اناۋ جىلى ساحا ەلىنىڭ ساڭلاق رەجيسسەرى سەرگەي پوتاپوۆپەن سۇحباتتاسقاندا ياكۋتيانىڭ جەر كولەمى قازاقستاننان ەپتەپ ۇلكەندەۋ ەكەنىن ەستىپ ەسىمىزدەن «تانىپ» قالا جازداعانىمىز بار ەدى. ارينە, ولاردىڭ ەگىن ەگۋگە, مال جايۋعا جارامايتىن اق قار, كوك مۇزى كوپ ەكەنىن العا تارتىپ, ءۋاج ايتقان بولدىق. ايتسە دە, كوڭىلىمىزدىڭ قۇلازىپ قالعانىن جاسىرىپ قايتەيىك.
ەندى مىنە, ەكىنشى قايتارا «تاۋىمىز شاعىلىپ» تۇر. التايداعى بەرەلدەن قازىپ الىنعان ەكى مىڭ جىلدىق جىلقىنى ەداۋىر مالدانىپ, ماقتانىپ ءجۇرۋشى ەدىك. كەشەلى-بۇگىن الپاۋىت اقپارات قۇرالدارى ياكۋتيا اۋماعىنان ەۋرازيانىڭ ءاپايتوس دالاسىندا ءوسىپ-ءونىپ, وسىدان ون بەس مىڭ جىل بۇرىن ولگەن ايۋ تابىلعانىن جانە مۇنىڭ الەمدە تەڭدەسى جوق جاڭالىق ەكەنىن جارياعا جەتكىزدى. ەڭ قىزىعى, سولتۇستىك مۇزدى مۇحيت پەن لاپتەۆ جانە شىعىس ءسىبىر تەڭىزدەرىنىڭ اراسىنداعى ارحيپەلاگتا بۇعى ءوسىرۋشى باقتاشىلار كەزدەيسوق كەزدەستىرگەن بۇل ماق ۇلىق ولەكسەسى بۇزىلماعان قالپىندا ساقتالعان كورىنەدى. قىلى قيسايماعان, قاڭقاسى قاۋساماعان, ەتى ەزىلمەگەن, ىشەك-قارنى ىرىمەگەن. جابايى اڭنىڭ جاس مولشەرىن عالىمدار ارنايى ساراپحانادا انىقتاماق.
«تورتكۇل دۇنيەنى توڭكەرىپ تاستاعانداي بۇل وقيعانىڭ ماڭىزى وراسان زور. سۋرەتكە قاراپ-اق, جادىگەر جانۋاردىڭ ءتىپتى مۇرنىنا دەيىن بۇزىلماعانىن بايقاۋعا بولادى. بۇرىن قاڭقا, سۇيەك سەكىلدى جەكەلەگەن دەنە مۇشەلەرى اندا-مۇندا ۇشىراسىپ قالاتىن. بۇل جولى بۇرىن-سوڭدى كەزدەسپەگەن مول ولجاعا كەنەلدىك», دەيدى, «مولەكۋلالىق پالەنتولوگيا» زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى لەنا گريگورەۆا.
توقسان تولعاۋلى زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ توبىقتاي ءتۇيىنىن حالىقارالىق دارەجەدەگى عۇلاما عالىمدار ايتاتىن بولار.
