قاراشاداعى قوڭىر اۋەن

«استانا وپەرانىڭ» كامە­رالىق زالىندا باس شاھار تۇر­عىندارى مەن قوناقتارىن اس­پاپتىق مۋزىكانىڭ كەرەمەت كەشتەرى, الەمدىك وپەرا ساح­ناسىنىڭ جۇلدىزدارى مايرا مۇحامەدقىزى مەن مەدەت شوتاباەۆتىڭ كونتسەرتتەرى, قا­زاق­­ستاندىق جانە شەتەلدىك كوم­پوزيتورلاردىڭ شىعار­ما­شىلىعى, ەرەسەكتەر مەن بالا­لارعا ارنالعان جارقىن كلاس­سيكالىق تۋىندىلار كۇتەتىن بولادى. اتاپ ايتساق, 1 قاراشادا داميليا ماحپيروۆا, اسەت نەل­دىباەۆ جانە گۇلجانات جانا­تاەۆانىڭ اسپاپتىق تريوسى L’Esprit du Vent «جەلدىڭ دەمى» ات­تى كامەرالىق مۋزىكا كەشىن ۇسى­نادى. تىڭدارمان قاۋىم زاماناۋي مۋزىكالىق سالون اتموسفەراسىنا ەنەتىن بولادى. كەشتە فرانتسۋز جانە قازاقستاندىق سازگەرلەردىڭ گوبوي, فاگوت جانە فورتەپيانوعا ارنالعان تۋىندىلارى شىرقالادى. سونداي-اق گ.وزەنباەۆانىڭ «شۋت­كا», ءا.ءابدىنۇروۆتىڭ «اققۋ دوم­بى­را» شىعارمالارى دا قالىڭ كورەر­مەن كوڭىلىنەن شىعادى دەپ كۇتىلۋدە. كونتسەرتتىڭ «جەلدىڭ دەمى» دەپ اتالۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. ەرەكشە اسەمدىگى ءھام جەڭىل­دىگىمەن دارالاناتىن فران­تسۋز مۋزىكاسى فورتەپيانو مەن اعاش ۇرلەمەلى اسپاپتار­دا ورىندالىپ, شەبەرلىگى اسقان مۋزىكانتتاردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىنە شىن باعا بولماق. ولاردىڭ تىڭدارمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرعان شىعار­مالارى كاسىبي شەبەرلىكتى تالاپ ەتەدى جانە ۇزدىك اسپاپشى­لاردىڭ اكادەميالىق رەپەرتۋارىنا ەنگەن.

ال 4 قاراشادا ۇلى ويشىل, فيلوسوف, اقىن, اعارتۋشى ءارى كومپوزيتور اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعىنا وراي «استانا وپەرا» تەاترىندا «اباي الەمى» توپتاماسىنان ء«بىر جەردە بىرگە جۇرسەڭ باسىڭ قوسىپ...» كونتسەرتى وتەدى. كونتسەرت باعدارلاماسىنا ب.ەرزاكوۆيچ, م.ساعاتوۆ, ب.جۇمانيازوۆ, ن.مەڭ­­­دى­عا­ليەۆ, ق.شىلدەباەۆ سىن­­دى كوم­پوزيتورلاردىڭ وڭ­دە­ۋىن­­دەگى ابايدىڭ مۋزىكا­لىق-پوەزيالىق مۇراسى ەنگەن. «اس­تانا وپەرادا» العاش رەت تو­لەگەن مۇحامەدجانوۆتىڭ اباي ولەڭ­دەرىنە شىعارعان ۆوكالدىق تسيكلى ورىندالاتىن بولادى. كا­مەرالىق زال ساحناسىنا ۆو­كال­دىق ونەردىڭ حاس شەبەرلەرى – «استانا وپەرانىڭ» جەتەكشى سوليستەرى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى سوپرانو جۇپار عابدۋللينا, مەتستسو-سوپرانو دينا حامزينا, تەنور جان ءتاپين, شاقىرىلعان سوليست قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى باريتون شاحيماردان ءابىلوۆ شىعادى. باعدارلامانىڭ اسپاپتىق ءبولىمىن «بوزايعىر» قوبىزشىلار كۆينتەتى مەن پيانيست راۋشان بەسكەمبيروۆا ۇسىنادى دەپ كۇتىلۋدە.

7 قاراشا كۇنى نۇر-سۇل­تان قالاسى اكىمدىگى مەملەكەتتىك اكا­دەميالىق فيلار­مونيا­سىنىڭ كامەرالىق حورى پ.چاي­كوۆسكي­دىڭ 180 جىلدىعى­نا وراي كومپو­زي­توردىڭ حورعا ارنالعان مۋزىكا كونتسەرتىمەن ونەر كور­سە­تەدى. ۇجىم ن.تسىگانوۆتىڭ سوزى­نە «نە كۋكۋشەچكا ۆو سىروم بورۋ…», ا.پۋشكيننىڭ سو­زىنە «چتو سمول­كنۋل ۆەسەليا گلاc?..», م.لەرمونتوۆتىڭ سو­زىنە «نوچەۆالا تۋچ­كا زولو­تايا…», ە.استافۋروۆتىڭ سوزى­نە «ششەل­كۋنچيك-ميكس», ۆ.سول­لوگۋب­تىڭ سوزىنە «سكاجي, و چەم ۆ تەني ۆەتۆەي…» (سوليست ج.باي­بوسىنوۆ), ا.تولستويدىڭ سوزىنە «تو بى­لو راننەيۋ ۆەسنوي…» (سوليست ءا.ساياسات), ا.ءاپۋحتيننىڭ سو­زىنە «دەن لي تساريت…» (سو­ليست ا.سالىقوۆا), سونىمەن قاتار «سولوۆۋشكا» سىندى تۋىندىلاردى ورىندايدى. كوركەمدىك جەتەكشىسى ءارى ديري­جەرى – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى گۇلميرا قۇت­تىباداموۆا.

8 قاراشادا ەڭ كىشكەنتاي تەاتر­ كورەرمەندەرىنە ك.سەن-سانس­­­­تىڭ «جانۋارلار كارناۆا­لى»­ اتتى زوو­لوگيالىق فانتا­زيا­­­سى ۇسى­نى­لادى. جاس تىڭدار­مان­دارعا ار­­ناپ جازىلعان اي­گىلى تۋىن­دى­لار­دىڭ ءبىرى ەرەسەكتەر ءۇشىن دە قى­زىقتى بول­ماق. شىعارما ازىل­گە تولى, سيۋي­تانىڭ كەيبىر جەر­لە­رىندە تانىمال تۋىندىلارعا نەمەسە ونىڭ دايەكسوزدەرىنە پارو­ديا­­­لاردى كەزدەستىرۋگە بولادى. با­­لا­­لار سيمفونيالىق وركەستر اسپاپتارىنىڭ دىبىستارىمەن تانىسىپ, ولاردىڭ جانۋارلار مەن قۇستاردىڭ داۋسىنا قالاي ەلىكتەي الاتىنىن, قىلىقتارىن قالاي ءدال كەلتىرەتىنىن ەستيدى. «بالالارعا ار­نالعان كلاسسيكا» توپتاماسىنىڭ مۋ­زى­كالىق-پوەزيالىق كونتسەرتىنە ديريجەر رۋسلان ءبايمۋرزيننىڭ جەتەك­­شىلىگىمەن «استانا وپەرا» كامە­­رالىق ءانسامبلى ونەر كور­سەتەدى. 

ال 19 قاراشا كۇنى ساعات 19.00-دە «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جەتەكشى ءسوليسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, يتاليا جۇلدىزى وردەنىنىڭ كوماندورى, «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» ۇلتتىق جوباسىنىڭ جەڭىمپازى, حالىقارالىق كەڭىستىكتە قۇ­رمەت­كە يە قازاقستاندىق تەنور مەدەت شوتاباەۆ O Paese d’ ‘o Sole («شۋاقتى مەكەن») اتتى جارقىن كونتسەرت ۇسىنا­دى. تىڭ­دارمان قاۋىمدى كۇن, تە­ڭىز, قۇستار مەن جازعى سا­مال جەل ەسەتىن, قۋانىشتى كو­ڭىل­ كۇيگە بولەپ, يتاليانىڭ وڭ­تۇس­تىگىنە اپاراتىن تارتىمدى مۋ­زىكالىق ساياحات كۇتۋدە. كەش باعدارلاماسىنا دج.روسسيني, ە. دي كاپۋا, ر.فالۆو, ە. دە كۋرتيس, چ.بيكسيو, ف.پ.توستي, گ.لاما, ە.كاننيونىڭ بارشاعا سۇيىكتى نەا­پوليتان اندەرى ەندى.

22 قاراشادا «استانا وپەرا» جەتەكشى سوليستەرىنىڭ كەرەمەت ورىنداۋىندا ەلوردالىق كورەر­مەندەر ءسۇيىپ تاماشالايتىن دج.ءروسسينيدىڭ «جىبەك ساتى» اتتى جارقىراعان وپەرا-فارسى وتەدى. شى­عارما وقيعاسى توڭىرەگىندە ءوربي­تىن سۇلۋ دجۋليانىڭ بەي­نە­سىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قاي­راتكەرى سالتانات احمەتوۆا سومداي­دى. ونىڭ سۇيىك­تىسى ءدورۆيلدىڭ پار­تياسىن قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرى جان ءتاپين جانە وزگە دە تالانتتى ارتىستەر ونەر كورسەتەدى. قويىلىم پرەمەراسى «Piccolo» تەات­رى جوباسى اياسىندا 2019 جىلدىڭ 6,7 ساۋىرىندە «استانا وپەرا» تەاترىندا وتكەن بولا­تىن.

سونىمەن قاتار 28 قاراشا كۇنى ساعات 18.00-دە اتاقتى وپەرا ءانشىسى, «استانا وپەرا» تەا­ترى­نىڭ جەتەكشى ءسوليسى, قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋ­رەاتى مايرا مۇحا­مەدقىزى پ.ي.چايكوۆسكيدىڭ مە­رەي­تويى­نا وراي «ادام جانى مەن مۋزىكا ۇندەستىگى» اتتى رومانس­تار كە­شىن ارنايدى. اتاقتى ءانشىنىڭ شىعارماشىلىق تاعدىرى ۇلى كومپوزيتوردىڭ ەسىمىمەن تىعىز باي­لانىستى: ول 1998 جىلى ماس­­كەۋ­دە وتكەن پ.چايكوۆسكي اتىن­داعى حالىقارالىق بايقاۋدا لاۋ­رەات اتانعان جانە م.داۆىدوۆ اتىن­داعى ارنايى ديپلومعا يە بول­عان قازاقستاندىق العاش­قى ءارى جالعىز ءانشى. بۇل جە­ڭىس وعان كوپ­تەگەن تانىمال تەاتر­لاردىڭ ساحناسىنا جول اش­تى. سولاردىڭ ءبىرى – پاريج­دىك گراند-وپەرا. كونتسەرت باعدار­­لاماسىندا پ.چايكوۆسكي مەن س.راحمانينوۆتىڭ رومانستارى ورىندالادى. عالامات مۋزىكا كە­شى اياسىندا سونىمەن قاتار ءانشى ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنان سىر شەرتەتىن عالامات كورمە ۇيىم­­­­داس­تىرىلادى.

مايرا مۇحامەدقىزى پاريج ۇلتتىق وپەراسى, لوتارينگيا ۇلت­تىق وپەراسى (نانسي ق.), كانن تەا­ت­رى, رەننا وپەرا تەاترى, بوردو تەاترى, ۆاشينگتون ۇلتتىق وپەراسى جانە تاعى باسقا الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك تەاترلارىنداعى وپەرا كلاسسيكاسىنىڭ جاۋھار تۋىن­دىلارىنداعى باستى پار­تيا­لاردى تابىستى ورىنداپ, قايتالانباس ءۇنى ارقىلى قازاق اتىن جاھانعا تانىتىپ جۇرگەن ۇلتىمىزدىڭ تالانتتى ونەرپازدارىنىڭ ءبىرى. فرانتسيانىڭ ايگىلى «گراند وپەرا» تەاترىندا ءان شىرقاعان العاشقى ءھام جالعىز قازاق. بۇدان بولەك ول  لوندوندىق كادو­گان-حوللدا, بەرليندىك كون­تسەر­ت­حاۋستە, ۆەناداعى حوف­بۋرگ سارايىندا, پاريجدەگى يۋنەسكو زالىندا, پەكيندىك «جون شان لي تان» زالىندا جانە ت.ب. ەۋروپا مەن ازيانىڭ, امەريكانىڭ بەدەلدى زالدارىندا جەكە كونتسەرتتەرىمەن ۇنەمى ونەر كورسەتىپ, قازاق ونەرىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ, مەرەيىن ۇستەم ەتىپ كەلەدى. «ادام جانى مەن مۋزىكا ۇندەستىگى» اتتى بۇل كونتسەرتتىك باعدارلاماسى – ءانشىنىڭ الەم ساحنالارىنان جيناعان سول ۇزدىك تاجىريبەلەرىنىڭ جەمىستى ناتيجەسى. ەندەشە, قاراشاداعى قوڭىر اۋەننىڭ ءلاززاتىنا كەنەلۋگە اسىعىڭىز, تىڭدارمان!