زىقاڭ ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى ءۇش بيىكتىكتىڭ ولشەمىنەن اۋىتقىعان جوق. حالىقتى ەرىنشەكتىكتەن ساقتاندىرىپ, جۇمىلا ەڭبەك ەتۋگە ۇندەدى. جاسى ۇلكەنگە قۇرمەت كورسەتتى. ءىزىن باسقاندارعا ىزەت ءبىلدىردى. قيىندىققا تاپ بولعاندارعا شىعار جول نۇسقادى. سۇرىنگەنگە دەمەۋ بولدى, جىعىلعانعا قايتا باس كوتەرەر جىگەر ۇيالاتتى. نارىقتىڭ العاشقى سوققىسىنان ەس جيا الماي, ەل بەت-بەتىمەن كەتكەندە زىقاڭ التىن بەسىك – اۋىلىن شاشاۋ شىعارماي, ەڭبەك كۇشىن ساقتاپ قالدى. تىعىرىققا تىرەلگەندەرگە جاقسىلىق جاساپ, تالاي جانعا شاراپاتىن شاشتى. حالىقتىڭ كوزى قىراعى عوي, ءبىر قولىمەن بەسىك, ءبىر قولىمەن الەمدى تەربەگەن, نازىك يىعىمەن ناردىڭ جۇگىن كوتەرگەن قىزعا قايراتكەرلىگى ءۇشىن ەل اناسى دەگەن ات بەردى. وتباسى, وشاق قاسىنا عانا ەمەس, تۇتاس ەلگە انالىق مەيىرىمىن توككەن ىزگى جانمەن زامانداس بولعانىم ءۇشىن, ءبىر وڭىردە تەر توگە ەڭبەك ەتكەنىم ءۇشىن مەن دە ماقتانامىن, شاتتانامىن.
زىقاڭنىڭ حالىققا سىڭىرگەن ەڭبەگى ەش ۇمىتىلمايدى. ونىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىن تاۋەلسىز قازاق جاستارىنا ۇعىندىرۋ, ەڭبەك ادامى رەتىندە ۇلگى ەتۋ, باقىتقا جەتۋدىڭ كىلتى ەڭبەكتە ەكەنىن بۇگە-شىگەسىنە دەيىن ءتۇسىندىرۋ ءبىزدىڭ موينىمىزدا تۇرعان اسىل مىندەتتەي كورىنەدى. سوندىقتان «ەڭبەك قىزىل تۋ», «لەنين», «وكتيابر رەۆوليۋتسياسى», «پاراسات», «قۇرمەت» سەكىلدى بىرنەشە وردەننىڭ يەگەرى, قاتارىنان وزىپ «سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى», الماتى وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتانعان, اتى اڭىزعا اينالعان زىليحا تامشىباەۆا جايلى توگىلتە جازسام, ول مەنىڭ كەشەگى كەڭەستىك جۇيەنى كوكسەۋىم نەمەسە بۇگىنگى قوعامعا شەكەدەن قاراپ, ءار نارسەگە ءبىر ءدىلمارسىپ, اقىل ايتۋىم ەمەس. كەرىسىنشە, وسى جازعانىم ارقىلى تاعىلىمدى تاريحتى پاراقتاي وتىرىپ, ءداۋىر تۋدىرعان تۇلعالاردىڭ ەسىمىن قايتا جاڭعىرتۋدى, ولاردىڭ ونەگەگە تولى ءومىر جولىن جاستارعا تاعى دا ءبىر پاش ەتۋدى كوزدەدىم. ولار سالىپ كەتكەن ادالدىق پەن جاۋاپكەرشىلىك ۇلگىسىن ءۇزىپ الماي, كەيىنگى تولقىنمەن ساباقتاستىرۋعا سەپ بولۋ ءبىز سەكىلدى ەكى ءداۋىردى كورگەن ادامدارعا, اقساقالدىق جاسقا جەتكەن اعا بۋىنعا تىپتەن ماڭىزدىراق ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
ەل اناسى زىليحا تامشىباەۆا جايلى وسىمەن بىرنەشە رەت قالام تەربەپپىن. ۋاقىت شىركىن ءبىر ورىندا تۇرمايدى. كوزى تىرىسىندە دە تالاي ەستەلىكتەردى قاعاز بەتىنە تۇسىرگەن مىنا قول ەندى زىقاڭنىڭ ومىردەن وتكەنىنە 10 جىل تولعاندا تاعى دا قالام كوتەردى. جاس ۇرپاق الدىندا ۇلاعاتتى اڭگىمەمىزدى بۇركەمەلەمەي, ات ۇستىندە جۇرگەن جارقىن ساتتەردى جانە ءبىر جىپكە تىزگەندەي جازىپ شىعىپ جاتسام, بۇل تاريح ءۇشىن دە, بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن دە قۇندى دەرەك بولارى انىق.
زىليحا تامشىباەۆا تۋرالى تولعانار تۇستا قازىرگى تاۋەلسىز قازاقستانمەن ۇندەسكەن, ساباقتاسقان بىرنەشە ماسەلەگە نازار اۋدارعىم كەلەدى دە تۇرادى. ول – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ باسا ءمان بەرەتىن ەل ەكونوميكاسىنىڭ ورلەۋى, جاسامپازدىق جانە ادىلەتتى قوعام قۇرۋ يدەياسى. زىقاڭ دا ءوز زامانىندا وسى باسىمدىققا ەرەكشە نازار اۋدارىپ, ءوزى مەكەن ەتكەن ءوڭىردى گۇلدەندىردى, تۇرعىندارعا تۇراقتى تابىس كوزىن ۇيىمداستىرىپ, ەڭبەكتىڭ وشپەس شامىن جاقتى. اۋىل, وبلىس, رەسپۋبليكا ءۇشىن تالاي عاسىرعا ازىق بولار جاسامپاز ءىس قالدىردى. ەرگە ارتىلعان مىندەتتى ەسەلەپ اتقارىپ, ەسىمى ءيىسى قازاق جۇرتىنا, الىس-جاقىن شەتەلگە جايىلدى. ونىڭ ەڭبەكسۇيگىش وبرازى بەلگىلى قالامگەرلەردىڭ شىعارماسىنا ارقاۋ بولىپ, تەاتر ساحناسىنا جول تارتتى.
ءالى ەسىمدە, ءبارىمىز البىرتپىز, ءبارىمىز الماتىعا ارمان قۋىپ كەلگەن جاسپىز. ماقساتىمىز – بيىك, يدەيامىز كوپ, ستۋدەنتتىك ءومىردىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەن قىزىقتى شاقتىڭ بىرىندە قازىرگى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنا باردىق. كورەرمەننىڭ جوعارى باعاسىن العان ايگىلى «بەۋ, قىزدار-اي!» قويىلىمىن تاماشالادىق. مۇنداعى باس كەيىپكەر – ايسۇلۋدىڭ ومىردەگى ءپروتوتيپى – زىليحا تامشىباەۆا ەدى. ءسويتىپ, مەن زىقاڭمەن ەڭ ءبىرىنشى ومىردە ەمەس, ونەردەگى كوركەم بەينەسى ارقىلى تانىستىم. ارينە, جەتىسۋدىڭ ەسىمى ەل اۋزىنان تۇسپەيتىن ەڭبەكقور قىزى تۋرالى بۇرىن دا سىرتىنان سان مارتە ەستىگەنمىن. الايدا جەرلەسىمنىڭ ساحناداعى وبرازىنان كەيىن كەۋدەمدى ماقتانىش سەزىمى كەرنەدى. الماتىدا قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىنەن جينالعان زامانداستارىما زىليحا تامشىباەۆاداي ايگىلى تۇلعامەن جەرلەس ەكەنىمدى ايتىپ, كوتەرىلىپ قالاتىنمىن.
زىقاڭمەن ومىردەگى تانىستىعىم ءوزى باسقارعان «ەڭبەكشى» كەڭشارىنا پارتكوم حاتشىسى, كەيىننەن كەڭشار ديرەكتورى بولىپ تاعايىندالعان ساتىنەن باستالدى. كەيىن ارىپتەستىك بايلانىسىمىز ۇزىلگەن جوق. ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ءبىز ونى زىقا دەپ قۇرمەتتەسەك, ول ناۋكە, كۇلەكە (زايىبىم) دەۋدەن تانبادى. قازىر قاراپ وتىرسام, ءومىردىڭ ءمانى سول سىيلاستىقتا جاتىر ەكەن عوي. ءبىر وبلىستا ەكەۋمىز قانشاما جاۋاپتى جۇمىستاردى يىق تىرەستىرە اتقاردىق, قانشاما قيىندىقتاردى بىرگە ەڭسەردىك دەسەم, ەش قاتەلەسپەگەنىم. نەسىن جاسىرامىن, وزىمنەن 5-6 جاس ۇلكەندىگى بار ەل اناسىنان ۇيرەنەرىم دە كوپ بولدى. مەن ۇنەمى ونىڭ اۋىل-ايماقتى باسقارۋ ادىسىنە قايران قالاتىنمىن جانە جاي تامسانىپ وتىرا بەرمەي, ىسكەرلىكتىڭ كىلتىن ىزدەۋگە تىرىساتىنمىن.
زىقاڭ «ەڭبەكشى» كەڭشارىنا جەتەكشىلىك جاساعاننان كەيىن وڭىردە بىردەن ۇلكەن وزگەرىستەر ورىن الا باستادى. اۋىل ماڭايىنداعى جول قالىپقا كەلتىرىلىپ, ەگىستىك القاپتارىنا جان ءبىتتى. قىزۋ ەڭبەكتىڭ ناۋقانى قارقىن الدى. ەڭبەكشى اۋىلىنىڭ ەكونوميكاسى اقساپ, وزگە وڭىرلەرمەن سالىستىرعاندا كەيىنگە قالعان ەدى. زىقاڭ قارا سۋ باسقان جولداردى, اۋىل كوشەلەرىن قايتا جوندەپ, از ۋاقىتتا ۇلكەن ءىس تىندىرىپ ۇلگەردى. وڭىردە قىزعان قۇرىلىسپەن قاتار ەگىستىك القاپتارى دا كەڭەيتىپ, ءداندى-داقىل كولەمى ەسەلەپ ارتتى. ەڭبەكشى اۋىلىندا اگروتەحنيكا مادەنيەتى ناسيحاتتالىپ, ءار تاقىرىپتا تاجىريبەلىك سەمينار-كەڭەستەر ۇيىمداستىرىلدى.
اسىرەسە, قىزىلشا وسىرۋدە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اتى شىعىپ, وبلىستان ءارى رەسپۋبليكاعا تاراپ جاتتى. ەڭبەگى ەسكەرىلىپ, باعى جانعان اۋىل ازاماتتارى اۋىلدىق, اۋداندىق, وبلىستىق كەڭەس دەپۋتاتى بولىپ سايلانسا, زىقاڭ ۇزاق جىل بويى قازسسر جوعارى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى رەتىندە بۇكىل وداقتاس ەلدەرگە تانىلدى. زىقاڭنىڭ نەبارى 23 جاسىندا حالىق قالاۋلىسى اتانىپ, دەپۋتات مىنبەرىنەن ءۇن قاتۋى ەرەن ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا جەتكەن ناعىز تاريحي وقيعا دەر ەدىم. ودان كەيىن دە باس-اياعى 17 جىلىن دەپۋتاتتىققا ارناپ, ەلدىڭ مۇڭ-تىلەگىن جاريالاپ, تالاي ماسەلەنىڭ وڭتايلى شەشىلۋىنە ىقپال ەتتى. جوعارى كەڭەس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنە تاعايىندالۋى ونىڭ تۇلعالىق كەلبەتىن بۇرىنعىدان دا ايشىقتاي ءتۇستى.
ءيا, زىقاڭ مۇنداي اتاق-دارەجەگە, تانىمالدىلىققا جايدان-جاي جەتە سالعان جوق. بۇل جەردە تاعى دا ادام داڭقىن ادالدىعى مەن ەڭبەكقورلىعى, ورتاسىنا دەگەن سىيلاسىمدىلىعى, كوپكە توپىراق شاشپاي, ۇنەمى قامقورلىقتا, بەرەكە-بىرلىكتە جۇمىس ىستەۋى سەكىلدى ماڭگىلىك قۇندىلىقتار شىعاراتىنى اپ-ايقىن كورىنىپ تۇر. زىقاڭنىڭ بۇكىل ءومىرى اۋىلمەن بايلانىسىپ جاتىر. ول قالاعا ۇمتىلمادى, قالىڭ ەلى – قازاعىنىڭ ءتۇپ-تامىرى اۋىلمەن ورىلگەنىن جاقسى ءبىلدى.
تاعدىردىڭ جازعانى بولار, اناسىنان جاس قالعان زىليحا ەڭبەككە ەرتە ارالاستى. قىز رەتىندە ءۇي شارۋالارىن تولىعىمەن ءوزى اتقاردى. قيىنشىلىقتىڭ سالماعى ارتقان سايىن قاعىلەز جاستىڭ دا بۇعاناسى ەرتە بەكىپ, قامىعۋعا جول بەرمەي, كەرىسىنشە, جىگەرلەنىپ ءوستى. ونىڭ بالالىق شاعىن, قالىپتاسۋ جىلدارىن كىندىك قانى تامعان جەرى – كەربۇلاق اۋدانى, شوقان اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ءالى كۇنگە دەيىن اڭىز قىلىپ ايتادى.
كىتاپحانا مەڭگەرۋشىسى, باستاۋىش كومسومول ۇيىمىنىڭ حاتشىسى, تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, اۋىلدىق كەڭەستىڭ ءتورايىمى سەكىلدى قىزمەت ساتىلارىنان شىڭدالىپ شىققان زىليحا جانبولاتقىزى, قازاقتىڭ قارا دومالاق قىزى قايراتتىلىعى مەن ەرەن ەڭبەكقورلىعىنىڭ ارقاسىندا قوعام قايراتكەرى دەڭگەيىنە دەيىن كوتەرىلدى. سول كەزدەگى تالدىقورعان اۋدانى, ستالين اتىنداعى ۇجىمشار توراعاسى, اتى وداققا تانىلعان نۇرمولدا الدابەرگەنوۆكە ارنايى كەلىپ, شارۋاشىلىعىمەن تانىسىپ, اقىل-كەڭەسىن تىڭداپ, اعاسىنىڭ اق باتاسىن الىپ قايتۋى, ايتارى جوق, زىليحانىڭ ناعىز ەڭبەك ادامدارىن قۇرمەتتەيتىنىن بىلدىرەدى.
جاستاردىڭ بىلىمگە قۇشتارلىعىن ارتتىرۋ, ەڭبەككە ىنتالاندىرۋ, اۋىل مادەنيەتىن دامىتۋعا جۇمىلدىرۋ سياقتى تاربيە جۇمىسىنىڭ ارقاۋىن ءىس جۇزىندە ۇتىمدى شيراتا بىلگەن جاس زىليحا پارتيا, كەڭەس ورگاندارىندا مارتەبەلى ءارى باسشىلىق قىزمەتتى ۇلكەن ابىرويمەن اتقارىپ, ەل ماقتانىشىنا اينالعان بيجامال رامازانوۆا, ءباتيما ساقاۋوۆا سىندى اپالارىمىزبەن دە قويان-قولتىق جۇمىس اتقاردى. قاراقان باسىنىڭ قامىنان ەل مۇددەسىن جوعارى قويىپ وسكەن اپالارىمىز ونىڭ بارلىق باستاماشىلىق ۇسىنىستارىن قولداپ, ويلاعان ويىنىڭ ورىندالۋىنا كومەكتەرىن كورسەتۋدەن, اقىل-كەڭەس بەرىپ, ىسكەرلىككە, تياناقتىلىققا باۋلۋدان جالىققان ەمەس.
ناتيجەسىندە, مىنەز-ق ۇلىقتارى ءارتۇرلى, جاس مولشەرىنىڭ ايىرماسىنا قاراماستان, جەتىسۋدىڭ ءۇش ارۋ قىزى, ابزال اناسى, ارداقتى اجەسى تۋىستان ءجۇرىس جاقىن دەگەندەي, ءبىر-بىرىمەن دوس بولىپ, ەڭبەك ارداگەرى, قوعام قايراتكەرى اتانىپ, كۇللى قازاق حالقىنا تانىلدى, قوشەمەتىنە بولەندى. بۇل ايتىپ وتىرعانىمنىڭ اسىرا دارىپتەۋدەن اۋلاق, شىنايى مىنەزدەمە ەكەنىن كوكسۋ اۋدانى عانا ەمەس, تالدىقورعان ءوڭىرىنىڭ بۇكىل قازىرگى ەڭبەكشىلەرى قولدايدى, قۋاتتايدى, بولە-جارماي, ءبىر كىسىدەي ءبىزدىڭ زىقاڭ دەپ ءپىر تۇتادى.
مۇنىڭ سىرى ايتپاسا دا بەلگىلى. زىقاڭ ءبىر اۋلەتتىڭ ەمەس, ۇلكەن ۇجىمنىڭ كوشىن باستادى. اركىمنىڭ قىسىلعاندا قاسىنان تابىلاتىن جاناشىرى, قۋانىشتا تورىنەن كورىنەر قۇرمەتتى قوناعى, ەل اناسى بولا ءبىلدى. اۋىل تۇرعىندارى ول كىسىنى «مامكا» اتاپ كەتۋى ونىڭ قانداي ىزگى جان بولعانىن ايعاقتايدى. «مەيىرىمدىلىك انادان» دەگەن قازاقتىڭ قاسيەتتى ءسوزى بار. زىليحا وسى دانالىققا لايىق جان ەدى. تابانى كۇرەكتەي 35 جىل بويى «ەڭبەكشى» اۋىلىن گۇلدەندىرۋگە بار قاجىر-قايراتىن جۇمسادى. ونىڭ جۇرەگى اقتىق دەمى قالعانشا اۋىل دەپ سوقتى.
جاڭا تولقىن – جاستارعا ۇلگى بولا بىلگەن ءىرى تۇلعا, تاريح ەنشىسىنە ەنگەن حح عاسىردىڭ باتىرى – ەڭبەك ەرى, جاڭا زاماننىڭ تانىمال كاسىپكەرى زىليحا جانبولاتقىزى ءوز وشاعىندا دا ۇلگىلى انا, مەيىرمان اجە بولدى. توقسانباي اعامىزدىڭ ادال جارى, ءتورت بالانىڭ اسىل اناسى, ۇلىن ۇياعا, قىزىن قياعا قوندىرىپ, نەمەرەلەرىنىڭ قىزىعىن كورىپ, شوبەرەنىڭ قولىنان ءدام تاتىپ كەتتى. ءومىرىنىڭ سوڭعى دەمى توقتاعانشا, ەلىنىڭ كەلەشەگىن ويلاپ, زامان اعىمى جايلى پىكىر ايتىپ وتىردى. «مىنە, مەنىڭ جاسىم جەتپىستەن اسسا دا «ەڭبەكشى» جشس باسشىلىعىندا وتىرمىن. قيماعاننان ەمەس, انا ءبىر جىلدارى الماعايىپ ۋاقىتتا قول ۇشىن سوزعان ازاماتتاردان العان قارىزىمدى قايتارىپ بولعان جوقپىن», دەپ كوزى تىرىسىندە ايتقان ءبىر ءسوزى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى, جاس كاسىپكەرلەردى قانداي بولسىن قيىندىققا توتەپ بەرەر تياناقتىلىققا, ىسكەرلىككە, ادامنىڭ اسىل بولمىسىن سيپاتتاپ, قادىر-قاسيەتىن اسقاقتاتاتىن ادالدىققا تاربيەلەپ تۇرعان جوق پا؟!
ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ساباقتاستىق. ادىلدىك. ورلەۋ» اتتى سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جاريالاعاندا, جارىقتىق زىقاڭ ەسىمە ءتۇستى. جەتىسۋدىڭ ماقتان تۇتار نازىك جانى قىلىشىنان قان تامىپ تۇرعان كەڭەس كەزىنىڭ وزىندە دە ۇرپاق ساباقتاستىعىنا ءمان بەرىپ, اۋىلداعى ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى ساقتاپ قالۋعا كۇش سالدى. اسىرەسە, جاستاردىڭ بويىنا وتانشىلدىق رۋح دارىتىپ, ادال ەڭبەك ەتۋگە شاقىردى. جاس ماماندارعا قولداۋ ءبىلدىرىپ, ولاردىڭ تاجىريبە جيناقتاۋىنا, ءوز سالاسىندا اياعىنان تۇرىپ, كاسىبىن مەڭگەرىپ كەتۋىنە مول مۇمكىنشىلىك جاسادى. جاستاردى بەتىنەن قاقپاي, بولاشاقتىڭ تۇتقاسى دەپ قارادى. مىنە, زىقاڭنىڭ وسى ۇستانىمدارى قازىر دە ماڭىزدىلىعىن جويعان جوق. پرەزيدەنتىمىزدەن باستاپ جاستارعا قولداۋ كورسەتىپ, ارنايى جاستار جىلى جاريالاندى. ولاردىڭ كاسىپ اشۋىنا, باسپانالى بولۋىنا, قىزمەتتە مول تاجىريبە جيناقتاۋىنا جەڭىلدىكتەر, مۇمكىنشىلىكتەر قاراستىرىلدى. ال ەرىكتىلەر جىلىندا قانشاما مۇقتاج وتباسىنا قايىرىمدىلىق جاسالىپ, ءبىر-بىرىنە كومەك كورسەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ناسيحاتتالۋدا. بۇل دا زىقاڭنىڭ اۋىلىندا بولعان تاجىريبە. ەل اناسى اۋىلداعى ءاربىر تۇرعىنعا, ءاربىر وتباسىنا قامقورلىقپەن قاراپ, ءبىر-بىرىنە كومەكتەسۋگە, جاناشىر بولۋعا, قارايلاسۋعا ۇندەدى. نارىقتىق ەكونوميكاعا بەيىمدەلە الماي, تۇرمىس تاۋقىمەتىن تارتقان قانشاما شاڭىراقتى العا سۇيرەدى دەسەڭىزشى؟!
سول ءبىر قيىن-قىستاۋ زاماندا اۋىلدار قاڭىراپ, نەبىر ساپالى مامان يەلەرى قالا جاعالاپ, ساۋدا جاساپ كەتتى. سونداي سىندارلى شاقتا زىقاڭنىڭ اۋىلىنان بىردە-ءبىر ادام سىرتقا كوشكەن جوق. كەرىسىنشە, زىقاڭ تىعىرىقتان جول تاۋىپ, تابىس كوزىن ۇيىمداستىرىپ, ەلدىڭ ەڭسەسىن تىكتەدى. قيىندىققا شىدامدىلىق تانىتىپ, بەرەكە-بىرلىككە سىزات تۇسىرمەۋگە تىرىستى. زىقاڭ جاستايىنان ادىلەتتىلىكتى, ءتارتىپتى, ءبىر جەڭنەن قول, ءبىر جاعادان باس شىعارا بىلەتىن ۇيىمشىلدىقتى ءسۇيدى. ءوزى باسقارعان اۋىلىن دا سوعان ۇندەپ, كەيىنگى جاستارعا وشپەس ونەگە كورسەتتى.
زىقاڭ اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اۋىزبىرشىلىگىن ارتتىرۋ, ەڭبەككە باۋلۋ, تابيعاتتى تازا ۇستاۋ ماقساتىندا كوشە تويىن وتكىزەتىن. مۇندا تەك كوشەنىڭ تازالىعى عانا ەمەس, باۋ-باقشاعا, ءار ءۇيدىڭ ىشىنە, اۋلاسىنا دا باسا نازار اۋدارىلاتىن. ماقسات تازالىققا ءمان بەرۋ بولعانىمەن, وسى ءبىر شاعىن شارانىڭ ءوزى اۋىلداعى اعايىندى ءبىر-بىرىمەن جاقىنداستىرىپ, ءبىر-بىرىنە دەگەن قامقورلىعىن ارتتىرا تۇسەتىن. جاسىراتىن نەسى بار, مەن دە اقسۋ اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى قىزمەتىن اتقارا ءجۇرىپ, اۋدان تۇرعىندارىن ادال ەڭبەككە باۋلىپ, اۋىل مارتەبەسىن كوتەرۋگە جۇدىرىقتاي جۇمىلدىرۋدا زىقاڭنىڭ وسى ءادىسىن وزىمشە تۇرلەندىردىم. اۋىل تويى دەگەن شارانى قولعا الىپ, ءوڭىردىڭ وركەندەۋىنە اتسالىستىم. وسى ءبىر شارالاردىڭ ارقاسىندا مەن جەتەكشىلىك ەتكەن اۋدان وبلىس كولەمىندە جاڭا ءبىر قىرىنان كورىندى. مىنەكەي, زىقاڭنىڭ ءبىر يدەياسىنىڭ ءوزى وسىنداي ۇلكەن ناتيجەگە الىپ كەلەتىن.
بۇگىندە وڭىرلەردە «اۋىل – ەل بەسىگى», «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى – 2020» جوبالارى اياسىندا قانشا يگى ءىس اتقارىلىپ جاتقانىن كوزبەن كورىپ ءجۇرمىز. اۋىلدىڭ دارەجەسىن كوتەرىپ, ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ – كەزەك كۇتتىرمەيتىن ءىس. زىقاڭ دا اۋىلدىڭ ەكونوميكاسى مەن قۇرىلىس نىساندارىنا كوڭىل ءبولىپ, ەلدى مەكەننىڭ اجارلى بولۋىنا كۇش سالاتىن. قايدا جۇرسە دە, ول ارىدان ويلايتىن, كورەگەن, ىسكەر, ۇتقىر ۇيىمداستىرۋشى ەدى. ەر اتقارا الماس نەبىر جاۋاپتى جۇمىستاردى ۇرشىقشا ءيىرىپ, ۇتىمدى شەشىم شىعارىپ وتىراتىن. ونىڭ وسى ءبىر ارتىقشىلىعىنا قايران قالىپ, عاسىرلاردا ءبىر تۋاتىن تۇلعا عوي دەپ توپشىلايتىنمىن. بۇگىندە ونىڭ جارقىن بەينەسىن ويلاعان سايىن وسى ويىمنىڭ اقيقاتتىعىنا كوز جەتكىزە تۇسەمىن.
«ەڭبەكشى» كەڭشارىنا كەلگەن العاشقى كۇننەن بەرى زىليحا جانبولاتقىزىنىڭ قاسىندا بولعان, باسشىلىق قىزمەتتە جۇرگەن تاڭاتار ءابدىراحمانوۆ ەسىمدى ازاماتتىڭ: ء«ۇش كۇندىگىن ويلاماعان ايەلدەن بەز, ءۇش ايلىعىن ويلاماعان ەركەكتەن بەز» دەگەن ۇلكەندەردىڭ اقىلىنان اۋىتقىماي, تالاي شارۋانى تىندىرىپ, تالاي ناتيجەگە قولى جەتكەن ادامنىڭ ءبىرى ەدىم. ال زىقاڭ بەسجىلدىق جوسپاردىڭ ءار تارماعىن وندىرىستىك-قارجىلىق جوسپارعا كىرگىزىپ, بەكىتۋمەن شەكتەلمەيتىن. ونى ورىنداۋ جولىن سارالاپ, ارقايسىمىزدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى انىقتاپ, مۇمكىنشىلىكتەرىمىزدى پىسىقتاپ, كەلەشەكتىڭ قامىن كەڭىنەن ويلاستىرىپ, ماڭداي تەرمەن كەلەتىن تولاعاي تابىستى بارماق باستى, كوز قىستىدان اۋلاق, ىسىراپسىز جۇمساپ, شاشىپ-توگۋگە, تالان-تارجاعا سالۋعا جول بەرمەي, ەل يگىلىگىنە ءتيىمدى پايدالانۋدى مۇقيات قاداعالاپ, ءبارىمىزدى ۇنەمدىلىككە, ۇقىپتىلىققا, تياناقتىلىققا باۋلىپ وتىراتىن. پارتيا تالابى سولاي بولعان شىعار. دەگەنمەن ءبىزدىڭ زىقاڭ پارتيا سەنىمىنەن گورى حالىقتىڭ سەنىمىن جوعارى باعالاپ, ءوز تاعدىرىن ەلدىڭ تاعدىرىمەن ۇشتاستىرىپ ءار اۋلەتتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن تامىرشىداي ءدوپ باسىپ وتىرعان ادام. ونىڭ باسقالاردان ارتىقشىلىعى دا وسىندا جاتىر», – دەگەنى بار ەدى.
ءيا, ايتسا ايقانداي-اق, ەرتەرەكتە ءوزىنىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن سالىنعان ەڭسەلى مادەنيەت ءۇيى, جاڭا ۇلگىدەگى مەكتەپ پەن بالاباقشا, ەكى قاباتتى ساۋدا ورتالىعى مەن ەمحانا عيماراتتارىنىڭ, سۋ قۇبىرىنىڭ ىستەن شىقپاي ساقتالۋى, اۋىل كوشەلەرىنە اسفالت توسەلىپ, جارىقتاندىرىلىپ, بىردە-ءبىر تۇرعىن ءۇيدىڭ قاڭىراپ بوس تۇرماۋىنىڭ ءوزىن سىرت كوز وسى ەلدىڭ بەرەكە-بىرلىگى دەپ ساناسا, اۋىل تۇرعىندارى ونى زىقاڭنىڭ ارقاسى دەيدى.
قانداي جاقسى پىكىر دەسەڭشى؟! ءتىپتى وڭەشتەن الا كەلگەن وڭتايلاندىرۋ ساياساتىنا قاراماستان, بەسقاينار ورتا مەكتەبىنىڭ ساقتالۋى, ابدىبەك دۇيسەكوۆتىڭ دەمەۋشىلىگىمەن كەڭارال اۋىلىنداعى ءساندىبالا قىرىقباەۆا اتىنداعى مەكتەپتىڭ باستاۋىشتان سەگىز جىلدىققا, ودان ورتا مەكتەپكە اينالۋى – سونىڭ دالەلى. مۇنىڭ سىرتىندا اركىم ءوز قاجەتىن ءوزى تاباتىن قىسىلتاياڭ كۇن تۋعاندا, العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ديىرمەن, ناۋبايحانا, شۇجىق, ماكارون شىعاراتىن تسەح سالىنىپ, ونىڭ ونىمدەرىنەن تۇسكەن تابىس كۇن سايىن تامشىلاپ تۇردى. مۇنىڭ ءبارى كۇنى كەشەگىدەي اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جادىندا.
«جاقسىلار جاقسىمىن دەپ ايتا المايدى, جاماندار جاقسىمىن دەپ ايعايلايدى». قازاقتىڭ وسى ءبىر ءسوزى قانداي ماعىنالى ەدى دەسەڭىزشى؟! زىقاڭنىڭ بۇل پانيمەن قوشتاسقانىنا دا ون جىل وتە شىعىپتى-اۋ. جادىراسىپ جۇرگەن, قىزۋ ەڭبەكتىڭ كورىگىن قىزدىرعان قىزىقتى شاق كەشە عانا سياقتى ەدى. ۋاقىتتىڭ تەگەرشىگى ادامنىڭ ىرقىنا باعىنبايدى. ءارى-بەرىدەن سوڭ ساناڭدى دا وزىنە باعىندىرىپ, وتكەن كۇندى ۇمىتتىرۋعا تىرىسادى. بىراق زىقاڭداي ەل انالارى ەشقاشان حالىق جادىنان وشپەيدى. ويتكەنى ول قازاق ايەلىنىڭ قانداي بولاتىنىن ءوزىنىڭ ەرەن ەڭبەگىمەن پاش ەتىپ كەتتى. كونە تاريحتان سىر تارقاتساق, تۇمار پاتشا, ۇماي انا, دومالاق انا, بوپاي, ايعانىم, زەرە, ءاليا مەن مانشۇك, ءلاززاتتاردىڭ كوشىنە زىليحاداي ەل اناسىنىڭ ەسىمى دە قوسىلعانى ەش داۋ تۋدىرماسا كەرەك.
ناۋرىز قىلىشباەۆ,
الماتى وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى
