ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇستازدارىمەن جانە ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەستى.
ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇستازدارىمەن جانە ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەستى.
جاس بەلسەندىلەرمەن جۇزدەسۋ كەزىندە سپيكەر ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا بەلگىلەنگەن ماقساتتار مەن تاپسىرمالارعا سايكەس, مەملەكەتىمىزدە بولىپ جاتقان باستى وزگەرىستەر, ماجىلىسمەندەردىڭ زاڭنامالىق جۇمىسى, الداعى جوسپارلار جايىندا اڭگىمە ءوربىتتى. اسىرەسە, ءۇش جىلدىق بيۋدجەتكە بايلانىستى زاڭنامالىق قۇجاتتارعا, سالىق سالۋ ماسەلەلەرىنە, استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن ۇيىمداستىرۋ جاعدايلارىنا باسا نازار اۋدارىلدى.
بۇگىنگى كۇنى جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ ورگاندارى اراسىنداعى وكىلەتتىكتەردىڭ اراجىگىن اجىراتۋ, مەملەكەتتىك قىزمەتتەر, كاسىپكەرلەردىڭ ۇلتتىق پالاتاسى, بيۋدجەت جانە سالىق كودەكستەرىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋگە قاتىستى زاڭدار قابىلداندى, – دەدى ءماجىلىس توراعاسى. – سونداي-اق, قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ, قىلمىستىق اتقارۋ كودەكستەرى, اكىمشىلىكتىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكس, كاسىپوداقتار, مەنشىكتىك قۇقىقتى قورعاۋدى كۇشەيتۋ, سوت شەشىمدەرىن ورىنداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ سىندى ماڭىزدى زاڭ جوبالارى پالاتا قاراۋىنا ەنگىزىلدى.
ن.نىعماتۋلين دەپۋتاتتاردىڭ زاڭنامالىق باستامالارىن دا نازاردان تىس قالدىرمادى. اتاپ ايتساق, ءماجىلىستىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسىندا تىكەلەي دەپۋتاتتىق توپ ازىرلەگەن اگروونەركاسىپتىك كەشەن ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوباسى ماقۇلداندى. سونداي-اق, دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردى, الەۋمەتتىك ماڭىزدى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى وڭتايلاندىرۋ مەن اۆتوماتتاندىرۋدى اتاپ ايتۋعا بولادى.
جالپى العاندا, ءماجىلىستىڭ 5-شاقىرىلىمى جۇمىسىن باستاعان 2012 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان بەرى 163 زاڭ جوباسى ماقۇلدانىپ, ونىڭ 151-ىنە پرەزيدەنتتىڭ قولى قويىلىپ, ءوز كۇشىنە ەندى. بۇل رەتتە ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا جۇكتەگەن اۋقىمدى تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باسا نازار اۋدارىلعان.
سپيكەردىڭ اتاپ وتكەنىندەي, ءبىزدىڭ جاس مەملەكەتىمىزدىڭ قالىپتاسۋى مەن قارقىندى دامۋى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ باتىل باستامالارىمەن, سونداي-اق, ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتتىك ينستيتۋتىمەن تىكەلەي بايلانىستى. ءماجىلىس توراعاسىنىڭ پىكىرىنشە, جاڭادان وقۋعا تۇسكەنىنە نەمەسە جۇمىس ىستەيتىنىنە قاراماستان, مەملەكەتىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ الەۋەتى ەگەمەن ەلىمىزدى دامىتۋ مەن وركەندەتۋگە باعىتتالۋى كەرەك. وسى رەتتە ءماجىلىس سپيكەرى الداعى ماڭىزدى قادامداردا جاس بۋىن وكىلدەرىنىڭ ايرىقشا ۇلەس قوساتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. «ەلباسىمىز بىرنەشە مارتە اتاپ ايتقانىنداي, ەلىمىزدەگى بارلىق جاڭا جوسپارلار, جاڭا قادامدار ەڭ الدىمەن جاستار ءۇشىن جاسالعان. سوندىقتان, سىزدەر بۇگىننەن باستاپ, وزدەرىڭىزدىڭ جارقىن بولاشاقتارىڭىزدى قۇرۋعا اسقان جاۋاپكەرشىلىكپەن كىرىسۋگە تيىستىسىزدەر», – دەدى ول.
ستۋدەنتتەردىڭ ءماجىلىس توراعاسىنا قويعان ساۋالدارى سان الۋان. ماسەلەن, كوپپارتيالى پارلامەنت جۇمىسىنىڭ ەرەكشەلىگى, ۇدەمەلى يندۋستريالاندىرۋدان باستاپ, دەپۋتات بولۋدىڭ جولىنا دەيىنگى بارلىق تاقىرىپتار قامتىلدى. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا قاتىستى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە كەلىپ, ن.نىعماتۋلين باعدارلاما باستالعان ءۇش جىلدىڭ ىشىندە 600 كاسىپورىن, 250 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعانىن, ءونىمنىڭ 250-دەن استام جاڭا ءتۇرى يگەرىلگەنىن اتاپ كورسەتتى.
– سىزدەردىڭ جاڭا يننوۆاتسيالىق ءوندىرىس ورىندارىن قۇرۋ جانە جاڭا كاسىپورىنداردا جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىكتەرىڭىز بار, – دەي كەلىپ, سپيكەر ستۋدەنتتەر اۆتورى سانالاتىن يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ وندىرىسكە كەڭىنەن پايدالانىلعانىن دالەلدەيتىن مىسالدار كەلتىردى. مەملەكەت تاراپىنان بارلىق مۇمكىندىكتەر دە, جاعدايلار دا جاسالىپ جاتىر, ەندىگىسى تەك قانا وزدەرىڭىزگە بايلانىستى. قازىرگى جاستاردىڭ ءبىلىم الۋىنا, تىلدەردى مەڭگەرۋىنە, الەمدى تانۋىنا مۇمكىندىك زور. ەڭ باستىسى, جاستار پاتريوت بولۋى كەرەك. ال پاتريوتيزم – ەڭ الدىمەن ءوز ەلىڭ ءۇشىن, ونىڭ جەتىستىكتەرى ءۇشىن ماقتانا ءبىلۋ. بۇل – ءوزىڭنىڭ كۇندەلىكتى ەڭبەگىڭمەن وتانىڭنىڭ ودان ءارى وركەندەۋىنە قول جەتكىزۋ. وسىنىڭ بارلىعى ءوز كەزەگىندە بولاشاق قازاقستاندىقتار ءپاتريوتيزمىنىڭ نەگىزىن قالايدى.
ال ماجىلىسمەندەردىڭ زاڭنامالىق جۇمىسى جايىنا توقتالعان كەزدە, ن.نىعماتۋلين زاڭ شىعارۋ جالپى وتىرىستا عانا داۋىس بەرۋ دەگەن ءسوز ەمەس دەپ, وعان جەتكەنشە زاڭ جوباسى بويىنشا بارلىق كوميتەتتەردە, دەپۋتاتتىق توپتاردا تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن قىرۋار ىستەر اتقارىلاتىنىن اتاپ ايتتى. ورتا ەسەپپەن العاندا, ءاربىر زاڭ جوباسى 16 تالقىلاۋدان وتەدى. بۇل زاڭ جوبالارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنى انىق. سونداي-اق, ءماجىلىس توراعاسى ەكسپورت ماسەلەلەرىن شەشۋگە, قازاقستاننىڭ دسۇ-عا كىرۋدەگى باسىمدىقتارىنا قاتىستى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
– قازاقستاننىڭ ىشكى نارىعى شەكتەۋلى, ەكونوميكانىڭ ودان ءارى ءوسۋى ءۇشىن ءوتىم نارىقتارىن كەڭەيتۋ قاجەت. سوندىقتان دا ەلباسى ۇنەمى ءبىز ءۇشىن ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا ۋاقىت تالابى ەكەنىن قايتالاپ ايتۋمەن كەلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ جانە دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋ ماسەلەلەرى وتە ماڭىزدى, – دەدى سپيكەر.
وسى رەتتە نۇرلان زايروللا ۇلى, ءوتىم رىنوگى ءۇشىن كۇرەسۋ كەرەكتىگىمەن كەلىسە وتىرىپ, وسى جولدا قازاقستاننىڭ سالماقتى ستراتەگيالىق باسىمدىعى رەتىندە ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق جاعدايىن العا تارتتى. مۇنىمەن قوسا, رەسەيدىڭ شەكارالاس ايماقتارى مەن جالپى, كەدەن وداعى ەلدەرىنىڭ كەلەشەگى زور. قىتاي دا قازاقستان ونىمدەرى ءۇشىن ءىرى ءوتىم نارىعىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. قازىر دايىن ونىمدەر ەكسپورتىنىڭ 27 پايىزى ءبىزدىڭ ورتالىقازيالىق ايماقتاعى كورشىلەرىمىز – وزبەكستانعا, تاجىكستانعا, تۇركىمەنستانعا جانە قىرعىزستانعا جىبەرىلەدى. يران, اۋعانستان, تۇركيا, كاۆكاز ەلدەرىن دە قولايلى ءوتىم رىنوگى قاتارىنا جاتقىزۋعا بولادى. قازاقستان ءۇشىن بۇل ەۋروپا ەلدەرىنە, باسقا دا الەمدىك نارىققا توتە جول بولعاندىقتان, ترانزيتتىك باعىتتا دا اسا ءتيىمدى, دەدى سپيكەر.
ن.نىعماتۋلين كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندەگى كەزدەسۋدەن كەيىن وسى قالاداعى جاڭادان سالىنعان №1 قالالىق ەمحاناعا كەلدى. ەمحاناعا تۇرعىندار اۋماقتىق ۇستانىم بويىنشا بەكىتىلگەن. ول بۇكىل وتباسىن ءبىر مەكەمەدە باقىلاۋعا جانە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە قولايلى بولىپ تابىلادى. سپيكەر ەمحانا بولىمدەرىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, مەديتسينالىق قوندىرعىلاردى كوردى جانە قىزمەتكەرلەرمەن اڭگىمەلەستى.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقمولا وبلىسى.
