الەم • 15 قازان, 2020

پاندەميامەن كۇرەستە شەشۋشى ءرول اتقارادى

342 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابى جانە جاھاندىق Whiteshield Partners كونسالتينگ كومپانياسى بىرلەسىپ «Covid-19 داعدارىسىنا شۇعىل جاۋاپ بەرۋ: احۋالدان شىعۋ جانە قايتا قالپىنا كەلتىرۋدىڭ ءبىرتۇتاس ەلدىك ءتاسىلى» ونلاين-ۆەبينارىن وتكىزدى. وندا پاندەمياعا قارسى ارەكەت ەتۋدىڭ زاماناۋي وزىق ادىستەرىن الەمنىڭ 17 ەلىنەن 500-دەن استام ساراپشى, عالىمدار مەن ۇكىمەت وكىلدەرى تالقىلادى.

پاندەميامەن كۇرەستە شەشۋشى ءرول اتقارادى

ءتۇرلى لوكداۋن ستسەناريلەرىن مودەلدەۋ, قىسقا جانە ۇزاق­مەرزىمدى كەزەڭگە سايكەس داع­دارىس­قا قارسى ءتيىستى شارالاردى جوس­پارلاۋ بويىنشا Whiteshield Partners كومپانياسىنىڭ يننو­ۆا­تسيالىق ادىستەمەسى تالقىلاۋ تاقىرىبىنا ارقاۋ بولدى. 

سەميناردى اشا وتىرىپ, استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابىنىڭ باسقارۋشى كوميتەت توراعاسى ءاليحان بايمەنوۆ: «پان­­دەميا جانە ودان كەيىنگى جاڭا كەزەڭ مەم­لەكەتتىك باسقارۋ ساپاسىنا جوعارى تالاپ­­تار قويادى. ەلدەردىڭ پاندەميا سىناق­­تارىنا شۇعىل جاۋاپ قايتارۋ جانە قايتا قالپىنا كەلتىرۋ شارالارى بو­يىنشا نە­عۇرلىم ءتيىمدى جولدار ىزدەستىرۋدە دە مەم­­لەكەتتىك باسقارۋدىڭ بۇگىنگى شەشۋشى ءرولى ايقىن. مۇنىڭ باستى فاكتورى – ازا­مات­تاردىڭ سەنىمى. بۇل – ءھام الەۋمەتتىك قۇن­دىلىق, ءھام ءتيىمدى اكىمشىلىك كاپيتال», دەدى.

Whiteshield Partners سەرىكتەسى جانە ديرەكتورى ەنتوني و'سال­لي­ۆان ءوز سوزىندە داعدارىسقا قار­سى ارەكەت ەتۋ قاجەتتىلىگىنە جانە بۇل ءتۇرلى يننوۆاتسيالاردى ينۆەس­تيتسيالاۋ ارقىلى عانا مۇمكىن ەكەندىگىنە نازار اۋداردى.

ءوز كەزەگىندە Whiteshield Part­ners كومپانياسىنىڭ جاھاندىق باس­قارۋشى سەرىكتەسى ءارى تەڭ قۇرىل­تايشىسى فادي فار­را داع­دا­رىسقا قارسى بىرىڭعاي كەشەن­دى كوزقاراس قالىپتاستىرۋ ءۇشىن الدىڭ­­­عى شەپتەگى باستى ماماندار مەن شەشۋ­­شى ساراپشىلار اراسىن­دا بىرلەسكەن وداق قۇرۋعا شاقىر­دى. «داعدارىسقا قار­سى تۇ­رۋدا كىدى­­رۋگە بولمايدى, ويتكەنى بيۋ­­رو­­­كرا­تياعا ورىن جوق» دەپ اتاپ ءوتتى ول.

سونىمەن قاتار سەمينارعا پولشا­نىڭ قارجى ەكس-ءمينيسترى, ەىدۇ جانە ەو-داعى بۇرىنعى ەلشىسى, قازىرگى Whiteshield Partners ديرەكتورى پاۆەل ۆويتسەحوۆسكي, بەلگىلى ەكونوميست, ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ 2015-2019 جىلدارداعى باس ەكونوميسى, پاريجدەگى ساياسي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ەكونوميكا پروفەسسورى سەرگەي گۋريەۆ, سونىمەن قاتار فرانتسۋز قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكتەبىنىڭ ەپيدەميولوگيا جانە بيوستاتيس­تيكا پروفەسسورى پاسكال كرەپي قاتىستى.

پ.ۆويتسەحوۆسكي پاندەميا­مەن كۇرەس اۋقىمىندا ءتۇرلى كە­زەڭ­دەردى, ءۇش ولشەمدىك, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق اسپەك­تىلەردى قاراستىرۋدىڭ, ءبىرتۇ­تاس تاسىلدەمەنىڭ بولۋى ماڭىز­دى­لىعىنا توقتالدى. ول قايتا لوك­داۋندى بولدىرماۋ ءۇشىن مو­دەلدەۋدىڭ ءداستۇرلى ەمەس ءتاسىلىن جانە مولەكۋلالىق دەڭگەيدە تەرەڭ تالداۋدى قولداناتىن وسى باع­دارلامانى پايدالانۋدىڭ پايداسى تۋرالى ايتتى.

پروفەسسور س.گۋريەۆ پاندەميامەن كۇ­رەستە ادال جانە ءتيىمدى قىزمەت ەتەتىن, سول ارقىلى ازاماتتاردىڭ مەملەكەتكە سەنىمىن ارتتىراتىن, جۇمىسى مىعىم مەملەكەتتىك اپپارات شەشۋشى رولگە يە ەكەنىن جەتكىزدى. ول ۇكىمەتتەردىڭ قابىلداعان ناقتى شارالارىنا توقتالا وتىرىپ, كوپتەگەن ەۋرازيالىق ەلدەر سالىق رەفورماسى, جاڭا سالىقتاردى ەنگىزۋ, سالىقتاردى ءوسىرۋ تۋرالى ويلايتىنىن, بىراق قازىر جاڭا سالىق ەنگىزەتىن ۋاقىت ەمەستىگىن اتاپ ءوتتى.

«ارتىق اقشا تاپشى كەزدە ادامدارعا قولدارىنان كەلگەنشە اقشا تابۋعا مۇم­كىندىك بەرۋ كەرەك. سوندىقتان بيزنەس ءۇشىن رەتتەۋشى توسقاۋىلداردى الىپ تاستاۋ ما­ڭىزدى», دەدى س.گۋريەۆ.

ۆەبينار اياسىندا سOVID-19-عا قار­سى شۇعىل ارەكەت ەتۋگە باعىتتالعان يننو­ۆا­تسيالىق «Navigator» باعدارلاماسى تانىس­تىرىلدى. بۇل قوسىمشا ەكونو­مي­كا­لىق جانە ەپيدەميالىق مودەل­­دەرگە, الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­كالىق سالدار­لاردى تالداۋعا جانە داعدارىس ستسەناري­لەرىن جوس­پارلاۋعا نەگىزدەلگەن. سون­داي-اق عىلىم, يكەمدى باسقا­رۋ جا­نە الەۋەتتى ارتتىرۋ ارقى­لى كۇن­دەلىكتى اسەر ەتەتىن «جىل­دام ارە­كەت ەتۋ توبى» ءتاسىلى ۇسى­نىل­دى.

سوڭعى جاڭالىقتار