وقيعا • 16 جەلتوقسان, 2020

قابىرعالى ورتالىقتىڭ قۋانىشى

200 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

تەمىرتاۋدا تۇراتىن قۋانىش تىنىبەك ەسىمدى ازاماتتى تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇيدەي قۇرداسى دەسە دە بولادى. التايدىڭ ارعى جاعىندا 1991 جىلدىڭ 27 جەلتوقسانىندا دۇنيەگە كەلگەنىندە, اتامەكەننەن الىستاعى اتا-اناسى تاريح ساحناسىندا تۇساۋى جاڭادان عانا كەسىلگەن ەگەمەن ەلدىڭ قۇرمەتىنە دەپ ەسىمىن ىرىمداپ قۋانىش قويعان ەكەن...

قابىرعالى ورتالىقتىڭ قۋانىشى

سۋرەتتە: ەكسكۋرسيا جەتەك­شىسى قۋانىش تىنىبەك جۇمىس ۇستىندە (وڭ جاقتا)

 

قۋانىش تىنىبەك قاراعان­دىداعى ورتالىق قازاقستان اكا­دەمياسىن 2011 جىلى تامام­داعاننان كەيىن ءساتىن سالىپ, تە­مىر­تاۋداعى تۇڭعىش پرە­زي­دەنتتىڭ تاريحي-مادەني ورتا­لىعىنا جۇمىسقا تۇردى. راسىن ايت­قاندا, بۇل جەرگە تىرناق ىلىك­تىرۋدىڭ ءوزى دە وڭاي بولماپتى. تالاپتى دا تاباندى جاس بىرنەشە كەزەڭنەن تۇراتىن سىناقتان ءوتىپ, سول كەزدە جاڭادان اشىلعان مەكەمەگە ال­عاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ جۇ­مىسقا تۇرعان.

باسىندا مۋزەي قاراۋشىسى, كەيىن ەكسكۋرسيا جەتەكشىسى قىز­مەتىنە بەكىتىلدى. بۇگىن­دە وسى قىزمەتتى ۇرشىقشا ءۇيىرىپ اكەتكەن. بۇل جەرگە كەلەتىن سانداعان دەلەگاتسيانى قارسى الىپ, مينيستر, دەپۋتاتتاردان باستاپ مەكتەپتەگى وقۋشىعا دەيىنگى قاۋىمنىڭ بارلىعىن مول ماعلۇماتپەن سۋسىنداتىپ, رۋحاني تۇرعىدا ريزا قىلىپ شىعارىپ سالۋ – ايتقانعا عانا وڭاي شارۋا. بۇعان تەرەڭ ءبىلىم, شەشەن ءتىل, قاجىر-قايرات كەرەك.

ورتالىقتا قۋانىش قىر-سى­رىن, تاريحىن بىلمەيتىن ەكسپونات جوق دەسە دە بولادى. «بۇل ورتالىقتىڭ اۋراسى عاجاپ! مۇن­داعى مەملەكەتىمىزدىڭ نەگىزىن قا­لاعان تۇڭعىش پرەزيدەنتكە, تەمىرتاۋ ماگنيتكاسىنا قاتىستى ءاربىر ەكسپوناتتىڭ ايتار سىرى مول, تەرەڭدە جاتقان تاريحى سان-قيلى. ماعان, مىسالى, ەلبا­سىنىڭ التىن جالاتىلعان جىپپەن ورنەكتەلگەن اتاتەك شەجىرەسى كەرەمەت اسەر ەتەدى. بۇل تۋىندىعا قاراپ تۇرىپ, تاريحي تۇلعانىڭ تەكتى تۇقىمنان تامىر تارتقانىنا كوز جەتكىزەسىز. سونان سوڭ ورتالىققا 2018 جىلى اكەلىنگەن «مەرسەدەس-بەنتس» اۆتوكولىگى دە وتە قۇندى جانە كەلۋشىلەر اسا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن ەكسپوناتتىڭ بىرىنەن سانالادى. بۇل اۆتوكولىك تۇڭعىش پرەزيدەنتكە تالاي جىل سەنىمدى قىزمەت ەتكەن», دەيدى ول جۇمىسى جايلى ايتقاندا شابىتتانا ءتۇسىپ.

قۋانىش ەڭبەك ەتەتىن تاريحي-مادەني ورتالىق تەمىرتاۋداعى قوعامدىق-بۇقارالىق-ساياسي ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىراتىن, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋ­لارى مەن ەلىمىزدىڭ باستى ساياسي باعدارلامالارىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋشى ىرگەلى مەكەمەنىڭ ءبىرى. ورتالىقتا تەك قانا تۇڭعىش پرەزيدەنتكە قاتىستى تاقىرىپ قانا قامتىلعان دەپ ويلاعان ادام قاتتى قاتەلەسەدى. بۇل جەردە ەلىمىزدىڭ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ, تەمىرتاۋ قالاسىنىڭ تاريحىنا قاتىستى وتە باي جا­نە مازمۇندى ماعلۇمات قورى جيناقتالعان.

«ورتالىققا كەلۋشىلەر سانى پاندەمياعا دەيىن جىلىنا 25 مىڭ ادامنان اسىپ تۇسەتىن. قازىر كارانتيندىك شەكتەۋلەرگە بايلانىستى كەلۋشىلەر قاتارىنىڭ سيرەگەنى راس. دەگەنمەن ءبىز زامان تالابىنا ساي ونلاين رەجىمدە جۇمىس ىستەۋدى مەڭگەردىك. جاڭا پىشىمگە اۋىسىپ, الەۋمەتتىك جەلى­لەردىڭ الەۋەتىن پايدالانا باس­تادىق. ونلاين-ەكسكۋرسيالار ۇيىمداستىرىپ, سايتقا بەينەبايان, ءتۇرلى روليك جاساپ سالامىز», دەيدى ءاربىر ءىسى تىندىرىمدى قۋانىش تىنىبەك.

قۋانىشتى بەساسپاپ مامان دەسە دە بولادى. ول الگى بەينەبايان مەن روليكتەردىڭ ستسەناريىن ءوزى جازىپ, مونتاجداپ, باسىنان اياعىنا دەيىن ءوزى جاساپ شىعارادى. وسى شارۋالاردىڭ ءبارىن ول ءوز ىسىنە دەگەن ۇلكەن سۇيىسپەنشىلىكپەن اتقارادى. سودان دا بولار, ول بىتىرگەن جۇمىستار ساپالى شى­عىپ, جوعارىداعى باسشىلىق تاراپىنان ىلعي دا ءتاۋىر باعا الىپ جاتادى.

كەيدە اتالعان ورتالىققا قا­تىستى مىناداي قىزىقتى جايت­تار دا كەزدەسىپ جاتادى ەكەن. قۋا­نىش «تۇڭعىش پرەزي­دەنتتىڭ تاريحي-مادەني ورتا­لى­عىنا» دەگەن جازۋى بار بەيد­­جيك­پەن باسقا ءبىر مەكەمە­لەرگە, دۇ­كەندەرگە بارا قالسا, جۇرتتىڭ ءبارى بىردەن نازار اۋدارىپ, قۇددى ءبىر بۇلار پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنەن كەلگەندەي ايرىقشا قۇرمەتپەن قارايتىن كورىنەدى. ال رەسمي ءىس-شارالاردا ۇيىمداستىرۋشىلار دا ورتالىقتىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ءىلتيپات تانىتىپ, قوشەمەتپەن تورگە وزدىرىپ جاتادى. مۇ­نىڭ ءبارىن قۋانىش وتانداس­تارى­مىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنت­كە دەگەن قۇرمەتى دەپ سانايدى جانە ءوزىنىڭ وسى ءبىر الەمدىك ماس­شتابتاعى تاريحي تۇلعا اتىن­داعى ورتالىقتا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەنىن ورىندى ماقتان ەتەدى.

قۋانىشتىڭ ءوزى دە, جان جارى شولپان ساناقباي دا قوعامدا بولىپ جاتاتىن جاڭالىقتارعا سەرگەك قاراپ, ءۇن قوسىپ وتىراتىن بەلسەندى جاستار. قولى قالت ەتكەن كەزدە قالالىق, وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق باسىلىمدارعا ماقالا جازىپ تۇرادى. كوبىنە ءوزى تۇرىپ جاتقان مەتاللۋرگتەر شاھارىنداعى مەملەكەتتىك تىلگە, ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا قا­تىستى شەتىن ماسەلەلەردى قوزعاپ, كوتەرەدى. مىسالى ول تەمىرتاۋ قالاسىندا ءبىر دە ءبىر قازاقتىلدى ءباسپاسوزدىڭ جوقتىعىنا نازار اۋدارىپ, دابىل قاقتى. سونىمەن قاتار قۋانىش قازاعى ازداۋ قا­لادا ۇلتتىق سالت-ءداستۇردى, ادەپ-عۇرىپتى ناسيحاتتاۋ ىسىندە دە العى شەپتە جۇرەتىن ال­عاداي جاستىڭ ءبىرى. جىل سايىن تەمىرتاۋ قالاسىندا تاريحي-مادەني ورتا­لىق اتىنان قالالىق سپورت بولىمىمەن بىرىگىپ, اسىق اتۋدان جارىس ۇيىمداستىرۋعا دا بەلسەندى تۇردە اتسالىسىپ كەلەدى.

سونىمەن قاتار ول اۆتور رە­تىندە ورتالىق قىزمەتكەر­لەرى­مەن بىرلەسە وتىرىپ, «سارىارقا تورىندەگى كەزدەسۋلەر» اتتى جي­ناقتى شىعارۋعا سۇبەلى ۇلەس قوستى. تۇڭعىش پرەزي­دەنت­كە قاتىستى ماقالالار توپ­تاس­تى­­رىلعان اتالعان ەڭبەك­تىڭ تۇ­ساۋىن ەلباسىنىڭ سەرىك­تەستەرى مەن قا­راعاندى وبلى­سىنىڭ سول كەز­دەگى اكىمى ەرلان قوشانوۆ كەسكەن ەدى.

تاياۋدا تالاپتى جاس ءوز ەڭ­بەگىنىڭ جەمىسىن كوردى. قۋانىش تىنىبەك مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ۇيىمداستىرعان «رۋ­حاني قازىنا-2020» رەسپۋبلي­كالىق كونكۋرسىندا «مۋزەي ءىسى سالاسىنداعى «جىل سەرپىنى» اتالىمى بويىنشا جەڭىمپاز بولىپ, سىي-قۇرمەتكە بولەندى.

«تاۋەلسىزدىك قۇرداستارىنىڭ يىعىنا ارتىلعان جۇك جەڭىل ەمەس. كەلەسى جىلى وتىز جاسقا تولامىز. ەل بولىپ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتقان كەزدە ءار زامانداسىم بۇل ءىس-شاراعا ءوز ۇلەسىن قوسۋى كەرەك. ول ءۇشىن مىندەتتى تۇردە تاۋ قوپارىپ, تاس جارۋدىڭ قاجەتى جوق. اركىم ءوز سالاسىندا ۇزدىك بولىپ, ءوز قىزمەتىن جاقسى مەڭگەرسە, سونى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرا بىلسە, سول جەتكىلىكتى», دەيدى تاۋەل­سىز­دىكتىڭ تۇيدەي قۇرداسى قۋانىش تىنىبەك.

 

قاراعاندى وبلىسى,

تەمىرتاۋ قالاسى

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار