قازاقستان • 24 قاراشا، 2020

سوڭعى 5 جىلدا ماگيسترالدىق گاز قۇبىرى جانە تاراتۋ جەلىلەرى سالىندى

19 رەت كورسەتىلدى

ۇكىمەت باسشىسى اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى. ەلدى گازداندىرۋ بويىنشا قازىرگى جاعداي تۋرالى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ باياندادى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

ەڭ الدىمەن، مينيستر گاز رەسۋرستارى ەلدىڭ ىشكى قاجەتتىلىگىن جابۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

قورلار جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا 3،8 ترلن م3 كولەمىندە وندىرىلەتىن گاز قورلارىن بەكىتتى، ونىڭ ىشىندە ىلەسپە گاز – 2،2 ترلن م3 جانە تابيعي (بوس) گاز – 1،6 ترلن م3. بارلىق بارلانعان گاز قورلارىنىڭ 98%-عا جۋىعى قازاقستاننىڭ باتىسىندا شوعىرلانعان، بۇل رەتتە 87%-دان استامى — ءىرى مۇناي-گاز جانە مۇناي-گاز كوندەنساتى كەن ورىندارىندا شوعىرلانعان.

ەلىمىزدىڭ ءىرى كەن ورىندارى — قاشاعان، قاراشىعاناق، تەڭىز قورلارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق قورلارىنىڭ 75%-ىن قۇرايدى. وندىرىلەتىن گازدان قاجەتتى كولەم ىشكى نارىققا، ءبىر بولىگى ەكسپورتقا، ءبىر بولىگى قىسىمدى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قاباتقا ايداۋعا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ جەكە تەحنولوگيالىق قاجەتتىلىكتەرىنە جۇمسالادى.

ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، ەلدە جاڭا تۇتىنۋشىلاردىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى گاز تۇتىنۋدىڭ ءوسۋ تەندەنتسياسى بايقالادى.

"ماسەلەن، سوڭعى 5 جىلدا 2015-2019 جىلدارى گازدى تۇتىنۋ 12،1-دەن 16،3 ملرد م3-گە دەيىن نەمەسە 35%-عا ۇلعايدى. وسى جىلدىڭ 10 ايىندا گاز تۇتىنۋ كولەمى 12،4 ملرد م3 نەمەسە وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنە 102% قۇرادى"، دەپ حابارلادى ن. نوعاەۆ.

سونىمەن قاتار ەلدى گازداندىرۋ دا وسۋدە. ەلدى گازداندىرۋدىڭ 2015-2030 جىلدارعا ارنالعان باس سحەماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا جىل سايىن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن گازداندىرۋعا قوماقتى قاراجات بولىنەدى.

2020 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا ەلدى گازداندىرۋ دەڭگەيى 51،47%-دى قۇرادى نەمەسە 9،5 ملن ادام كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزدى. 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا گازداندىرۋ دەڭگەيىن 53،07%-عا جەتكىزۋ كۇتىلۋدە، بۇل 2015 جىلعى دەڭگەيدەن 10،07%-عا ارتىق. 2015-2020 جىلدار كەزەڭىندە گازداندىرىلعان ەلدى مەكەندەردىڭ ءوسىمى 286 بىرلىكتى، حالىقتىڭ ءوسىمى 2،4 ملن ادامدى قۇرايتىن بولادى.

سونداي-اق، سوڭعى 5 جىلدا 1 334 شاقىرىم ماگيسترالدىق گاز قۇبىرلارى جانە 20 مىڭ شاقىرىمنان استام گاز تاراتۋ جەلىلەرى سالىنعان. 2015-2020 جىلدار كەزەڭىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن اكىمدىكتەرگە گازداندىرۋ شارالارىنا 125 ملرد تەڭگە مولشەرىندە نىسانالى ترانسفەرتتەر ءبولىندى، ونىڭ ىشىندە سوڭعى 2 جىلدا 76 ملرد تەڭگە ءبولىندى.

گازداندىرۋدىڭ كەيبىر جوبالارى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ "جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى" بيۋدجەتتىك باعدارلاماسى ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلۋدا. 2020-2021 جىلدارى 8 وڭىردە 22،5 ملرد تەڭگەگە 58 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 51 جوبانى وسى جىلى جانە 7 جوبانى الماتى وبلىسىندا 2021 جىلى اياقتاۋ جوسپارلانۋدا.

وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ەلباسىنىڭ "بەسىنشى الەۋمەتتىك باستاماسىنا" سايكەس ۇزىندىعى 1061 شاقىرىم بولاتىن "سارىارقا" ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ ءى كەزەڭى پايدالانۋعا بەرىلدى.

مينيستر اتاپ وتكەندەي، قىزىلوردا وبلىسىنان باستاۋ الاتىن "سارىارقا" گاز قۇبىرىنىڭ ءى كەزەڭى ەلوردانى، ورتالىق جانە سولتۇستىك وڭىرلەردىڭ ءبىر بولىگىن ەكولوگيالىق تازا وتىن تۇرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل تاۋەلسىزدىك العان ساتتەن باستاپ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى تاريحي وقيعالاردىڭ ءبىرى سانالادى. سولتۇستىك وڭىرلەردى گازداندىرۋ ءۇشىن "سارىارقا" ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ 2 جانە 3 كەزەڭدەرىن سالۋ ماسەلەسى پىسىقتالۋدا. حالىققا گاز بەرۋ ءۇشىن "سارىارقا" ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ 1-ءشى كەزەڭىنىڭ تراسساسى بويىندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا، قاراعاندى جانە اقمولا وبلىستارىندا گاز تاراتۋ جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە.

"ەلوردانى گازداندىرۋ 3 كەزەككە بولىنگەن. قازىرگى ۋاقىتتا اكىمدىك 9 ىسكە قوسۋ كەشەنى بار 1-ءشى كەزەكتىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدە. ەلوردانى گازداندىرۋدىڭ 2 جانە 3 كەزەگى بويىنشا قازىرگى ۋاقىتتا جوبالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە"، دەدى مينيستر.

قاراعاندى وبلىسىندا اكىمدىك اۆتوماتتاندىرىلعان گاز تاراتۋ ستانتسيالارىنان قاراعاندى، تەمىرتاۋ جانە جەزقازعان قالالارىنا گاز بۇرۋ مەن تاراتۋ جەلىلەرىن سالۋدى كوزدەيدى. بارلىق ءۇش قالا بويىنشا 1-كەزەكتەگى 1 ىسكە قوسۋ كەشەندەرى بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.

اقمولا وبلىسىندا گاز تاراتۋ جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسى 2 كەزەككە بولىنگەن. 1-ءشى كەزەكتە ارشالى جانە تسەلينوگراد اۋداندارىنىڭ 20 ەلدى مەكەنىن گازداندىرۋ ءۇشىن 13 جوبانى ىسكە اسىرۋ قاراستىرىلعان. گازداندىرۋدىڭ 2-ءشى كەزەگىنىڭ نىساندارى جوبالاۋ ساتىسىندا. سولتۇستىك وڭىرلەردەن باسقا قازاقستاننىڭ شىعىس بولىگى گازداندىرىلماعان. گازداندىرۋدىڭ ىقتيمال نۇسقاسى "بارناۋل – رۋبتسوۆسك – سەمەي – وسكەمەن" باعىتى بويىنشا رەسەي فەدەراتسياسىنان گاز قۇبىرىن سالۋ بولىپ تابىلادى. 

"بۇل رەتتە سەمەي ماڭىندا پاۆلودار وبلىسىنا قاراي بۇرۋ بولجانادى. اتالعان باعىت بويىنشا گاز قۇبىرىن سالۋ سانى وسى وڭىرلەردەگى 2،1 ملن ادامعا كوگىلدىر وتىن جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تۇتىنۋ كولەمى جىلىنا 2،3 ملرد م3 دەڭگەيىندە بولجانۋدا. قازىرگى تاڭدا بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگىن انىقتاۋ ءۇشىن "قازترانسگاز" اق مەن "گازپروم" اراسىندا جۇمىس توبى قۇرىلىپ، بۇل ماسەلە رەسەي تاراپىمەن پىسىقتالۋدا"، دەدى ن.نوعاەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار