنىڭ جۇرتشىلىعى التىن ساباقتى استىعىمەن ماقتاناتىنىن دا جاسىرمادى.
– قۇرمەتتى بريفينگكە قاتىسۋشىلار, مەن وسى ماڭىزدى شاراعا دايىندالۋ بارىسىندا جۋرناليستەردى قانداي سۇراقتار قىزىقتىرادى دەگەن ويعا تەرەڭ زەر سالدىم. ءسويتىپ, ءتىلشىلەردى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى مەن تۋىنداعان بىرقاتار ءماسەلەلەرى تولعاندىرۋى ىقتيمال دەگەن توقتامعا كەلدىم. دەسەم دە, اۋەلى قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ جان-جاقتى ورلەۋ ناتيجەلەرىنە قاراپ, ونداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جوعارى دەڭگەيىن, سونداي-اق, مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردىڭ ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن كورۋگە بولاتىنىن ايتقىم كەلەدى. ال ەندى وبلىستاعى پروبلەمالارعا توقتالسام, بۇگىنگى كۇندە ەكى ماسەلە وزەكتى بولىپ تۇر. ولار – اۋىل مەن اۋدانارالىق جولدارعا جانە قادىرى ارتىپ قات دۇنيەگە اينالعان اۋىز سۋعا قاتىستى ماسەلەلەر. بۇگىندە بۇل ماسەلەلەردى تولىعىمەن كەشەندى تۇردە شەشۋ جولدارى قاراستىرىلىپ, ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر, – دەدى وبلىس اكىمى.
تىلشىلەر تاراپىنان وبلىس اكىمىنە كوپتەگەن سۇراقتار قويىلدى. ءوز كەزەگىندە ءبىز, وڭىردەگى تەمىرجول جەلىلەرىنىڭ نەگىزگى بولىگى, ونىڭ ىشىندە پەتروپاۆل قالاسىنداعى بولات جول مەن نىساندارىنىڭ ءبارى «رەسەي تەمىر جولدارى» اق-قا قارايتىندىعىن, بۇل جاعداي وڭىردەگى شارۋاشىلىقتار مەن كاسىپورىندارعا قانداي قولايسىزدىقتار تۋدىرىپ جاتقانى جونىندە سۇراق قويدىق. سەبەبى, قازىرگى كۇندە رەسەي مەن قازاقستان تەمىر جولدارىنىڭ ءتاريفى ەكى ءتۇرلى. ياعني, رەسەي تەمىر جولىنىڭ قىزمەتى ايتارلىقتاي قىمبات. سونداي-اق, سولتۇستىك قازاقستان اۋماعىنداعى رەسەيگە قاراستى تەمىر جولداردى ءوز ەلىمىزدىڭ يەلىگىنە قاشان وتكەرۋ جوسپارى بار ەكەنىن دە سۇرادىق.
وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ءدال وسى ۋاقىتتا ول تەمىر جولداردىڭ رەسەيگە قاراستى بولۋى سولتۇستىكقازاقستاندىق ەگىنشىلەرگە كەرىسىنشە ءتيىمدى كورىنەدى. سەبەبى, قازاقستاندىق استىق ۆاگوندارى تۇيىسپە بەكەتتەرىنەن وتكەندە 8-9 اقش دوللارىنا دەيىن قىمباتتايتىن كورىنەدى. ەگەر وسى ماسەلە رەتتەلسە, شەتەلدەرگە ەكسپورتتالاتىن ءداندى-داقىلداردى رەسەي اۋماعى ارقىلى قارا تەڭىز پورتتارىنا شىعارۋ وتە ءتيىمدى ءارى پايدالى بولا تۇسەر ەدى. «رەسەي يەلىگىندەگى تەمىرجول جەلىلەرىنىڭ بويىندا وبلىستىڭ 1 ملن. تونناعا جۋىق استىعى ورىلىپ, بولات جولدارمەن تاسىمالدانادى. ال ەندى كەلەر جىلدان باستاپ كەدەن وداعى ەلدەرىندەگى تەمىرجول تاريفتەرى تەڭەستىرىلگەندە, وبلىستىڭ تاسىمال شارۋاشىلىعى بۇگىنگىدەن دە وڭتايلانادى», دەدى س.ەسكەندىروۆ.
ال وبلىس اۋماعىنداعى تەمىر جولداردى قازاقستانعا قايتارۋ تۋرالى سۇراعىمىزعا, «ولاردى قايتارۋدىڭ قاجەتى جوق دەپ ويلايمىن» دەپ جاۋاپ بەردى اكىم. مۇنىمەن قاتار, وڭىردەگى اۆتوجولداردىڭ جاي-كۇيى جونىندە دە سۇراق بولدى. «2014-2015 جىلدارى سقو-داعى بارلىق اۆتوكولىك جولدارى تولىق جوندەلەدى», دەپ باستادى ءسوزىن وبلىس باسشىسى. «بۇگىنگى كۇنى جول جوندەۋ ءادىسىنىڭ ءۇش ءتۇرى بار. اتاپ ايتقاندا, رەكونسترۋكتسيالىق, كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى. ءبىز ونىڭ ىشىندە ورتاشا جوندەۋ ءتۇرىن ءجيى قولدانامىز. بۇل جوبا بويىنشا وبلىستاعى 200 شاقىرىم جول جوندەۋدەن ءوتتى. ال, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار پەتروپاۆل–استانا باعىتىنداعى ماگيسترالدىڭ 132 شاقىرىمى جوندەلدى», دەدى س.ەسكەندىروۆ.
پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اتاۋىن قىزىلجار دەپ وزگەرتۋگە بايلانىستى سۇراق تا جۋرناليستەر نازارىنان شەت قالمادى. اكىمنىڭ ايتقانىنا سەنسەك, بۇكىل قازاق ەلىن تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلە, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قوعامدىق ماسەلە رەتىندە مۇلدە كوتەرىلمەپتى. «ونوماستيكالىق زاڭدارعا قاتاڭ وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, قالانىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ ءۇشىن حالىقتىڭ كەلىسىمى كەرەك. پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اتاۋىن قىزىلجار دەپ وزگەرتۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىلگەن ەمەس. سوندىقتان وزگەرتۋگە ەشقانداي نەگىز جوق», دەدى س.ەسكەندىروۆ. ال وبلىس اكىمى رەتىندە ءوزىنىڭ جەكە پىكىرىن بىلدىرۋگە قۇقىلى ەمەس ەكەنىن العا تارتتى.
«بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى كولەمى 48 پايىزعا ارتتى. تەك سوڭعى 10 جىلدا قۇرىلىس قىزمەتىنىڭ كولەمى 24 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. وسى جىلى «قولجەتىمدى باسپانا-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 113 مىڭ ش.م. نەمەسە 1252 پاتەر قولدانىسقا بەرىلدى. بۇگىندە 600 وتباسى باسپانالى بولدى. ءبىز بۇل قارقىندى كەلەشەكتە دە ساقتاۋعا تىرىسامىز. باعدارلاما بويىنشا 2020 جىلعا قاراي 18 مىڭ وتباسى باسپانالى بولماق», دەدى باسپانا تۋرالى قويىلعان سۇراققا جاۋاپ بەرگەن س.ەسكەندىروۆ.
«بۇگىندە وبلىستىڭ 4 اۋدانىندا جاڭا ەمحانا قۇرىلىستارى جۇرگىزىلۋدە. «سالاماتتى قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا حالىقتىڭ سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا دەگەن ىنتا-ىقىلاسى ارتقان. ايماقتاعى تۋ كورسەتكىشى 2,9 ەسە ارتىپ, نارەستەلەر ءولىمى 23 پايىزعا ازايدى. تۋبەركۋلەزبەن اۋرۋ كورسەتكىشى 18,6 پايىزعا تومەندەدى. انا ءولىمى ءتارىزدى قايعىلى وقيعالار ورىن العان جوق. سونىمەن قاتار, بالالار اراسىنداعى كارديوحيرۋرگيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا كوپ ءمان بەرىلىپ وتىر», دەدى وبلىس حالقىنىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىس باسشىسى جۋرناليستەردىڭ بارلىق سۇراقتارىنا تولىق جاۋاپ بەرىپ, ءوڭىردىڭ وركەندى ىستەرى جالعاسىن تابا بەرەتىنىن ايتتى.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
