مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ جاڭا جولداۋىندا مەملەكەت پەن قوعام ءومىرىنىڭ ءار سالاسىنا قاتىستى وي-پىكىرلەرى مەن تىڭ يدەيالارىن, ۇسىنىستارى مەن ءتيىستى ورگاندارعا ارنالعان تاپسىرمالارىن ورتاعا سالا كەلىپ, كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندەگى سۇراقتارعا تياناقتى ءارى كوكەيگە قونىمدى جاۋاپ بەردى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, الەم سوڭعى 100 جىل ىشىندە بولماعان اسا كۇردەلى داعدارىستى باستان وتكەرۋدە. جاھاندىق ەكونوميكانى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن كەمىندە 5 جىلعا دەيىن ۋاقىت قاجەت دەيدى ساراپشىلار. «سوندىقتان الەمنىڭ جاڭا بولمىس-ءبىتىمى قالىپتاسىپ جاتقان شاقتا ءبىز رەفورماعا تىڭ سەرپىن بەرۋىمىز كەرەك» دەگەن پرەزيدەنت جاڭا رەفورمالاردىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا توقتالدى. ول, اسىرەسە مەملەكەت باسقارۋدىڭ, جاڭا جاعدايداعى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ, تەڭگەرىمدى اۋماقتىق دامۋدىڭ, ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋدىڭ, قولجەتىمدى ءارى ساپالى ءبىلىم بەرۋدىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ, ادىلەتتى مەملەكەت قۇرۋدىڭ, ازاماتتاردى مەملەكەت باسقارۋ ىسىنە قاتىستىرۋدىڭ جاڭا ۇلگىلەرىن ۇسىندى.
مەن ءوزىم ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنىڭ مامانى بولعاندىقتان, جولداۋداعى وسى ماسەلەگە ارنايى توقتالعالى وتىرمىن. مەملەكەت باسشىسى 2019 جىلعى جولداۋىندا ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ, قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋ, «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋ, دارىندى اۋىل جاستارىن ىرىكتەپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنا دايىنداۋ, از قامتىلعان جانە كوپبالالى وتباسىلاردى قولداۋ, جوعارى ءبىلىمنىڭ ساپاسىنا قول جەتكىزىپ, باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايارلاۋ سياقتى وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەرگەنى بەلگىلى. بۇل مىندەتتەر بۇگىندە ورىندالۋ ۇستىندە. ال ەندى پرەزيدەنت ق.توقاەۆ بيىلعى جاڭا جولداۋىندا دا ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى جاڭا ماسەلەلەرگە توقتالعان.
بيىلعى پاندەميا ءبىلىم سالاسىنا دا زاردابىن از تيگىزگەن جوق. ىندەت سالدارىنان مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر قاشىقتان وقۋعا كوشتى. بۇل جۇمىستىڭ ءتاسىلى مەن مازمۇنى تۇبەگەيلى وزگەرۋدە. قاشىقتان وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋدا جىبەرىلگەن كەمشىلىكتەر كوپ. وسى ارادا پرەزيدەنت ءالى كۇنگە بىزدە ناقتى ءبىر ونلاين-پلاتفورما بولماعاندىقتان مۇعالىمدەر, وقۋشىلار مەن اتا-انالار كۇندىز-ءتۇنى «WhatsApp»-تان باس كوتەرمەي وتىرعانىن ايتتى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن قاجەتتى بارلىق فۋنكتسيالارى بار بىرىڭعاي ونلاين ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسىن شۇعىل ازىرلەۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى ساپالى ءبىلىم الۋ ءۇشىن ادەتتەگىدەي ساباققا قاتىسىپ, مۇعالىمدەرمەن جانە سىنىپتاستارىمەن ارالاسىپ وقۋدىڭ ءجونى بولەك ەكەنىن, بۇل ءۇشىن سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ, ءبىلىم الۋدىڭ ءداستۇرلى تاسىلىنە قايتا كوشۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى. «كۇندەلىكتى ماسەلەلەردى شەشۋمەن قاتار, بالالاردىڭ بارىنە بىردەي مۇمكىندىك تۋعىزۋ ءۇشىن جۇيەلى شارالار قابىلداۋ قاجەت. بالالارىمىز قاي جەردە جۇرسە دە, قانداي تىلدە وقىسا دا ساپالى ءبىلىم الۋى كەرەك», دەدى ق.توقاەۆ.
ءبىلىم سالاسىنداعى باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى – ۇستازدار جالاقىسىنىڭ ازدىعى ەكەنىن ايتقان پرەزيدەنت 2021 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ ولاردىڭ جالاقىسىن 25 پايىزعا كوبەيتەتىنىن نازارعا سالدى. 2025 جىلعا دەيىن 6 جاسقا دەيىنگى بالالار مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن جانە وقىتۋمەن 100 پايىز قامتىلادى. مەملەكەت قاراپايىم اۋىل مەكتەپتەرىنە قولداۋ كورسەتۋ ارقىلى قالا مەن اۋىلداعى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى الشاقتىقتى قىسقارتادى.
پرەزيدەنت ازاماتتاردىڭ ساۋاتتىلىعى مەن تسيفرلى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەتكە ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
كاسىبي ءبىلىم بەرۋدىڭ بۇكىل جۇيەسى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بىلىكتى ماماندار قالىپتاستىرۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس. ءبىزدىڭ زامان – كاسىپكەرلەردىڭ زامانى. كاسىپكەرلىك قابىلەت ءار بالاعا جاس كەزىنەن دارىتىلۋى كەرەك. بۇل ءۇشىن «كاسىپكەرلىك نەگىزدەرى» ءپانى مەكتەپتەن باستاپ جوعارى وقۋ ورىندارىنا دەيىن تەگىس وقىتىلۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتتى پرەزيدەنت. بالالاردى سپورت پەن دەنە تاربيەسىنە تارتۋ, «بالالار ۇيىرمەلەرىن» قالپىنا كەلتىرۋ نازارعا الىندى. وسى ارادا پرەزيدەنت بالالارعا زورلىق-زومبىلىق جاساۋشىلاردىڭ جازاسى قاتايتىلاتىنىنا دا نازار اۋداردى.
«عىلىم سالاسىن دامىتۋ تۋرالى دا ايتقىم كەلەدى. بۇل ماسەلەدە بىزگە تىڭ كوزقاراس پەن جاڭا تاسىلدەر كەرەك, سونداي-اق حالىقارالىق تاجىريبەگە ارقا سۇيەۋىمىز قاجەت. ۇكىمەتكە جىل سايىن الەمنىڭ جەتەكشى عىلىمي ورتالىقتارىندا 500 عالىمنىڭ تاعىلىمدامادان ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋدى, سونداي-اق «جاس عالىم» جوباسى اياسىندا زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن 1 مىڭ گرانت ءبولۋدى تاپسىرامىن», دەگەن پرەزيدەنت عىلىمدى قارجىلاندىرۋدىڭ جانە قولداۋدىڭ ماڭىزدى كوزى – ءىرى كاسىپورىنداردىڭ, اسىرەسە شيكىزات سالاسىنداعى كومپانيالاردىڭ قاراجاتى ەكەنىن, ولار تاپقان تابىستىڭ 1 پايىزىن عىلىم مەن تەحنولوگيانى دامىتۋعا بەرۋ تۋرالى قولدانىستاعى نورما تالاپتارى ساقتالماي وتىرعانىن ەسكەرتتى.
پرەزيدەنت ۇكىمەتكە وسى قاراجاتتى جيناقتاۋ ءىسىن ورتالىقتاندىرۋدى جانە ونىڭ بيۋدجەت ارقىلى جالپىۇلتتىق عىلىمي باسىمدىققا ساي ءبولىنۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ءىرى بيزنەس وكىلدەرىن وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ عىلىمي قىزمەتىن قامقورلىققا الۋعا شاقىرعان مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدى عىلىمي-تەحنولوگيالىق تۇرعىدان دامىتۋ جونىندەگى ارناۋلى باعدارلامالىق قۇجات قاجەت ەكەنىن ايتتى. ونىڭ باستى مىندەتى ۇلتتىق دەڭگەيدەگى ناقتى ماسەلەلەردى شەشۋگە عىلىمنىڭ الەۋەتىن پايدالانۋ بولماق.
مىنە, جولداۋدىڭ ءار جولى وسىلايشا ەلگە, جاس ۇرپاققا, جاس قازاقستان مەملەكەتىنىڭ بولاشاعىنا دەگەن قامقورلىققا تولى. اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى ومىرلىك ماڭىزى زور بۇل جولداۋدى قىزۋ قۋاتتاي وتىرىپ, جاڭا جاعدايداعى جاڭا قازاقستاننىڭ بىلىكتى پەداگوگ كادرلارىن دايارلاۋ ءۇشىن تىڭ سەرپىنمەن ەڭبەك ەتۋگە قۇلشىنۋلى ەكەنىن اتاپ كەتكىم كەلەدى.
ەلىمىزدە پەداگوگ كادرلارىن دايارلاپ كەلە جاتقان قازاقستانداعى تۇڭعىش جوعارى وقۋ ورنى – اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى جىل سايىن الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ قاتارىندا ءوز ورنىن جوعارىلاتۋدا. QS World University Rankings-2021 جاھاندىق رەيتينگىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا اباي اتىنداعى قازۇپۋ #601-650 ورىندارىن يەلەنىپ, الەمدەگى ەڭ ۇزدىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ توپ-5-ىنە كىردى. قازاقستان بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتارالىق رەيتينگتە اباي ۋنيۆەرسيتەتى التىنشى ورىنعا يە بولدى.
اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگىنىڭ زەرتتەۋ قورىتىندىسى بويىنشا اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ۇزدىك تورتتىككە ەندى. پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اراسىندا ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت 1-ورىنعا يە بولدى. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ينستيتۋتسيونالدىق رەيتينگىسىندە باكالاۆرياتتىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ باعىتتارى بويىنشا قورىتىندى كورسەتكىشتەرمەن ەل جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اراسىندا ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى. الەمدىك پاندەمياعا بايلانىستى تۋىنداپ وتىرعان قيىنشىلىقتارعا قاراماي ءبىز كاسىبي ماماندار دايارلاۋ جانە ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋ جولىندا تاباندىلىقپەن ەڭبەك ەتە بەرەمىز.
تاكير بالىقباەۆ,
اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور