سايلاۋ ناتيجەسى ءالى دە رەسمي تۇردە جاريالانباعانىن ايتىپ وتەيىك. كەي شتاتتاردىڭ ناتيجەسى ءتىپتى 12 قاراشادا بەلگىلى بولۋى مۇمكىن. الايدا بۇگىنگە دەيىن سانالىپ ۇلگەرگەن جانە ەلەكتوراتتىڭ شەشىمىن ەسكەرىپ, الدىن الا ناتيجە شىعارۋ اقش جۇيەسىندە قالىپتاسقان ءۇردىس. سەنبىدە پەنسيلۆانيا ەلەكتوراتىنىڭ بايدەندى قولداعانى ءمالىم بولىپ, جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن ەلەكتوراتتىق كوللەدجدەردەن جينالۋى مىندەتتى 270 داۋىستان اسىپ, قارسىلاسى دونالد ترامپتان باسىپ وزدى. جەكسەنبىگە قاراعان تۇندە حالىقارالىق باسىلىمدار دجوزەف بايدەننىڭ جەڭىسكە جەتكەنىن جارىسا جازدى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, دجوزەف بايدەن بۇعان دەيىن ەكى رەت پرەزيدەنت سايلاۋىنا قاتىسقان بولاتىن.
قازىر 50 شتاتتىڭ 46-سى ءوز شەشىمىن بەرىپ ۇلگەرگەن. سوڭعى ستاتيستيكا دجو بايدەن 279, ال دونالد ترامپ 214 داۋىس جيناعانىن كورسەتىپ وتىر. اقش ازاماتتارىنىڭ دا تاڭداۋى مەملەكەتتىك حاتشىعا ءتۇسىپ تۇر. سايلاۋ كوميسسياسى بايدەننىڭ قانجىعاسىندا 74 ميلليون داۋىس بارىن مالىمدەپ ۇلگەردى.
بۇعان دەيىنگى مالىمدەمەلەردە ەكس-پرەزيدەنت دونالد ترامپ ءوزىنىڭ قايتا سايلاناتىنىنا ەش كۇمان كەلتىرمەيتىنىن ايتىپ, جەڭىسكە جەتكەنىن حابارلاپ ۇلگەرگەن-ءدى. باسىلىمدار قارسىلاسىنىڭ جەڭگەنىن جازا باستاعاندا, دونالد ترامپ سايلاۋ ناتيجەسىنىڭ قاتە ەكەنىن, سايلاۋدىڭ ءادىل وتپەگەنىن جانە سوتقا شاعىمداناتىنىن حابارلادى. رەسپۋبليكالىق پارتيانىڭ توراعاسى روننا ماكدانيەل Twitter-دە: «سايلاۋدا كىمنىڭ جەڭىسكە جەتكەنىن مەديا ەمەس, داۋىس بەرۋشىلەر شەشەدى», دەپ جازدى.
دجوزەف بايدەن قازىر 78 جاستا. وسىلايشا, ول اقش تاريحىنداعى ەڭ جاسى ۇلكەن پرەزيدەنت بولىپ قالماق. بۇعان دەيىن 35 جىلدان استام ۋاقىت دەلاۆەر شتاتىنان سەناتور بولىپ قىزمەت ەتتى. ودان كەيىن باراك وبامانىڭ تۇسىندا ۆيتسە-پرەزيدەنت بولدى.
دەموكراتيالىق پارتيانىڭ ەڭ تاجىريبەلى ءارى تانىمال وكىلى سانالادى. سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا «ەل باسقارۋدى ماعان سەنىپ تاپسىرساڭىزدار, ءبىزدىڭ بارلىق جاقسى تۇسىمىزدى دامىتۋعا تىرىسامىن. مەن قاراڭعى ەمەس جارىقتى قولدايمىن» دەگەن ەدى. پرەزيدەنت سايلاۋىندا جەڭىسكە جەتكەنىن ەستىگەندە «بىرىگەتىن كەز كەلدى» دەپ جاريالادى.
باسىلىمداردىڭ جاڭالىعىنان كوپ كەشىكپەي دجوزەف بايدەن دەلاۆەردەن مالىمدەمە جاسادى. ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ قارسىلاسى دونالد ترامپقا: «سەنىڭ وكىنىشىڭدى تۇسىنەمىن», دەپ سالەم جولدادى.
«1860 جىلى لينكولن وداقتى قۇتقارۋ ءۇشىن كەلدى, رۋزۆەلت 1932 جىلى ەلگە جاڭا مۇمكىندىكتەر سىيلاۋعا ۋادە بەردى. كەننەدي شەكارالاردى بۇزاتىنىن ايتتى, ال باراك وباما تاعايىندالعان دا: ء«بىزدىڭ قولىمىزدان كەلەدى» دەدى. ءبىزدىڭ ەل ەڭ جاقسى قاسيەتتەرىمىز بەن ەڭ ناشار تۇستارىمىزدىڭ ايقاسىنان تۇرادى. ەندى پرەزيدەنتتىڭ ايتقانى ماڭىزدى. سوندىقتان جاقسى قاسيەتتەرىمىزدى اشا تۇسەتىن ۋاقىت جەتتى. بۇگىنگى شارا بارلىق امەريكانىڭ نازارىندا. ال اقش-تىڭ بۇكىل الەم ءۇشىن جولسەرىك ەكەنىنە سەنەمىن», دەدى.
جاڭا پرەزيدەنت ءوز مالىمدەمەسىندە العاشقى جوسپارىمەن دە ءبولىسىپ ۇلگەردى. ەڭ الدىمەن, كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىن توقتاتىپ, ناۋقاستاردى باقىلاۋعا الاتىنىن ايتتى. «دۇيسەنبىدە جەتەكشى عالىمدار مەن ساراپشىلاردى شاقىرىپ, «بايدەن-حارريس» كوروناۆيرۋس جوسپارىنا ۇلەس قوسۋعا جۇمىلدىرامىن. سونىمەن بىرگە ول جوسپار 2021 جىلدىڭ 20 قاڭتارىندا ارەكەتكە اينالادى», دەدى.
امەريكا حالقىنا بىلدىرگەن سەنىمى مەن ءۇمىتى ءۇشىن بىرنەشە رەت العىس ايتقان بايدەن ءبولىنۋ ەمەس, بىرىگۋدى قولدايتىنىن ەسكە سالدى. «مەن بىرىگۋدى قالايمىن. امەريكانى كوك پەن قىزىلعا بولمەي, ءبىرتۇتاس قۇراما شتاتتار رەتىندە كورەيىك. سىزدەردىڭ سەنىمدەرىڭىزدى اقتاۋ ءۇشىن بار جۇرەگىممەن جۇمىس ىستەيمىن. بۇل ورىنعا امەريكانى قايتا بىرىكتىرۋ ءۇشىن, قايتادان الەمدەگى سىيلى ەلگە اينالدىرۋ ءۇشىن, ورتا تاپتى جانداندىرۋ ءۇشىن تالاستىم», دەدى.
سونىمەن بىرگە وزىنە داۋىس بەرگەن افروامەريكالىقتارعا دا العىس ايتتى. «بۇل جارىستىڭ اۋەل باسىندا مەنى قولداعان كامپانيامنىڭ ودان ءارى جالعاسۋىنا ۇلەس قوسقاندارى ءۇشىن ريزامىن», دەدى ول.
ء«بىز بىلەتىن سول جاقسى ۇلت بولۋعا رۇقسات ەتىڭدەر. ءبىرتۇتاس, مىقتى ۇلت بولايىق. حانىمدار مەن مىرزالار, ءبىز تىرىسىپ, بىراق قولىمىز جەتپەگەن ماقسات بولمادى. سەنەيىك. بارلىعىڭدى جاقسى كورەمىن. امەريكانى جارىلقاسىن», دەپ تۇيىندەدى العاشقى ءسوزىن.
ەلدىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى بولىپ تاعايىندالعان كامالا حارريس بايدەننىڭ بارلىق ەل ءۇشىن پرەزيدەنت بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. دەموكراتيالىق پارتيانىڭ وكىلى حارريس تە اقش تاريحىندا ويىپ تۇرىپ ورىن الماق. ول العاشقى ايەل ۆيتسە-پرەزيدەنت بولۋىمەن قاتار العاشقى قارا ءناسىلدى ۆيتسە-پرەزيدەنت بولعالى تۇر. بۇعان دەيىن كاليفورنيا قالاسىنىڭ باس پروكۋرورى, كاليفورنيا شتاتىنان سەناتور بولىپ قىزمەت ەتكەن. «دەموكراتيا دەگەن مەملەكەت ەمەس, ول ارەكەت. امەريكانىڭ دەموكراتياسى تۇراقتى ەمەس, ول ءبىزدىڭ سول جولداعى كۇرەسىمىز سياقتى مىقتى. ونى مىندەتتى دەپ قابىلداماۋىمىز كەرەك. دەموكراتيا ۇزدىكسىز كۇرەستى قاجەت ەتەدى. بىراق قىزىقتىڭ ءبارى سوندا. پروگرەستە. ويتكەنى بىزدە, ياعني حالىقتا جارقىن بولاشاق قۇرۋعا كۇش بار», دەدى حارريس العاشقى سوزىندە.
اقش پرەزيدەنتىنىڭ اۋىسۋى ەلدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باعىتى وزگەرەدى دەگەن ءسوز. دجوزەف بايدەن وبامانىڭ تۇسىندا دا ەلدىڭ سىرتقى ساياساتىنا كوپ كوڭىل بولەتىن. ساراپشىلار ونىڭ الىس-بەرىسكە كوپ ءمان بەرەتىنىن قازىردەن ايتىپ جاتىر. ناتو شەڭبەرىندەگى سەرىكتەستىكتىڭ «سەن ماعان, مەن ساعان» ساياساتىنا كوشۋى مۇمكىن دەگەن بولجام دا جوق ەمەس.
ۆيتسە-پرەزيدەنت كەزىندە اۋعانستاندا اقش اسكەرىنىڭ كوبەيۋىنە قارسىلىق بىلدىرگەن-ءدى. سونىمەن بىرگە يراكتان اقش اسكەرىن شىعارۋدى قولدادى. داۋلى ماسەلەسى دە جوق ەمەس. حالىقارالىق باسىلىمدار ونىڭ شەتەلدىك ينۆەستورلاردان اقشا العانىن دا جازعان ەدى. ولاردىڭ قاتارىندا رەسەيلىك, ۋكرايندىق وليگارحتار دا بار. ويتكەنى پرەزيدەنت وبامانىڭ تۇسىندا بايدەن پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەن ۋكراينا اراسىنداعى كوپىر بولاتىن. ال 2014 جىلى ۇلى حانتەر بايدەن ۋكرايناداعى ءىرى كومپانيالاردىڭ ءبىرىنىڭ كەڭەس مۇشەسى اتانعاندا جەمقورلىققا قاتىسى بار دەگەن ايىپ تاعىلىپ ۇلگەردى.
جاسىنا قاتىستى نارازىلىقتار دا جوق ەمەس. جالپى, بايدەن ءوز كانديداتۋراسىن ۇسىنعالى ونىڭ ۇگىت-ناسيحاتىن ءجىتى باقىلاپ, قاتەلەسكەن ساتتەرىن جاسىمەن بايلانىستىرىپ سىناعاندار كوپ بولدى.
ەلدەگى ەلەۋلى ساياسي جاڭالىق اقش تىنىشتىعىنا اسەر ەتە قويمادى. ترامپتىڭ جاقتاستارى وسىمەن ءۇشىنشى كۇن بويى كوشەلەردە نارازىلىق تانىتۋدا. كەشە اريزوناداعى سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ الدىنا جينالعان بەلسەندىلەر داۋىس ساناۋ پروتسەسىنىڭ باياۋلاۋى ترامتىڭ داۋىسىن ۇرلاۋ ارەكەتى دەپ ويلايتىنىن مالىمدەدى. دونالد ترامپ تا بۇل ويمەن كەلىسەتىنىن Twitter-دەگى پاراقشاسىندا حابارلادى. اريزوناداعى ماريكوپا وكرۋگىنىڭ وكىلدەرى ءالى 90 000 داۋىستىڭ قارالماعانىن حابارلادى. «بيىل تاڭداۋ جاساۋعا كەلگەندەر كوپ بولدى. ناتيجەنىڭ كەشىكتىرىلۋى وسىعان بايلانىستى. ءبىز داۋىستاردى ساناپ ۇلگەرمەي جاتىرمىز», دەدى سايلاۋ ورتالىعىنىڭ وكىلى. وسى ورايدا ترامپ سايلاۋدىڭ ءادىل وتپەگەنىن حابارلاسا دا, راستايتىن دالەل كەلتىرە المادى. ول سوتقا جۇگىنگەن جاعدايدا داۋىستار قايتا سانالىپ, ودان كەيىن اپپەلياتسيا ءۇشىن جوعارعى سوتقا جۇگىنەدى.
دجوزەف بايدەننىڭ حالىققا جولداۋىنان كەيىن بىرنەشە ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرى اقش-تىڭ جاڭا باسشىسىن قۇتتىقتاپ ۇلگەردى. ءۇندىستان پرەمەر-ءمينيسترى نارەندرا مودي ونىڭ ءۇندىستان-اقش قاتىناسىنداعى ەلەۋلى ەڭبەكتەرىن اتاپ ءوتىپ, جەڭىسىمەن قۇتتىقتادى. قۇتتىقتاۋشىلار قاتارىندا ۇلىبريتانيا, كانادا, گرەكيا, نيدەرلاند, بەلگيا, لاتۆيا باسشىلارى بار. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا دجوزەف بايدەندى امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا سايلانۋىمەن قۇتتىقتادى. ال مەكسيكا پرەزيدەنتى اندرەس مانۋەل لوپەز جاڭا ارىپتەسىن قۇتتىقتاۋعا اسىقپايتىنىن, رەسمي قورىتىندىنى كۇتەتىنىن جازىپتى.
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, رەسمي قورىتىندى 12 قاراشاعا قاراي بەلگىلى بولادى. داۋىس قورىتىندىسىن حابارلاماعان ءالى 4 شتات بار. پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ ءراسىمى 2021 جىلدىڭ 20 قاڭتارىنا جوسپارلانعان.
