كەشە ءماجىلىستىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى داريعا نازارباەۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن كوميتەتتىڭ كەزەكتى وتىرىسى «الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ الەۋمەتتىك ۇيلەردى دامىتۋدىڭ پروبلەمالارى مەن پەرسپەكتيۆالارى» دەگەن تاقىرىپتا زەينەتاقى تولەۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ورتالىقتا ءوتتى.
كەشە ءماجىلىستىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى داريعا نازارباەۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن كوميتەتتىڭ كەزەكتى وتىرىسى «الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ الەۋمەتتىك ۇيلەردى دامىتۋدىڭ پروبلەمالارى مەن پەرسپەكتيۆالارى» دەگەن تاقىرىپتا زەينەتاقى تولەۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ورتالىقتا ءوتتى.
كوميتەت ءتورايىمى «قوعام ىزگىلىگىنىڭ, ونىڭ دامۋىنىڭ, وركەنيەتتىلىگىنىڭ دەڭگەيىن ونىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز مۇشەلەرى – قارتتاردىڭ, مۇگەدەكتەردىڭ جانە جەتىم بالالاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاعدايى سياقتى الەۋمەتتىك پارامەتر ارقىلى انىقتاۋعا بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇلار وتانداستارىمىزدىڭ ىشىندەگى مەملەكەت, قوعام تاراپىنان شىن مانىندە كومەككە, كۇندەلىكتى ىقىلاس پەن قولداۋعا مۇقتاج توپ. ءبىز بۇل ادامدار قامقورلىقتى سەزىنەتىندەي, مۇمكىندىگىنشە, قوعامعا پايدا كەلتىرە الاتىنداي, ال بۇل ادامداردىڭ كوپشىلىگى وسىعان ۇمتىلادى دا, قولدان كەلگەن بارلىق جاعدايدى جاساۋىمىز كەرەك, – دەدى كوميتەت ءتورايىمى.
2011 جىلى قازاقستاندا الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتەتىن, ونىڭ ىشىندە تۇرعىن جايمەن دە قامتاماسىز ەتەتىن 293 ۇيىم بولدى, ولاردىڭ 87-ءسى قارتتارعا جانە ەرەسەك مۇگەدەكتەرگە ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەر, وندا 12 مىڭنان استام ادام تۇرىپ جاتىر, 27 مۇگەدەك بالالارعا ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەردە 3 مىڭداي مۇگەدەك بالا تۇرادى. سونىمەن قاتار, وسىنداي قىزمەت كورسەتەتىن باسقا تيپتەگى 179 ۇيىم بار.
قازاقستاندا بارلىعى 1 ملن. 769 مىڭ زەينەتكەر جانە 60 مىڭنان استام مۇگەدەك بالا ەسەپتە تۇر, ولاردىڭ 51,4 مىڭى 16 جاسقا دەيىنگى بالالار, 8,9 مىڭى 18 جاسقا دەيىنگىلەر.
بۇۇ-نىڭ ەگدە ادامدارعا قاتىستى 1 قاعيداتىنا سايكەس ولاردىڭ تابىس كوزىن قامتاماسىز ەتۋ, قوعام تاراپىنان قولداۋ جاساۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىكتى, سۋدى, تۇرعىن ءۇيدى, كيىم جانە مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرىن پايدالانۋعا مۇمكىندىكتەرى بولۋ كەرەك.
بۇگىنگى كۇنى قارتتار مەن مۇگەدەكتەرگە ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەر بۇلارعا دەگەن قامقورلىق جاسايتىن مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ ەڭ كەڭ تاراعان ءتيپى بولىپ تابىلادى.
اعىمداعى جاعدايدا بالالار ۇيلەرى مەن جاسوسپىرىمدەر ۇيلەرىنىڭ سانى تۋرالى ناقتى ستاتيستيكا قولدا جوق. باق مالىمەتتەرى بويىنشا قازاقستاندا 25 بالالار ۇيىندە اتا-اناسىز 3 مىڭعا جۋىق بالا تاربيەلەنۋدە. ولاردىڭ كوپشىلىگى جەكەمەنشىك.
يۋنيسەف مالىمەتتەرى بويىنشا ايەلدەر كوبىنەسە تۇرعىن ءۇيدىڭ بولماۋىنان جانە تابىستىڭ ازدىعىنان بالالارىنان باس تارتادى.
قازاقستاندا رەسمي تۇردە 37 مىڭ جەتىم بالا تۇرادى (قازاقستانداعى بارلىق بالالار سانى – 5 ملن. 103 مىڭ). مەملەكەت جىل سايىن 1 بالانىڭ تاربيەسىنە 1 ملن. تەڭگە جۇمسايدى.
بالالار ۇيلەرىن الەۋمەتتىك تۇرعىدان باقىلاۋ جۇيەسى جەتىلدىرىلمەگەن. بالالار ءۇيىنىڭ جەكە قۇرامىمەن جۇمىس تا كوڭىلدەگىدەي ەمەس. وندا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋگە از كوڭىل بولىنەدى. ولارمەن پسيحولوگيالىق جۇمىستار جۇرگىزىلمەيدى. بالالار ۇيلەرىن وتە جاقسى قارجىلاندىرعاننىڭ وزىندە ادامي فاكتور بارلىق ماتەريالدىق جەتىستىكتەردى جوققا شىعارادى.
قازاقستاندىق بالالار ۇيلەرىندە 13 مىڭعا جۋىق بالا ءتاربيەلەنەدى. بۇدان باسقا, 29 جاسقا دەيىنگى جەتىمدەر تۇراتىن جاسوسپىرىمدەر ۇيلەرى مەن جاستار ءۇيلەرى اشىلۋدا.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرى بويىنشا, بۇل جۇيەنىڭ باستى پروبلەماسى بالالار ۇيلەرى ءتۇلەكتەرىنىڭ ءوز بەتىمەن ءومىر سۇرۋگە بەيىمدەلمەگەنى بولىپ وتىر.
يۋنيسەف-ءتىڭ ستاتيستيكاسى بويىنشا, بالالار ۇيىنەن شىققان قىز بالالاردىڭ 60 پايىزى جەزوكشەلىكپەن اينالىسادى, ال ەر بالالاردىڭ 70 پايىزى قىلمىسكەرلىك جولدى تاڭدايدى.
2000 جىلمەن سالىستىرعاندا, سابيلەر ۇيىندە تۇراتىن بالالاردىڭ سانى 40 پايىزعا قىسقاردى.
داريعا نۇرسۇلتانقىزى وسى جايلاردى ايتا كەلىپ, وتىرىسقا قاتىسۋشىلاردى كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە بويىنشا اشىق اڭگىمەگە شاقىردى.
كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەنى تالقىلاۋعا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترى س.ق. جاقىپوۆا, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ب.و.الىباەۆا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ە.ءا.بايجۇنىسوۆ قاتىستى.
سودان كەيىن وتىرىسقا قاتىسۋشىلار ونلاين رەجىمىندە قازاقستان وڭىرلەرىمەن بايلانىسىپ, بايانداماشىلاردى تىڭدادى, ولارعا سۇراقتار قويدى.
«ەگەمەن-اقپارات».
