بۇگىنگى الەمدە دەموكراتيالى مەملەكەتتىڭ, ونىڭ ساياسي جۇيەسى مەن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ءتيىمدى دامۋى ونىڭ ازاماتتارىنىڭ قۇقىقتىق جانە ساياسي مادەنيەتىنىڭ دەڭگەيىن تۇراقتى تۇردە ارتتىرۋسىز مۇمكىن ەمەس. ازاماتتىڭ قانداي قۇقىقتارى بار ەكەندىگى جانە ونىڭ ءوز قۇقىقتارىن پايدالانا الۋ مۇمكىندىگى تۋرالى تولىق جانە تەرەڭ ءبىلىمىنىڭ بولۋى ونى قوعامدىق-ساياسي ۇدەرىستەرگە قاتىسۋعا ىنتالاندىرادى, بەلسەندى ازاماتتىق ۇستانىمىنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى. جاس ازاماتتىڭ ساياسي, الەۋمەتتىك جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنداعى قىزمەتى – جەكە جەتىستىكتەردىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەلدىڭ وركەندەۋىنىڭ كەپىلى.

بۇگىنگى الەمدە دەموكراتيالى مەملەكەتتىڭ, ونىڭ ساياسي جۇيەسى مەن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ءتيىمدى دامۋى ونىڭ ازاماتتارىنىڭ قۇقىقتىق جانە ساياسي مادەنيەتىنىڭ دەڭگەيىن تۇراقتى تۇردە ارتتىرۋسىز مۇمكىن ەمەس. ازاماتتىڭ قانداي قۇقىقتارى بار ەكەندىگى جانە ونىڭ ءوز قۇقىقتارىن پايدالانا الۋ مۇمكىندىگى تۋرالى تولىق جانە تەرەڭ ءبىلىمىنىڭ بولۋى ونى قوعامدىق-ساياسي ۇدەرىستەرگە قاتىسۋعا ىنتالاندىرادى, بەلسەندى ازاماتتىق ۇستانىمىنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى. جاس ازاماتتىڭ ساياسي, الەۋمەتتىك جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنداعى قىزمەتى – جەكە جەتىستىكتەردىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەلدىڭ وركەندەۋىنىڭ كەپىلى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جاڭا قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ قالىپتاسۋى, جاڭا اۋقىمدى ءبىلىم الۋعا ۇمتىلىس, ازاماتتىق بەلسەندىلىك پەن جاۋاپكەرشىلىك نەگىز بولاتىن قازاقستاندىق قوعامنىڭ الەۋمەتتىك دامۋىنىڭ جاڭا فيلوسوفياسىنىڭ دامۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولگەندىگى تەگىن ەمەس. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ XXI عاسىردىڭ جاڭا عالامدىق تالاپتارىنا سايكەس قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ساياسي جەتىلۋىن كوزدەيتىن جاڭا ساياسي ماقساتتارىنىڭ ءبىرى.
ەگەمەندى ەلدە تۋىپ-وسكەن قازاقستاندىقتاردىڭ جاس بۋىنىنىڭ بۇل ۇدەرىستەگى ءرولى وتە زور. ولاردىڭ تاۋەلسىز وي-ءورىسى, ءبىلىمى مەن داعدىلارى كەلەشەكتە ەلدى جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتكىزەتىن ساياسي, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك شەشىم قابىلداۋ ستراتەگياسىنىڭ نەگىزى بولۋى كەرەك. سوندىقتان ەلباسى جاس قازاقستاندىقتاردىڭ ءتالىم-تاربيەسى مەن وسۋىنە قولايلى جاعداي جاساۋعا, ولاردىڭ كاسىبي جانە تۇلعا رەتىندە جەتىلۋى ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر جاساۋعا اسا كوڭىل بولەدى.
جاستاردى قولداۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ساياسي, ۇيىمدىق جانە قۇقىقتىق شارالار جۇيەسىن دامىتا وتىرىپ, مەملەكەت ولاردىڭ الەۋەتىن دەموكراتيالىق دامۋدا بارىنشا كەڭىنەن قولدانۋعا, ونىڭ ىشىندە جاس قازاقستاندىقتاردى ەلەكتوراتتىق ۇدەرىستەرگە بەلسەندى تارتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتادى. بۇل رەتتە جاستاردىڭ دەموكراتيالىق پروتسەستەرگە قاتىسۋ ءتالىمى كونستيتۋتسيا كەپىلدىك بەرگەن سايلاۋ قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋ تاجىريبەسى نەگىزىندە بولۋى كەرەك.
بولاشاق جاس سايلاۋشىلاردىڭ وسى تالىمدەردى الۋى ماقساتىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى 2012-2013 جىلدارى جاستاردى قۇقىقتىق وقىتۋ تۇجىرىمداماسىن قابىلداعان بولاتىن. تۇجىرىمداماعا سايكەس 2012 جىلعى قازاننان باستاپ 2013 جىلعى ماۋسىمعا دەيىنگى كەزەڭدە وبلىستار مەن الماتى قالاسى اكىمدىكتەرىنىڭ, سونداي-اق, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جاستار ىستەرى كوميتەتىنىڭ قولداۋىمەن ەل وڭىرلەرىندە جاستاردى قۇقىقتىق وقىتۋ جونىندەگى جوبا ىسكە اسىرىلدى. جوبانىڭ نەگىزگى مىندەتى جاستارعا قۇقىقتىق ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭارتىلعان ۇلگىسىن ازىرلەۋ, ەنگىزۋ جانە ءتاجىريبەدە قولدانىپ كورۋ بولىپ تابىلدى.
جوبانىڭ ماقساتتى توبى رەتىندە مەكتەپ, كوللەدج وقۋشىلارى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى, ەتنومادەني جاستار بىرلەستىكتەرىنە قاتىسۋشىلار, جۇمىسشى جانە اۋىل جاستارى بولدى. قويىلعان ماقساتتاردى شەشۋ ءۇشىن ءار وڭىردە جاستاردى قۇقىقتىق وقىتۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردىڭ ۇلگىلى جوسپارى نەگىزىندە سول وڭىرگە بەيىمدەلگەن, ورتسايلاۋكوم كوزدەگەن ءىس-شارالاردى, سونداي-اق جەرگىلىكتى قوعامدىق جاستار ۇيىمدارى باستاما رەتىندە ۇسىنعان ءىس-شارالاردى قامتىعان جوسپارلار ازىرلەندى. بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس جوبا شەڭبەرىندەگى ءىس-شارالار وڭىرلەردە ءبىر اي بويى جۇرگىزىلدى.
2012 جىلعى قازان مەن 2013 جىلعى ماۋسىم ارالىعىندا بارلىعى 11 ءوڭىر قامتىلدى. اتاپ ايتقاندا: پاۆلودار, ماڭعىستاۋ, باتىس قازاقستان, قىزىلوردا, قاراعاندى, جامبىل, وڭتۇستىك قازاقستان, اقتوبە, الماتى وبلىستارى, استانا جانە الماتى قالالارى. جوبانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى سايلاۋ تاجىريبەسىن تالداۋ, جاس سايلاۋشىلاردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سايلاۋ قۇقىعى نەگىزدەرىن ءبىلۋ دەڭگەيىنە الەۋمەتتىك زەرتتەۋ (سۇراۋعا 16 500-دەن اسا جاس قاتىستى) جۇرگىزىلدى, دەموكراتيالىق سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ دامۋ تاريحى مەن ءۇردىسى تۋرالى جاريا جانە ينتەراكتيۆتى لەكتسيالار ۇيىمداستىرىلدى, جاستاردىڭ سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋ ماسەلەلەرى جونىندە اشىق پىكىرتالاستار وتكىزىلدى.
ورتسايلاۋكوم جاستار قاۋىمىنا ارنالعان جانە جاس ازاماتتاردىڭ سايلاۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزىمەن, ونىڭ قۇقىقتارىمەن جەتە تانىسۋىنا كومەكتەسەتىن ارنايى اقپاراتتىق بۋكلەتتەر دايىنداپ, ونى جاستار اراسىندا تاراتتى. ءوڭىر جاستارىمەن اشىق كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلدى, بۇل كەزدەسۋلەر شەڭبەرىندە ورتسايلاۋكوم 18 جاسقا تولعان جانە داۋىس بەرۋ قۇقىعىن العان جاستارعا سيمۆولدىق سايلاۋشىلار كۋالىكتەرىن تاپسىردى. جوبا شەڭبەرىندە كونفەرەنتسيالار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر ءوتكىزىلىپ, جاستاردىڭ سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋىنا بايلانىستى وزەكتى تاقىرىپتاردى تالقىلاۋ ءۇشىن اشىق ۇنقاتىسۋ الاڭدارى ۇيىمداستىرىلدى. بۇل شارالارعا قاتىسۋ ءۇشىن وڭىرلىك جاستار ۇيىمدارى مەن بىرلەستىكتەرىنىڭ جەتەكشىلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, وقۋ ورىندارىنداعى ءوزىن ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى, جاستار پارلامەنتتەرىنىڭ دەپۋتاتتارى, ءماسليحاتتاردىڭ جاس دەپۋتاتتارى, باسقاشا ايتقاندا, جاستاردىڭ قۇقىقتىق تاربيەسىنە قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن بارلىق تاراپتار شاقىرىلدى.
