ءوڭىر باسشىسى پاندەميا اتقارۋشى بيلىكتىڭ كەمشىلىكتەرىن دە اشىپ تاستاعانىن مويىندادى. كوكتەم-جاز ايلارىندا اقتوبەلىك 3 250 تۇرعىن ىندەتكە شالدىقسا, بۇگىنگى تاڭدا وسىنداي 6 ناۋقاس تىركەلگەن. بۇلاردىڭ ءبارى دە – رەسەيدەن كەلگەن وبلىس تۇرعىندارى. ءدارى-دارمەك تاپشىلىعى, ىندەتكە دايىندىقتىڭ ناشارلىعى جانە ىندەت كەزىندە انا ءولىمىنىڭ 13 ەسەگە ارتۋىنا بايلانىستى جەرگىلىكتى اتقارۋشىلىق بيلىك مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاتاڭ سىنىنا ۇشىراعانى بەلگىلى. انا ءولىمىنىڭ كوبەيۋى سەبەبىن وڭداسىن ورازالين بىلاي دەپ ءتۇسىندىردى: «بىلتىر 1, بيىل 14 انا ءولىمى تىركەلدى. وكىنىشكە قاراي, 9 ايەل جۇكتىلىك كەزىندە كوۆيدكە شالدىعىپ, ومىردەن ءوتتى. ارتىنان تەكسەرىس جۇرگىزىلىپ, ولاردى دەر كەزىندە باقىلاۋعا الماعان اۋرۋحانا باسشىلارى جاۋاپقا تارتىلدى».
قازىر قالالىق جانە اۋداندىق اۋرۋحانالار ەكى ايلىق ءدارى-دارمەك قورىمەن تولتىرىلدى. ناۋقاستارعا 3 600 توسەكتىك ورىن, رەانيماتسيادا 400 توسەكتىك ورىن ازىرلەنىپ, ولار وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتتارىمەن جابدىقتالعان. ينۆەستورلار 550 ملن تەڭگە قارجى ءبولىپ, وعان رەسەيدەن كوۆيدكە قارسى ءدارى-دارمەكتەر الىنىپ, دارىحانالارعا تاراتىلدى. ءدال بۇگىندە شەكارا باقىلاپ-وتكىزۋ بەكەتتەرىنەن وتكەندە COVID-19-عا شالدىققان 6 ناۋقاس انىقتالىپ, بىردەن اۋرۋحاناعا جىبەرىلگەن.
وبلىس اۋماعى مەن رەسەي اراسىندا ءارلى-بەرلى كۇنىنە مىڭداعان كولىك ءوتىپ جاتقاندىقتان, شەكارانىڭ ارعى جاعىنان ىندەت تاراتۋشىلار قاۋپى جوعارىلاپ بارادى. بۇگىنگى تاڭدا «الىمبەت» جانە «جايساڭ» وتكىزۋ بەكەتتەرىنەن سىرتتان كەلگەن كەز كەلگەن قازاقستاندىقتىڭ قولىندا جارامدىلىق مەرزىمى 3-كۇنگە تەڭ پتسر-تەست بولۋى كەرەك. كۇردەلى ماسەلە – وبلىس اۋماعىنان وتەتىن ترانزيتتىك كولىكتەرگە توقتاۋ جوق. بۇل جەردە ترانزيتتىك اۋىر كولىكتەر جۇرگىزۋشىلەرىندە جوعارى دەنە قىزۋى بايقالسا, ولار تۋرالى مالىمەتتەر بلوك-بەكەتتەرگە حابارلانادى.
سونداي-اق وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, اقتوبە وبلىسى تۇرعىندارىنىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسى 174 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. مۇناي, قارجى, ونەركاسىپ سەكتورىندا جۇمىس ىستەيتىندەر 400-500 مىڭ تەڭگە كولەمىندە جوعارى جالاقى الادى. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا, وڭىردەگى جالاقى مولشەرى 12,4 پايىزعا وسكەن. ءىرى كاسىپورىندارمەن ارادا جاسالعان مەموراندۋمداردىڭ ارقاسىندا 50 مىڭ ماماننىڭ ايلىق جالاقىسى ءوستى.
كەلەسى جىلدىڭ جوسپارى – وڭىردە 21 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ. بيىل ەل ۇكىمەتى «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» ارقىلى بولىنگەن قارجى جول, كوشەلەردى جوندەۋ سياقتى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا جۇمسالدى. سونىڭ ارقاسىندا 11 مىڭنان اسا قوسىمشا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, وسى جۇمىستارعا قابىلدانعانداردىڭ 42 پايىزى جاستار, 5 پايىزى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىندا تىركەلگەن جۇمىسسىزدار قاتارىنان, 2 پايىزى مۇگەدەك ازاماتتار قاتارىنان تولىقتى. مۇنداعى ورتاشا ەڭبەكاقى – 83 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى.
بيىل ۇكىمەتتەن «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 17 ملرد تەڭگە بولىنگەن قارجىعا 650 شاقىرىم جول, اقتوبە قالاسىنىڭ 117 كوشەسى جوندەلدى. جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولى, اۋلالار اباتتاندىرىلىپ, بالالاردىڭ ويىن الاڭدارى سالىندى.
ءوڭىر اۋماعىندا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 55 پايىزى جوندەلگەن. ايماق باسشىسى پاندەمياعا قاراماستان قالاداعى جانە ەلدى مەكەندەردەگى بيىلعى جول جوندەۋ جۇمىستارىنا وتە ريزا. جول سالۋ, جوندەۋ جۇمىستارىمەن جەرگىلىكتى مەردىگەرلەر اينالىسىپ, ال ولاردىڭ سالعان جولدارىنىڭ ساپاسىن «جول اكتيۆتەرى ۇلتتىق ساپا ورتالىعى» شجق رمك ماماندارى ساراپتامادان وتكىزىپ جاتىر.
اقتوبەلىكتەر سوڭعى 5 جىلدان بەرى «اقتوبە-قاندىاعاش» تاس جولىنىڭ 90 شاقىرىمى قايتا سالىنادى دەگەن ۋادەنى جىل سايىن ەستيدى. الدىڭعى جىلى وسى جول بيۋدجەتى 77 ملرد تەڭگە, كەلەسى جىلى 65 ملرد تەڭگە دەپ جوبالانعانى تاعى بار. الايدا شىندىعى سول, وسى ەڭ ناشار جول – قازىر قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان «اقتوبە – اتىراۋ (رف استراحان شەكاراسى)» ترانزيتتىك جولىنىڭ جالعاسى.
ءوڭىر باسشىسى اقتوبە مەن قاندىاعاشتىڭ اراسىنداعى 90 شاقىرىمنىڭ جىرىنا الداعى جىلى نۇكتە قويىلادى دەيدى. انىعى, ازيا دامۋ بانكىسى قارجىلاندىراتىن وسى جوبانىڭ تەندەرلىك شارالارى وتكىزىلىپ, وعان 17 مەردىگەر قاتىسقان. شەتەلدىكتەر دە, جەرگىلىكتى جول قۇرىلىس كومپانيالارى دا جابىلىپ سالاتىن وسى 90 شاقىرىمعا قانداي قۇرىلىس ماتەريالدارىن قولدانىلاتىنىن جيىلىپ شەشپەكشى. ءوڭىر باسشىسى جول سالۋدا اسىعىستىققا جول بەرۋدىڭ قاجەت ەمەس ەكەنىن العا تارتا وتىرىپ, «اتىراۋ-اقتوبە» تاس جولىنىڭ بويىندا ءالى كۇنگە دەيىن ماقاتتان باستاپ قاندىاعاشقا دەيىن جول بەلگىلەرى سالىنباعانىن اتاپ ءوتتى. جول قۇرىلىسىنداعى, ەڭ باستى ماسەلە – ونىڭ ساپاسى.
سونىمەن قاتار بيىل 1 ملن 100 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلسە, كەلەسى جىلى ونىڭ كولەمى 1 ملن 200 مىڭ شارشى مەترگە ۇلعايماقشى. ويتكەنى قالا ءوسىپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا اقتوبە قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ سانى 540 مىڭنان استى. تىركەلمەگەن ازاماتتاردىڭ سانىن قوسقاندا 600 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. 2021 جىلى وڭىردەگى الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلار ءۇشىن 7 مىڭ 200 پاتەر سالىنباقشى.
سونداي-اق ءوڭىر باسشىسى اقتوبە قالاسىنداعى قوعامدىق كولىكتىڭ جاعدايى تۋرالى ساۋالدارعا, وزەن ارنالارىن كەڭەيتۋ مەن ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جوبالارى, ويىل وزەنىنىڭ تارتىلۋىنا جول بەرمەۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ قولعا الىپ جاتقان شارالارى تۋرالى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
