قالا بيۋدجەتى 455,4 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى
پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ جوعارىدا ايتىلعان ماسەلەلەر بويىنشا ءوز پىكىرى مەن اكىمدىكتىڭ ۇستانىمىن جەتكىزدى. كوپتىڭ تالقىلاۋىنا ءتۇسىپ, قىزۋى ءالى باسىلا قويماعان يپپودروم اۋماعىندا قۇرىلىس سالۋ بويىنشا بارلىق ارەكەت زاڭ شەڭبەرىندە جۇرگىزىلمەك. ياعني جان-جاقتى زەرتتەلىپ, تۇرعىنداردىڭ تالقىسىنا سالىنادى, ورتاق شەشىم بويىنشا ارەكەتتەر ناقتىلانادى. ال شىمكەنت قالاسىنداعى №125 مەكتەپ مۇعالىمدەرى كوتەرگەن ماسەلەلەر بويىنشا بۇگىندە ءتيىستى مەكەمەلەر جۇمىس ىستەۋدە. زاڭسىزدىقتار انىقتالعان جاعدايدا ءتيىستى شارالار كورىلمەك. ينفراقۇرىلىم, كوممۋنالدىق ماسەلەلەر بەكىتىلگەن جوسپارلارعا جانە بەلگىلەنگەن مەرزىمگە سايكەس شەشىمىن تاپپاق. مىسالى, قالا اكىمى بيىل جەلتوقساندا اياقتالۋى ءتيىس «بوزارىق» قوسالقى ستانساسى ىسكە قوسىلعان سوڭ جارىقتىڭ ءجيى ءسونۋى نەمەسە جەتىسپەۋشىلىگى سىندى كەلەڭسىزدىك بولمايتىنىن ءمالىم ەتتى. جالپى قالاعا بەرىلگەن مارتەبە ونىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە ەرەكشە ىقپال ەتىپ وتىر. ياعني جاۋاپكەرشىلىك پەن ارتىلعان سەنىم ۇدەسىنەن شىعۋ ماقساتىندا بارلىق سالادا وڭ وزگەرىستەرگە قول جەتكىزىلۋدە.
– ەلباسى جارلىعىمەن جاڭا مارتەبە بەرىلگەن تاريحي شەشىم قالا دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە جول اشتى. رەسپۋبليكالىق مارتەبە العالى بەرى قالاعا 1 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى, 1,3 ملن-نان اسا شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. قالا بيۋدجەتى 131,2 ملرد تەڭگەدەن 455,4 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى. وسىدان 2 جىل بۇرىن ونەركاسىپ ءونىم كولەمى 319 ملرد تەڭگە بولسا, بۇگىندە 523 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. سونداي-اق بەلسەندى كاسىپكەرلەردىڭ ۇلەسى 71 پايىزدان 88 پايىزعا ارتتى. قالادا 72 مىڭنان اسا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىندە 160 مىڭنان اسا ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. جالپى ونەركاسىپتىك ءونىمنىڭ ۇلەسى 23 پايىزدى قۇرايدى. وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمى بار 3 ايماق جۇمىس ىستەپ تۇر. وسى 3 يندۋستريالدى ايماقتا جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 229,7 ملرد تەڭگە 10 مىڭنان اسا جۇمىس ورنىمەن 170 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. بيىلدىڭ ون ايىندا 98,6 ملرد تەڭگەگە 5,5 مىڭ جۇمىس ورنىمەن 100 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, 66,5 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى شىعارىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن ينۆەستيتسيالىق كولەمى 20,9 ملرد تەڭگەگە 566 جۇمىس ورنىمەن 9 جوبا ىسكە قوسىلادى. ال «جۇلدىز» يندۋستريالدى ايماعىندا 105,0 ملرد تەڭگەگە 8 مىڭنان اسا جۇمىس ورنىمەن 60 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر, – دەدى مۇرات ايتەنوۆ.
ينۆەستيتسيالىق ءوسىم بويىنشا ەكىنشى ورىندا
سونداي-اق الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىمەن قالانى تولىق قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا ەكى بىردەي اگرو-يندۋستريالدى اي̆ماعىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءبىرىنشىسى – اۋماعى 136 گەكتار جەرگە زاماناۋي ونەركاسىپتىك جىلىجاي̆ كەشەنىن سالۋ بويىنشا 28 جوبا ىسكە اسىرىلادى. ەكىنشىسى – «بوزارىق» تاماق ونەركاسىبى يندۋستريالدى ايماعىن قۇرىپ, بيولوگيالىق قوسپالارى بار قۇنارلى قۇراما جەم ءوندىرىسى جانە ءسۇت ءوندىرۋ زاۋىتىن سالۋ جوسپارلانۋدا. بۇل ايماقتا شەتەل ينۆەستورلارىمەن بىرلەسە ءسۇت, ەت, جەمىس پەن كوكونىستى قايتا وڭدەيتىن, كونسەرۆىلەيتىن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن. ءۇشىنشى مەگاپوليستە بۇگىندە اگروونىمدەردى قايتا وڭدەۋگە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. وسى جىلى اۋىل شارۋاشىلىعىندا جالپى قۇنى 7,6 ملرد تەڭگە بولاتىن 18 ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. قازىرگى تاڭدا 5,3 ملرد تەڭگەگە 10 جوبا ىسكە قوسىلدى. ناتيجەسىندە 30,7 ملرد تەڭگەنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمى ءوندىرىلىپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2 پايىزعا ارتقان. سالاعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيا كولەمى 7 ملرد تەڭگە بولىپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1,8 ەسەگە ءوسىپ وتىر. قويما جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ باعىتىندا قالادا 92 گەكتار جەرگە ساۋدا-لوگيستيكالىق ايماعى قۇرىلعان. مۇندا قازىر ەكى كومپانيا قىزمەت كورسەتۋدە. ودان بولەك, 3 لوگيستيكالىق جوبانىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە.
– قالاعا تارتىلاتىن ينۆەستيتسيانىڭ كولەمى دە ارتىپ كەلەدى. وسى جىلدىڭ 10 ايىندا قالا ەكونوميكاسىنا 223,4 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 54,3 پايىزعا ارتتى. ينۆەستيتسيالىق ءوسىم بويىنشا شىمكەنت رەسپۋبليكادا 2-ورىندا تۇر. سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ينۆەستورلاردىڭ پۋلىن جاساقتاۋ بويىنشا 2020-2025 جىلدار ارالىعىندا قۇنى 1,4 ترلن تەڭگە بولاتىن 157 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ بازاسى ازىرلەنگەن. ونىڭ ىشىندە بيىل شەتەل ينۆەستورلارىنىڭ قاتىسۋىمەن 13,1 ملرد تەڭگەگە 350 جاڭا جۇمىس ورنىمەن 5 جوبا ىسكە اسىرىلىپ وتىر. پرەزيدەنت جولداۋىندا ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتى, ەڭ الدىمەن باسپانا ماسەلەسىنە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى ايتىلعان بولاتىن. وسى ورايدا باسپانامەن قامتۋ ءۇشىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرمىز. بيۋدجەت ەسەبىنەن 8 077 پاتەرلى 136 كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. جىل سوڭىنا دەيىن 280 پاتەرلى 5 ارەندالىق, 4 461 پاتەرلى 77 كرەديتتىك تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان, – دەدى م.ايتەنوۆ.
سونداي-اق بيىل 417 شاقىرىم جولدا قۇرىلىس جانە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. كولىك كەپتەلەگىن بولدىرماۋ ماقساتىندا 4 ءىرى جولايرىق سالۋ جوسپارلانىپ, بيىل بىرەۋىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. 4 كوپىردە قايتا قۇرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ, 4 كوپىر كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جولداردىڭ ۇلەسى جىل سوڭىنا دەيىن 60 پايىزعا جەتەدى. قالا اكىمىنىڭ دەرەگىنشە, جولاۋشىلارعا ىڭعايلى جاعداي جاساۋ ءۇشىن بيىل گازبەن جۇرەتىن 590 جاڭا اۆتوبۋس اكەلىنىپ, اۆتوبۋس پاركتەرىنىڭ 80 پايىزى جاڭارعان. سونىمەن قاتار قوعامدىق كولىكتەرگە «تولەم» ەلەكتروندى بيلەتتەندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ, 260 ايالداما ورناتىلعان.
الداعى 5 جىلدا 85 مەكتەپ سالىنادى
شىمكەنت قالاسىندا قازىر 7 020 ورىندىق 13 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. جىل سوڭىنا دەيىن 5 100 ورىندىق 8 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلەدى. الداعى 5 جىلدا 63 882 ورىندىق 85 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ بويىنشا ارنايى جوسپار ازىرلەنگەن. وسىنىڭ ەسەبىنەن اۋىسىمدى جانە اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەر ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىلەدى. سونداي-اق مۇرات دۇيسەنبەك ۇلى ءوز بايانداماسىندا قاشىقتان وقۋدى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا بيىل 47 330 كومپيۋتەر الىنعانىن, ناتيجەسىندە جىل باسىندا 28 وقۋشىعا ءبىر كومپيۋتەردەن كەلسە, قازىر 4 وقۋشىعا ءبىر كومپيۋتەردەن كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. ءۇشىنشى مەگاپوليستە COVID-19 اۋرۋىنىڭ ىقتيمال تولقىنىنا ءۇش ستسەناري بويىنشا دايىندىق جاسالعان. بۇگىندە ا, ۆ, س جوسپارى بويىنشا 5 416 توسەكتىك ورنىنا دەيىن ۇيىمداستىرۋعا مۇمكىندىك بار. قالادا جالپى قۋاتتىلىعى كۇنىنە 3 550 تەستكە جەتەتىن 9 پتر زەرتحانانىڭ جۇمىسى جولعا قويىلعان. جەدەل جاردەم 100 اۆتوكولىكپەن تولىعىپ, قۋاتتىلىعى تاۋلىگىنە 3 500-گە جەتەتىن سall-center ىسكە قوسىلدى. بيىل 6,4 ملرد تەڭگەگە 7 مەديتسينالىق مەكەمەنىڭ عيماراتىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ال ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتاۋعا 6 ملرد 600 ملن تەڭگە بولىنگەن. بۇگىندە شىمكەنتتە 19 كومپيۋتەرلىك توموگرافيا اپپاراتى جۇمىس ىستەپ تۇر. جىل باسىندا قالادا 310 ءوجج اپپاراتى بولسا, قازىر ولاردىڭ سانى 612-گە جەتتى. ءۇش وتتەگى ستانساسى ورناتىلدى. سونىمەن قاتار بۇگىندە قالانىڭ ءدارىحانالارىندا كوروناۆيرۋستى ەمدەۋ ءۇشىن 1,7 ملرد تەڭگە كولەمىندە ءدارى-دارمەك قورى جاساقتالعان. پاندەمياعا بايلانىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى, مادەني جانە سپورت سەكىلدى وزگە شىعىنداردان 9,5 ملرد تەڭگە قارجى وڭتايلاندىرىلىپ, ۇنەمدەلگەن قارجى دەنساۋلىق ساقتاۋ, دەزينفەكتسيا, قاشىقتان وقۋ رەجىمىنە قاتىستى شىعىندارعا قايتا باعىتتالعان.
– بيىل تەمىرجول ۆوكزالىن «قتج»-دان قابىلداپ الدىق. دەسە دە بۇل ۆوكزال حالقىنىڭ سانى ءوسىپ بارا جاتقان شىمكەنتكە لايىق ەمەس. سول ءۇشىن قتج-دا ارنايى جوبالىق-سمەتالىق قۇجات جاسالدى. ونىڭ كۇردەلى جوندەۋى مەن كورىكتەندىرىلۋىنە 6,2 ملرد تەڭگە قاجەت. قالا جوسپارى بويىنشا شاھاردىڭ سولتۇستىك باعىتىنا زامانعا ساي جاڭا تەمىرجول ۆوكزالى سالىنۋى كەرەك. ەگەر جاڭاسى سالىنسا, قازىرگى ۆوكزالعا تەك جوندەۋ جۇرگىزىپ, ونى ءوزىنىڭ تالاپتارىنا ساي كەلتىرەمىز. سوندىقتان قازىرگى ۆوكزالعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋدىڭ ورنىنا اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدىك. الداعى جارتى جىلدا ناقتى شەشىم قابىلدانادى, – دەدى قالا اكىمى.
قالاداعى قازىرگى اۋەجاي ءتيىستى تالاپتارعا ساي ەمەس. بۇل ورايدا م.ايتەنوۆ ينۆەستوردىڭ, ياعني SCAT اۋە كومپانياسىنىڭ كومەگىمەن جالپى اۋماعى 35 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن ۇلكەن اۋەجاي سالىنىپ جاتقانىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيىلدىڭ وزىندە قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالۋى ءتيىس ەدى. بىراق وكىنىشكە قاراي, پاندەميانىڭ سالدارىنان شەتەلدەن كەلۋى ءتيىس كوپتەگەن قۇرال ۋاقىتىندا كەلمەي قالدى. ناۋرىز مەيرامىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپاردا بار. سونداي-اق م.ايتەنوۆ جۋرناليستەر سۇراعىنا وراي «ورداباسى» فۋتبول كلۋبىنىڭ بيۋدجەتى كوماندا ەۋروكۋبوكتان شىعىپ قالعاننان كەيىن 2,5 ملرد تەڭگەگە دەيىن قىسقارتىلعانىن ايتىپ ءوتتى. ۇنەمدەلگەن قارجى پاندەميامەن كۇرەسكە جۇمسالعان.
شىمكەنت