ولاردىڭ ءبارى, ۇلتتىق سايلاۋ جۇيەسىن دامىتۋ ۇدەرىسىن تالقىلاۋدا بەلسەندىلىك كورسەتىپ قانا قويماي اسا قىزىعۋشىلىق تانىتتى, سونداي-اق سايلاۋ قۇقىعى سالاسىنداعى ءبىلىمىن تەرەڭدەتۋگە, تۋىنداعان سۇراقتارىنا ورتسايلاۋكوم مۇشەلەرىنىڭ ءوز اۋزىنان جاۋاپتار الۋعا نيەت ءبىلدىردى. پىكىرتالاس بارىسىندا تۋىنداعان سۇراقتار مەن ولارعا بەرىلگەن جاۋاپتاردى تالقىلاۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. ويتكەنى, الەۋمەتتانۋشىلاردىڭ پىكىرى بويىنشا كەلىپ تۇسكەن سۇراقتار مەن ولاردىڭ سيپاتى كوبىنەسە تىڭدارمان قاۋىمنىڭ جالپى قىزىعۋشىلىعىن عانا ەمەس, ونىڭ بەلسەندىلىگىن, ءبىلىم الۋعا دايىندىعىن جانە ونى قولدانۋ دەڭگەيىن ايقىندايدى. سوندىقتان جوبانى ىسكە اسىرۋ بارىسىنداعى بارلىق ءىس-شارالاردا جاس سايلاۋشىلار قويعان سۇراقتار ۇقىپتى تۇردە تالدانىپ, جيناقتالدى.
كوبىنەسە جاس قازاقستاندىقتاردى ەلىمىزدەگى ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋ كەپىلدىگى مەن تاجىريبەسى, زاماناۋي سايلاۋ قۇقىعىنداعى قازاق حالقىنىڭ قۇقىقتىق داستۇرلەرىنىڭ ساباقتاستىعى, سايلاۋشىلار تىزىمدەرىن جاساۋ جانە تۇزەتۋ راسىمدەرى, سايلاۋ كوميسسيالارىن قۇرۋ, سايلاۋكوم ءمۇشەلەرى جۇمىسىنىڭ ەرەكشەلىگى, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە داۋىستاردى ساناۋ جانە سايلاۋ ناتيجەلەرىن قورىتىندىلاۋدى قوسا, ءتۇرلى سايلاۋ راسىمدەرىن قۇقىقتىق رەتتەۋ ماسەلەلەرى قىزىقتىردى. سونىمەن قاتار, سايلاۋ ورگاندارى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى مەن ساپاسىن جاقسارتۋ, زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن سايلاۋ ناۋقاندارىن اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋدە كوممۋنيكاتسيا قۇرالدارىن كەڭىنەن پايدالانۋ, سونىمەن بىرگە, ءتۇرلى الەۋمەتتىك جەلىلەر مۇمكىندىگىن بەلسەندى پايدالانۋمەن قوسا, سايلاۋعا قاتىسپايتىن ادامدار ءۇشىن ارنايى جازالاۋ شارالارىن زاڭناماعا ەنگىزۋ تۋرالى دا ۇسىنىستار ەنگىزىلدى.
جوباعا ەلىمىزدىڭ ەڭ تانىمال ءىرى جوعارى وقۋ ورىندارى تارتىلدى. وعان بارلىعى 50 جوعارى وقۋ ورنى, 780 مەكتەپ, 135 كوللەدج, 5 كاسىپتىك ليتسەي, 10 بالالار ءۇيى جانە 2 وندىرىستىك ۇيىم قاتىستى. زاماناۋي اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقاسىندا پاۆلودار, باتىس قازاقستان, قاراعاندى جانە اقتوبە وبلىستارىندا مەكتەپ, ليتسەي وقۋشىلارى, كوللەدج بەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى, جۇمىسشى جاستار مەن وقىتۋشىلار ءۇشىن ۇيىمداستىرىلعان سايلاۋ قۇقىعى جونىندەگى ينتەراكتيۆتى ونلاين لەكتسيالاردى تىڭداۋشىلار قاۋىمى ەداۋىر كەڭەيدى. ال الماتى قالاسىندا وتكەن جانە قالانىڭ 185 وقۋ ورنىندا كورسەتىلگەن ينتەراكتيۆتى لەكتسيانىڭ تىڭدارمان قاۋىمى 27 000 ادامنان استى.
جوبانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ورتسايلاۋكوم مۇشەلەرى مەن اپپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ وقۋشىلارمەن, ستۋدەنتتەرمەن, سونداي-اق, جۇمىسشى جانە اۋىل جاستارىمەن وتكەن كەزدەسۋلەرى ەلىمىزدىڭ سايلاۋ جۇيەسىنىڭ دامۋىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن, سونىمەن بىرگە, سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ شەتەلدىك تاجىريبەسىن بىرلەسىپ تالقىلاۋ تۇرىندە ءوتتى. ولاردىڭ كوپشىلىگى تىكەلەي وقۋ ورىندارىندا, اۋىلداردا جانە وندىرىستەردە ۇيىمداستىرىلدى. جوبانىڭ ءىس-شارالارىن ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى جۇمىسقا جاستار مەن باسقا دا وڭىرلىك قوعامدىق ءبىرلەستىكتەردىڭ بەلسەندى قاتىسۋى بولاشاق سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ جالپى قۇقىقتىق بىلىكتىلىگى مەن دايىندىعىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتىپ قانا قويماي, جاستارمەن جۇمىس جۇرگىزۋدىڭ جاڭا نىساندارى مەن ادىستەرىن انىقتاۋدا شىعارماشىلىق, جاڭا زاماناۋي ءتاسىلدەردى قاراستىرۋدى قامتاماسىز ەتتى.
مۇنداي نىسانداردىڭ ءبىرى تاقىرىپتىق فلەش-موبتاردى ۇيىمداستىرىپ وتكىزۋ بولدى. ولاردىڭ تاقىرىبى مەن ۇرانىن جاستاردىڭ ءوزى ايقىندادى. ولاردىڭ ەڭ قىزىقتىسى جانە اۋقىمدىسى «ويلان! قيمىلدا! تاڭدا!» جانە «سەن ءوز قۇقىعىڭدى بىلەسىڭ بە؟» اتتى ۇرانمەن قاراعاندى قالاسىندا وتكەن فلەش-موب, پاۆلودار مەن ورال قالالارىندا وتكەن «مەنىڭ ارمانىمنىڭ تاڭداۋى» فلەش-موبتارى, اقتاۋ قالاسىنداعى «مەن 18-دەمىن!» فلەش-موبى, شىمكەنت قالاسىنداعى «مەن 18-دەمىن! مەنىڭ داۋىس بەرۋ قۇقىعىم بار!» فلەش-موبى, اقتوبە قالاسىنداعى «داۋىس بەر! بۇل – سەنىڭ قۇقىڭ!» فلەش-موبىن اتاپ كورسەتۋگە بولادى. بۇل اكتسيالارعا «نۇر وتان» پارتياسى «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ مۇشەلەرى, «جاسىل ەل» جاستار ەڭبەكشى جاساقتارىنىڭ رەسپۋبليكالىق شتابى», «قازاقستان ستۋدەنتتەرىنىڭ اليانسى», «جاس وردا» ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار كاسىپوداعىنىڭ ستۋدەنتتەرى بەلسەندى قاتىستى.
وڭىرلىك, سونداي-اق, رەسپۋبليكالىق باق-تاردا جوبانى جاريا ەتۋگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. بۇل رەتتە ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسۋ ءۇشىن جاس تىلشىلەر دە تارتىلدى. ورتسايلاۋكوم وتكىزگەن شارالار تىڭدارمان قاۋىم شەڭبەرىن كەڭەيتىپ قانا قويماي, جەرگىلىكتى باسىلىمدار, رەداكتسيالار, تەلەديدار مەن راديوارنالار وكىلدەرىنىڭ ەلىمىزدەگى سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ دامۋ تاريحى مەن بولاشاعى تۋرالى حاباردارلىعىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىردى. سونىمەن قاتار, جاستاردى قۇقىقتىق وقىتۋ جوباسى شەڭبەرىندە قازاقستاندىق وقۋشى جاستاردىڭ كاسىبي دايارلىعىنىڭ, ەلەكتوراتتىق مادەنيەتىنىڭ, قوعامدىق-ساياسي بەلسەندىلىگىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ, شىعارماشىلىق زياتكەرلىك الەۋەتىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىن ىنتالاندىرۋ ءۇشىن 2013 جىلعى قاڭتاردا ورتسايلاۋكوم جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەرى اراسىندا جاستاردىڭ ەلەكتوراتتىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى جونىندە ۇزدىك زەرتتەۋ جوباسىنا, سونداي-اق, سايلاۋ تاقىرىبىنا ۇزدىك سلوگان مەن بەينەروليككە كونكۋرسى تۋرالى ايرىقشا ايتا كەتكىم كەلەدى. بۇل كونكۋرس 2013 جىلعى 10 قاڭتار مەن 31 مامىر ارالىعىندا ەكى كەزەڭدە ءوتتى. ەڭ الدىمەن كوپ قىزىعۋشىلىق تانىتقان جاستار ءوز عىلىمي جۇمىستارىن وبلىستىق سايلاۋ كوميسسيالارى جانىنان قۇرىلعان قازىلار القاسىنا تاپسىردى.
وڭىرلىك قازىلار القاسى كونكۋرستى تابىستى وتكىزۋ ءۇشىن, سونداي-اق, ءبىزدىڭ بۇگىن ونىڭ ناتيجەلەرىن قورىتىندىلاپ, جەڭىمپازداردى ماراپاتتاۋىمىز ءۇشىن وتە ۇلكەن جۇمىس اتقارعانىن ايتا كەتكىم كەلەدى. بۇل قازىلار القاسىنا جەرگىلىكتى تانىمال سايلاۋ ۇيىمداستىرۋشىلارى مەن بەلگىلى عالىمدار تارتىلدى.
كونكۋرسقا بارلىعى قاتىسۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ 38 جوعارى وقۋ ورنىنان 200-دەن استام جۇمىس ۇسىنىلدى. 42 عىلىمي جۇمىس, 7 ۇران جانە 7 بەينەروليك وڭىرلىك كەزەڭنىڭ جەڭىمپازدارى اتانىپ, رەسپۋبليكالىق كونكۋرسقا قاتىسۋ ءۇشىن ورتسايلاۋكومعا جىبەرىلدى. سونىمەن قاتار, ورتسايلاۋكومنىڭ تىكەلەي وزىنە تاعى 16 عىلىمي جۇمىس, 8 ۇران جانە 9 بەينەروليك كەلىپ ءتۇستى. كونكۋرستىڭ رەسپۋبليكالىق كەزەڭى ناتيجەلەرىن قورىتىندىلاۋ ءۇشىن قۇرامىنا قۇقىق, ساياسات جانە الەۋمەتتانۋ سالاسىنداعى عالىمدار مەن ورتسايلاۋكوم ساراپشىلارى ەنگەن رەسپۋبليكالىق قازىلار القاسى قۇرىلدى. قازىلار القاسىن ورتسايلاۋكوم مۇشەسى, پروفەسسور, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى مارات سارسەمباەۆ باسقاردى.
27 قاراشادا, ياعني مەملەكەتتىك مەيرام – تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى قارساڭىندا سالتاناتتى ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى. ءبىز جاسالعان جۇمىستىڭ جالپى ناتيجەسىنە قاتىستى ساراپشىلاردىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە وكىلدى بيلىك ورگاندارىنىڭ وكىلدەرىنىڭ, اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ, ساياسي پارتيالار مەن قوعامدىق ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ, جاستار ۇەۇ, وقىتۋشىلار مەن وقۋشىلاردىڭ, ستۋدەنتتەر مەن جاس جۇمىسشىلاردىڭ پىكىرلەرى مەن باعالارىنا وراي جوبانى تابىستى دەپ تانۋعا بولادى.
جاس قازاقستاندىقتاردىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسى مەن تابىستى دامۋعا دەگەن ۇمتىلىسى – تاۋەلسىز جانە ەركىن قازاقستان دامۋىنىڭ كەپىلى. جاستاردىڭ ءوز وتانىنا پايداسىن تيگىزۋگە دەگەن تىلەگى – ەل بولاشاعىن ايقىندايتىن فاكتورلاردىڭ ءبىرى. سوندىقتان, جاستار ءۇشىن قازىردىڭ وزىندە قوعامدىق ءمانى جوعارى ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسۋ, بولىپ جاتقان وقيعالار لەگىنەن قالىپ قويماۋ, قىسقاسى, ءوز ءومىرىن شىندىق, زاڭنىڭ ۇستەمدىگى قاعيداتتارىندا قۇرۋ, وسى نەگىزدە ءوز ەلىنىڭ ابزال ازاماتى بولۋ ماڭىزدى.
قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ,
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى.