ينفوگرافيكانى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
سەمەي مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بولعان پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى ەلدەگى مەديتسينا كادرلارىنىڭ تاپشىلىعىن تالقىعا سالدى. ماسەلەن, پاندەميامەن كۇرەس كەزىندە ءار وڭىرگە ءبىلىمدى-بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ قاجەت ەكەنىنە كوز جەتتى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا «پاندەميا تۋىنداتقان داعدارىس ءبىزدى كوپ نارسەگە ۇيرەتتى. ماسەلەن, دارىگەردىڭ ەڭبەگىن باعالاي بىلەتىن بولدىق. ءبىر كەزدە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مەملەكەت نازارىنان تىس قالعانى راس» دەگەن ەدى. سوندىقتان دا سەنات دەپۋتاتتارى سۇرانىسقا يە مامانداردى دايارلاۋ, ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىنىڭ دەڭگەيىن نازارعا الۋ سىندى ۇسىنىستارىن ايتتى.
– سەمەي مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ, وقىتۋشى-پروفەسسورلىق قۇرامنىڭ بارىن كوردىك. بىراق ءبىزدىڭ ەلىمىزدە 4 مىڭعا جۋىق دارىگەر جەتىسپەيدى. اسىرەسە ينفەكتسيونيستەر, ۆيرۋسولوگ ماماندار قات. وسىعان بايلانىستى ءتيىستى ماماندىقتار مەن كافەدرالاردى اشۋ قاجەت, – دەدى سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى مۇرات باقتيار ۇلى.
ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنىنا توتەپ بەرۋ ءۇشىن الدىڭعى قاتاردا جۇرەتىن مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى دا ۇسىنىستار ايتىلدى. ەلدەگى جانە الەمدەگى سانيتارلىق-ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى الدا تۇرعان جاۋاپتى مىندەتتەر تالقىلاندى. مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەت ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, پاندەميا كەزىندە ينفەكتسيونيستەر مەن ۆيرۋسولوگتاردىڭ اۋاداي قاجەتتىگى بايقالعان. قازىرگى تاڭدا ەلىمىز ءۇشىن سۇرانىسقا يە ماماندىقتار ءتىزىمى ەسكەرىلىپ, ينفەكتسيونيستەر, رەانيماتولوگتار, پۋلمونولوگتار, كارديولوگتار وقىتىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار اتالعان وقۋ ورنى ەلىمىزدە ءبىرىنشى بولىپ شۇعىل كومەك كورسەتۋ دارىگەرلەرىن قايتا دايارلاۋدى قولعا العان.
كەزدەسۋ بارىسىندا دەپۋتاتتارعا وقۋ ورنىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن ستۋدەنتتەرىنە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ مۇمكىندىكتەرى كورسەتىلدى. مۇندا ءبىر تەرەزە قاعيداتى بويىنشا, ءاربىر قىزمەتكەر نەمەسە ءبىلىم الۋشى, قەرەكتى انىقتامالار نەمەسە كەڭەستەر الا الادى. قاجەتىنە قاراي مەملەكەتتىك قىزمەتتەر دە كورسەتىلەدى. جاعدايعا بايلانىستى بۇل قىزمەت تۇرلەرىن ونلاين رەجىمدە كورسەتۋگە دە تولىق مۇمكىندىك بار.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اكادەميالىق جۇمىس دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ايگۇل ءجۇنىسوۆا وقۋ ورداسىنىڭ قىزمەتى, جەتىستىكتەرى مەن ستراتەگيالىق جوسپارى تۋرالى باياندادى.
– سەمەي مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتى رەسپۋبليكاداعى مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنداعى رەيتينگتە ءبىرىنشى ورىندا تۇر. ستۋدەنتتەردىڭ پراكتيكالىق دايىندىعى ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەت قۇرامىنا جەكەمەنشىك ۋنيۆەرسيتەتتىك گوسپيتال, رادياتسيالىق مەديتسينا جانە ەكولوگيا ورتالىعى كىرەدى. سونداي-اق وسكەمەن جانە پاۆلودار قالالارىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ فيليالدارى جۇمىس ىستەپ تۇر, – دەيدى ا.ءجۇنىسوۆا.
قازىرگى ۋاقىتتا جوعارى وقۋ ورنىندا 5 مىڭنان استام ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا. ونىڭ ىشىندە باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا سياقتى ءۇش دەڭگەيلى وقىتۋدىڭ تولىق تسيكلى جۇمىس ىستەيدى. وقۋدى تامامداعان ستۋدەنتتەردىڭ بارلىعى دەرلىك جۇمىسقا ورنالاسادى. كەيبىرەۋى الىس-جاقىن شەتەلدەرگە دە شىعىپ ەڭبەك ەتەدى. وقۋ ساپاسىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارى حالىقارالىق تاجىريبەنى ەنگىزە وتىرىپ, ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن ۇزدىكسىز جەتىلدىرۋمەن اينالىسادى. مىسالى, 2019 جىلى تۇركيانىڭ باشكەنت ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ جاڭا ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى ەنگىزىلدى.
«ارتىق ءبىلىم – كىتاپتا». دەپۋتاتتار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ كىتاپ قورىنا دا باس سۇقتى. مۇندا 700 مىڭنان استام كىتاپ, عىلىمي ەڭبەكتەر جيناقتالعان. ماماندار كىتاپ قورى ۇنەمى جاڭارتىلىپ وتىراتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. كىتاپحانا قۇندى قورعا تولى بولعانىمەن, ستۋدەنتتەر نەمەسە ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتكەرلەرى قاعاز تولتىرماي-اق «ادالدىق دۇكەنى» جوباسى اياسىندا كەز كەلگەن قاجەتتى ادەبيەتتەرىن الا الادى. مۇنداي الەۋمەتتىك جوبا ەرتەڭگى مامانداردى ادالدىققا تاربيەلەيدى دەسەدى ۇستازدار.
بۇل وقۋ ورنىندا ءبىلىم مەن تاربيە قاتار بەرىلەدى. سونىڭ ءبىر ايعاعى, پاندەميا كەزىندە ستۋدەنتتەر حالىق دەنساۋلىعى ءۇشىن «قىزىل ايماقتاردا» جۇمىس ىستەدى. ال ۋنيۆەرسيتەت كورپۋستارى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان پاتسيەنتتەردى ەمدەۋگە ارنالعان ستاتسيونارلار قۇرۋ ءۇشىن قايتا بەيىمدەلدى.
مەديتسينا سالاسىن نازارعا العان دەپۋتاتتار سەمەيدىڭ جەدەل مەديتسينالىق جاردەم اۋرۋحاناسىندا بولىپ, گيبريدتى وپەراتسيا ءبولىمىنىڭ جۇمىسىمەن دە تانىستى. مۇندا ولار مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ جونىندەگى ويلارىن ورتاعا سالدى.
قارت قالانىڭ قاراعايلى شاعىن اۋدانىندا بولعان كوميتەت مۇشەلەرى كۇننەن كۇنگە كوركەيىپ كەلە جاتقان اۋداننىڭ دامۋ قارقىنىن كوردى, كوپپروفيلدى مادەني-سپورت كەشەنىن ارالادى. كونە قالا كوركەيىپ كەلە جاتقانىمەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا بىرقاتار ماسەلەلەردى جوققا شىعارا المايمىز دەسەدى دەپۋتاتتار.
– مەديتسينا ماماندارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن مينيسترمەن بىرلەسە وتىرىپ تالقىلايمىز. كەزدەسۋ 30 قازانعا جوسپارلانعان, – دەدى مۇرات باقتيار ۇلى.
دەلەگاتسيا مۇشەلەرى سەمەيدەگى الەۋمەتتىك نىسانداردى ارالاعان سوڭ ابايدىڭ تۋعان جەرىنە جول ءجۇردى. ولار اقشوقى, قاراۋىل, قاسقابۇلاق اۋىلدارى مەن جيدەبايدا بولىپ, قۇنانباي وسكەنباي ۇلى مۋزەيىمەن, «اباي-شاكارىم» مەموريالدىق كەشەنىمەن تانىستى. دەپۋتاتتار اباي اۋدانىنداعى الەۋمەتتىك نىسانداردى دا ۇمىت قالدىرمادى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى