ازيادا ناۋقاستار سانى بويىنشا كوش باستاپ تۇرعان – يران. پاندەميانىڭ ءبىرىنشى تولقىنىندا دا يراندا ناۋقاستار سانى كۇن ساناپ وسكەن-ءدى. ددۇ ءۇشىنشى تولقىن دەپ جاريالاعان كەزەڭدە ۆيرۋستان قايتىس بولعاندار سانى 50 000-عا جەتىپ جىعىلدى. ۇكىمەت كارانتين جاريالاپ, قوعامدىق ورىنداردىڭ جۇمىسىنا شەكتەۋ قويعان. مەملەكەتتى ايماقتارعا ءبولىپ, ناۋقاستار سانى تومەن, قاۋىپسىز ايماقتى «اق» دەپ بەلگىلەپ, ناۋقاستار سانى كۇن ساناپ ءوسىپ, شەكتەۋلەرى كوپ قالالاردى «قىزىل» دەپ كورسەتتى. «اقتان» «قىزىلعا» ءوتىپ جاتقان, جاعدايى تۇراقسىز قالالار «كۇلگىن» دەپ بەكىتىلدى. قازىرگى تاڭدا يراننىڭ 278 قالاسى «كۇلگىنگە» بويالدى. بۇل دەگەنىمىز ەلدەگى احۋالدىڭ بۇدان دا كۇردەلەنۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.
ەلدەگى جالپى جاعدايدان بۇرىن حالىقتىڭ سالعىرتتىعى الاڭداتادى. ويتكەنى كوروناۆيرۋسپەن كۇرەس ۇلتتىق قىزمەتىنىڭ وكىلى اليرەزا ءرايسيدىڭ ايتۋىنشا, قوعامدىق باقىلاۋ كەزىندە اۆتوبۋسپەن ساپارلاماق بولعان 6 400 جولاۋشىدان كوروناۆيرۋس انىقتالعان. ياعني يراندىقتار ۆيرۋستىڭ تارالۋىن تەجەۋ, الدىن الۋ سىندى شارالارعا سالعىرت, الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىككە ءمان بەرمەيدى دەگەن مالىمدەمە جاسادى ۇكىمەت وكىلى.
حالىق مۇنى كۇنكورىستىڭ قامىمەن, نان تابۋمەن اقتايدى. «ساقتىق شارالارىن قولدانىپ, اباي بولۋعا تىرىسامىز. بىراق جۇمىسقا بارۋىمىز كەرەك», دەيدى تۇرعىندار. رەسمي ستاتيستيكا ناۋقاستار سانىنىڭ كۇنىنە 15 مىڭعا جەتەتىنىن كورسەتتى. ەلدەگى ۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ جالپى سانى 1 ملن 300 مىڭان استام.
رەسەي جاپپاي ۆاكتسينالاۋدى باستادى. ماسكەۋدە ارنايى ورتالىقتار اشىلىپ, ۆيرۋس جۇقتىرۋ قاۋپى جوعارى قىزمەتكەرلەرگە ۆاكتسينا جاساۋعا كىرىستى. رەسەيلىك باق-قا سۇيەنسەك, ەل بويىنشا 70 اۋرۋحانا ۆاكتسينا سالا الادى.
ۆيرۋسقا قارسى قۇرالدىڭ رەسەيدە جاسالعانىن اتاپ وتكەن ءجون. رەسەي ۇكىمەتى ۆاكتسينانى الدىمەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, مۇعالىمدەر, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر مەن ۆيرۋستىڭ تارالۋ قاۋپى جوعارى ورىن قىزمەتكەرلەرى سالدىراتىنىن مالىمدەدى. زەرتتەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ۆاكتسينا وكسفورد زەرتحاناسى دايىنداپ جاتقان Oxford-AstraZeneca ۆاكتسيناسىمەن بىردەي, ياعني 2 ينەكتسيا سالىنادى. ەكى ينەكتسيانىڭ اراسى 21 كۇن بولۋى ءتيىس.
كورشىلەس ەلدە دە جاعداي ءماز ەمەس. كۇنىنە 30 مىڭعا جۋىق ناۋقاس تىركەلىپ, پاندەميا باستالعالى 2,5 ملن ادام ۆيرۋس جۇقتىرعان. ايتا كەتەتىن جايت, رەسەيلىك ۆاكتسينا ناتيجەسى 42 كۇندە بىلىنەدى.
الدا روجدەستۆو مەرەكەسى. بۇل مەيرامنىڭ ەۋروپالىقتار ءۇشىن قانداي ماڭىزدى ەكەنى ءدۇيىم جۇرتقا اۋەلدەن بەلگىلى. بيىلعى مەرەكەنىڭ بۇعان دەيىنگىلەردەن وزگەشە بولارى ءسوزسىز. ەۋروپاداعى جاعدايى بارىنشا تۇراقتى ەلدەردىڭ ءبىرى – پورتۋگاليا. الايدا پورتۋگاليا ۇكىمەتى 120-دان اسا مۋنيتسيپاليتەتىنىڭ قاۋىپتى ايماققا اينالعانىن مالىمدەدى. اتالعان مۋنيتسيپاليتەتتەردە حالىقتىڭ 70 پايىزى شوعىرلانعان. سوندىقتان حالىققا سەبەپسىز ۇيدەن شىعۋعا بولمايدى. بيلىك بيىلعى مەرەكە ۇيدە تويلاناتىنىن حابارلادى. 319 مىڭنان استام ناۋقاس تىركەلگەن ەلدە, بۇگىن تاعى 6 087 ادامنان ۆيرۋس تابىلدى.
نيدەرلاند ۇكىمەتى ۇيگە كەلەتىن قوناق سانىنا دا شەكتەۋ قويدى. بۇدان بىلاي ۇيگە ءۇش ادامنان ارتىق ادام كەلۋگە تىيىم سالىنعان. امستەردام 550 مىڭ ادامنىڭ دەرتكە دۋشار بولعانىن ايتتى.
يتاليا دا پاندەميا كەزىندە ءجيى اتالاتىنداردىڭ قاتارىندا. اۋەل باستا ناۋقاستار سانى كۇرت ءوسىپ, جاپپاي ۇيدە وتىرۋعا ءماجبۇر بولعان يتاليالىقتار وسى جولى دا سول كۇيدى كەشىپ ءجۇر. پرەمەر-مينيستر دجۋزەپ كونت كارانتيننىڭ روجدەستۆو كەزىندە دە جالعاساتىنىن حابارلادى. ەل ىشىندەگى رەيستەر 21 جەلتوقسان مەن 6 قاڭتار ارالىعىندا توقتاتىلماق. ال قازىر كەشكى 10-نان تاڭعى 5-كە دەيىن كوشەگە شىعۋعا بولمايدى.
دانيادا جاعداي تۇراقتى بولعانىمەن, قوعامدىق ورىندا جينالۋعا رۇقسات ەتىلگەن ادام سانى 50-دەن 10-عا قىسقارتىلدى. ەلدە ساعات 22:00-دەن كەيىن الكوگول ونىمدەرى ساتىلمايدى. مەديتسينالىق ماسكا تاعۋ بارىنە مىندەتتەلدى. جاڭا ەرەجەلەردى قاڭتارعا دەيىن ساقتاۋ تالاپ ەتىلگەن. ەلدەگى ناۋقاستار سانى 100 مىڭعا جەتەر-جەتپەس. پاندەميانىڭ العاشقى كۇنىنەن 88 مىڭعا جۋىق دانيالىقتىڭ ۆيرۋس جۇقتىرعانى بەلگىلى.
شۆەتسيانىڭ ۆيرۋستىڭ تارالۋىنا قارسى شارالار قولدانباعانى وداقتاس مەملەكەتتەردىڭ ۇرەيىن تۋعىزعانى ءمالىم. كورشىلەس ەلدەر سىناعانىمەن قويماي, شۆەتسيا ازاماتتارىن ەلدەرىنە كىرگىزۋدەن باس تارتتى. وقشاۋلانۋ, ساقتىق شارالارى دەگەنگە اسا ءمان بەرمەگەن شۆەتسيا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى جاقىندا بۇل يدەيانىڭ دۇرىس بولماعانىن كوپشىلىك الدىندا مويىندادى. ەلدىڭ باس دارىگەرىنىڭ ايتۋىنشا, ادام اعزاسى بۇل ۆيرۋسپەن وزىنشە كۇرەسە المايدى ەكەن. ونىڭ وسىنداي ويىنا ەلدەگى احۋالدىڭ تۇراقتانباۋى اسەر ەتسە كەرەك, ويتكەنى شۆەتسياداعى ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 279 مىڭعا جەتتى.
ال كەشە بەلگيا ۇكىمەتى قاڭتاردا ۆاكتسينا سالدىرۋ باستالاتىنىن جانە مۇنىڭ بارلىق حالىققا تەگىن بولاتىنىن حابارلادى. 600 مىڭعا جۋىق ناۋقاستى تىركەگەن بەلگيا دا دابىل قاعۋشى ەلدەردىڭ ءبىرى. ويتكەنى ءبىر تاۋلىكتە ۆيرۋس جۇقتىرعاندار 3 مىڭعا جۋىقتاپتى.
يسپانيا 25 قازاننان باستاعان كارانتينىن ءالى جالعاستىرىپ جاتىر. يسپانيا حالقى 23:00 مەن 06:00 اراسىندا كوشەگە شىعا المايدى. جۇمىسقا بارىپ-كەلۋ, ءدارىحانا مەن دۇكەنگە شىعۋدان باسقاعا رۇقسات جوق. ۇكىمەت مالىمدەمەسىنە سەنسەك, جاڭا ەرەجە كەلەر جىلدىڭ مامىرىنا دەيىن كۇشىن جوعالتپايدى. التاۋدان ارتىق ادام قاتىساتىن جيىنعا ايىپپۇل سالىنادى. ايتسە دە جوعارىدا ايتىلعان ەرەجەلەر كانار ارالدارىندا مىندەتتى ەمەس.
فرانتسيا ۇكىمەتى 30 قازاندا ازاماتتارعا اسا ۇلكەن قاجەتتىلىكسىز ۇيدەن شىعۋعا تىيىم سالعان-دى. بۇل جولى دا ناۋرىزداعى كارانتيندەگىدەي جازباشا رۇقساتى بولمايىنشا, دالادا جۇرۋگە شەكتەۋ قويىلعان. دۇكەندەر, مەيرامحانالار مەن مەكتەپتەر جۇمىسىن توقتاتتى. 2,3 ملن ناۋقاس تىركەپ ۇلگەرگەن فرانتسيا دا جاپپاي ۆاكتسينالاۋعا كىرىسەتىنىن حابارلادى.
بۇعان دەيىن افريكا قۇرلىعىندا ۆاكتسينانى بىلاي قويعاندا, ۆيرۋس انىقتاۋ ءۇشىن قاجەتتى سىنامالاردىڭ جەتپەي جاتقانىن جازعان بولاتىنبىز. ددۇ مالىمەتى بويىنشا, ايماقتاعى ناۋقاس سانى اپتا سايىن 7,5 پايىزعا ارتىپ وتىرادى. نيگەريا, مىسىر, وڭتۇستىك افريكا, كونگو, كەنيادا جاعداي كۇن ارتقان سايىن اۋىرلاپ جاتسا, ەفيوپيادا ناۋقاستار سانى ازايۋدا, دەيدى ددۇ.
شولۋىمىزدىڭ باسىندا ايتىپ وتكەن ازيا ايماعىنا قايتىپ ورالساق, اۋعانستاندا 48 مىڭعا جۋىق ناۋقاس تىركەلگەن. بۇگىنگە دەيىن 2 مىڭداي ادام قايتىس بولعان. كورشىلەس پاكىستان مەن اۋعانستان ۇكىمەتى ۆاكتسينا كۇتپەي, ەلدىڭ اعزاسىنا كۇش بەرۋدى باس جوسپارعا اينالدىردى. جالپى ءۇشىنشى تولقىنعا قامدانۋ جالعاسىپ جاتىر. جاقىندا عانا گەرات قالاسىندا 100 ورىندىق اۋرۋحانانىڭ ىسكە قوسىلعانى حابارلاندى. الايدا اۋعانستان ۇكىمەتى توتەنشە جاعداي جاريالاۋعا اسىعار ەمەس.
