ساياسات • 10 قاراشا، 2020

جول جوبالارىنا باسىمدىق بەرىلدى

20 رەت كورسەتىلدى

قايتالانۋى مۇمكىن ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنىنا دايىندىق، جول قۇ­رى­لىس­تارى، الەۋمەتتىك ينفرا­قۇ­رى­لىم­دار جوباسى، شاعىن جانە ورتا بيز­نەستىڭ دامۋى، جۇمىسپەن قامتۋ ما­سە­لە­لەرى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن اقتوبە وب­لىسىنىڭ اكىمى وڭداسىن ءورازاليننىڭ «مەملەكەت باس­شى­­سىنىڭ جولداۋى اياسىنداعى ءوڭىردىڭ دامۋى تۋرالى» بري­فين­گىندە قامتىلدى.

ءوڭىر باسشىسى پاندەميا ات­قا­­رۋشى بيلىكتىڭ كەم­شى­لىك­­تەرىن دە اشىپ تاستا­عا­نىن مو­يىن­دادى. كوكتەم-جاز ايلارىندا اقتوبەلىك 3 250 تۇرعىن ىندەتكە شالدىقسا، بۇگىنگى تاڭدا وسىنداي 6 ناۋقاس تىركەلگەن. بۇلاردىڭ ءبارى دە – رەسەيدەن كەلگەن وبلىس تۇرعىندارى. ءدارى-دارمەك تاپشىلىعى، ىندەتكە دايىندىقتىڭ ناشارلىعى جانە ىندەت كەزىندە انا ءولىمىنىڭ 13 ەسە­گە ارتۋىنا بايلانىستى جەر­­گىلىكتى اتقارۋشىلىق بيلىك مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ قاتاڭ سى­نىنا ۇشىراعانى بەلگىلى. انا ءولىمىنىڭ كوبەيۋى سەبەبىن وڭ­دا­سىن ورازالين بىلاي دەپ ءتۇسىندىردى: «بىلتىر 1، بيىل 14 انا ءولىمى تىركەلدى. وكىنىشكە قاراي، 9 ايەل جۇكتىلىك كەزىندە كوۆيدكە شالدىعىپ، ومىردەن ءوتتى. ارتىنان تەكسەرىس جۇرگىزىلىپ، ولاردى دەر كەزىندە باقىلاۋعا الماعان اۋرۋحانا باسشىلارى جاۋاپقا تارتىلدى».

قازىر قالالىق جانە اۋداندىق اۋرۋحانالار ەكى ايلىق ءدارى-دارمەك قورىمەن تولتىرىلدى. ناۋقاستارعا 3 600 توسەكتىك ورىن، رەانيماتسيادا 400 توسەكتىك ورىن ازىرلەنىپ، ولار وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتتارىمەن جابدىقتالعان. ينۆەستورلار 550 ملن تەڭگە قارجى ءبولىپ، وعان رەسەيدەن كوۆيدكە قارسى ءدارى-دارمەكتەر الىنىپ، دارى­حا­­نالارعا تاراتىلدى. ءدال بۇگىن­دە شەكارا باقىلاپ-وتكىزۋ بەكەت­تە­رىنەن وتكەندە COVID-19-عا شالدىققان 6 ناۋقاس انىقتالىپ، بىردەن اۋرۋحاناعا جىبەرىلگەن.

وبلىس اۋماعى مەن رەسەي اراسىندا ءارلى-بەرلى كۇنى­نە مىڭداعان كولىك ءوتىپ جاتقان­دىق­تان، شەكارانىڭ ارعى جاعى­نان ىندەت تاراتۋشىلار قاۋپى جو­عا­رىلاپ بارادى. بۇگىنگى تاڭدا «الىمبەت» جانە «جايساڭ» وتكى­زۋ بەكەتتەرىنەن سىرتتان كەلگەن كەز كەلگەن قازاقستاندىقتىڭ قو­لىندا جارامدىلىق مەرزىمى 3-كۇنگە تەڭ پتسر-تەست بولۋى كەرەك. كۇردەلى ماسەلە – وبلىس اۋماعىنان وتەتىن ترانزيتتىك كولىكتەرگە توقتاۋ جوق. بۇل جەردە ترانزيتتىك اۋىر كولىكتەر جۇر­گىزۋشىلەرىندە جوعارى دەنە قىز­ۋى بايقالسا، ولار تۋرالى مالى­مەتتەر بلوك-بەكەتتەرگە حا­بار­­لانادى.

سونداي-اق وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا، اقتوبە وبلىسى تۇر­عىن­دارىنىڭ ورتاشا ەڭبەك­اقى­­سى 174 مىڭ تەڭ­گە­نى قۇرايدى. مۇناي، قارجى، ونەركاسىپ سەكتورىندا جۇمىس ىستەيتىندەر 400-500 مىڭ تەڭگە كولەمىندە جوعارى جالاقى الادى. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا، وڭىردەگى جالاقى مولشەرى 12،4 پايىزعا وسكەن. ءىرى كاسىپورىندارمەن ارادا جاسالعان مەموراندۋمداردىڭ ارقاسىندا 50 مىڭ ماماننىڭ ايلىق جالاقىسى ءوستى.

كەلەسى جىلدىڭ جوسپارى – وڭىردە 21 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ. بيىل ەل ۇكىمەتى «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» ارقىلى بولىنگەن قارجى جول، كوشەلەردى جوندەۋ سياقتى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا جۇمسالدى. سونىڭ ارقاسىندا 11 مىڭنان اسا قوسىمشا جۇ­مىس ورىندارى اشىلىپ، وسى جۇمىس­تارعا قابىلدانعانداردىڭ 42 پايىزى جاستار، 5 پايىزى جۇ­مىسپەن قامتۋ ورتالىعىندا تىر­كەل­گەن جۇمىسسىزدار قاتا­رى­نان، 2 پايىزى مۇگەدەك ازاماتتار قاتارىنان تولىقتى. مۇنداعى ورتاشا ەڭبەكاقى – 83 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى.

بيىل ۇكىمەتتەن «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» مەملە­كەت­تىك باعدارلاماسىمەن رەس­پۋب­لي­كا­لىق بيۋدجەتتەن 17 ملرد تەڭگە بولىنگەن قارجىعا 650 شاقىرىم جول، اقتوبە قالاسىنىڭ 117 كوشەسى جوندەلدى. جاياۋ جۇر­گىن­شىلەر جولى، اۋلالار اباتتاندىرىلىپ، بالالاردىڭ ويىن الاڭدارى سالىندى.

ءوڭىر اۋماعىندا رەسپۋب­لي­كا­لىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 55 پايىزى جوندەلگەن. ايماق باسشىسى پاندەمياعا قاراماستان قالاداعى جانە ەلدى مەكەندەردەگى بيىلعى جول جوندەۋ جۇمىس­تا­رى­نا وتە ريزا. جول سالۋ، جوندەۋ جۇمىستارىمەن جەرگىلىكتى مەردى­گەر­لەر اينالىسىپ، ال ولاردىڭ سالعان جولدارىنىڭ ساپاسىن «جول اكتيۆتەرى ۇلتتىق ساپا ورتا­لىعى» شجق رمك ماماندارى ساراپتامادان وتكىزىپ جاتىر.

اقتوبەلىكتەر سوڭعى 5 جىلدان بەرى «اقتوبە-قاندىاعاش» تاس جولىنىڭ 90 شاقىرىمى قايتا سالىنادى دەگەن ۋادەنى جىل سا­يىن ەستيدى. الدىڭعى جىلى وسى جول بيۋدجەتى 77 ملرد تەڭگە، كەلەسى جىلى 65 ملرد تەڭگە دەپ جوبالانعانى تاعى بار. الايدا شىندىعى سول، وسى ەڭ ناشار جول – قازىر قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان «اقتوبە – اتىراۋ (رف استراحان شەكاراسى)» ترانزيتتىك جولىنىڭ جالعاسى.

ءوڭىر باسشىسى اقتوبە مەن قاندىاعاشتىڭ اراسىنداعى 90 شاقىرىمنىڭ جىرىنا الدا­عى جىلى نۇكتە قويىلادى دەيدى. انىعى، ازيا دامۋ بانكى­سى قارجى­لاندىراتىن وسى جو­با­نىڭ تەندەرلىك شارالارى وتكى­زىلىپ، وعان 17 مەردىگەر قا­تىسقان. شەتەلدىكتەر دە، جەر­گى­لىك­تى جول قۇرىلىس كومپانيالارى دا جابىلىپ سالاتىن وسى 90 شاقىرىمعا قانداي قۇرىلىس ماتەريالدارىن قولدانىلاتىنىن جيىلىپ شەشپەكشى. ءوڭىر باسشىسى جول سالۋدا اسىعىستىققا جول بەرۋدىڭ قاجەت ەمەس ەكەنىن العا تارتا وتىرىپ، «اتىراۋ-اقتوبە» تاس جولىنىڭ بويىندا ءالى كۇنگە دەيىن ماقاتتان باستاپ قاندىاعاشقا دەيىن جول بەلگىلەرى سالىنباعانىن اتاپ ءوتتى. جول قۇرىلىسىنداعى، ەڭ باستى ماسەلە – ونىڭ ساپاسى.

سونىمەن قاتار بيىل 1 ملن 100 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلسە، كەلە­سى جىلى ونىڭ كولەمى 1 ملن 200 مىڭ شارشى مەترگە ۇلعاي­ماق­شى. ويتكەنى قالا ءوسىپ جاتىر. قازىرگى ۋا­قىتتا اقتوبە قالاسىنىڭ تۇر­عىن­­دارىنىڭ سانى 540 مىڭ­نان استى. تىر­كەل­مەگەن ازاماتتاردىڭ سانىن قوس­قاندا 600 مىڭنان اسىپ جى­عى­لادى. 2021 جىلى وڭىردەگى الەۋ­مەتتىك از قامتىلعان وتباسى­لار ءۇشىن 7 مىڭ 200 پاتەر سالىن­باق­شى.

سونداي-اق ءوڭىر باسشىسى اقتوبە قالاسىنداعى قوعامدىق كو­لىكتىڭ جاعدايى تۋرالى ساۋال­دار­عا، وزەن ارنالارىن كەڭەيتۋ مەن ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جوبالارى، ويىل وزەنىنىڭ تارتىلۋىنا جول بەرمەۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ قولعا الىپ جاتقان شارالارى تۋرالى سۇراقتارعا جا­ۋاپ بەردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار ارزاندادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 16:52

قوسشىدا جاڭا مەكتەپ اشىلادى

ءبىلىم • بۇگىن، 16:25

ۇقساس جاڭالىقتار