ء"بىز نە ىستەيمىز؟ رەتتەۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ازىرلەنەدى. رەتتەۋ قاعيداتتارى وزگەرتىلدى — بۇل ەسەپتىلىك, تالاپ ەتۋ, ليتسەنزيا جانە تەكسەرۋ جۇيەلەرى", — دەپ حابارلادى مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە بيزنەس ەسەپتىلىكتىڭ 639 ءتۇرىن ۇسىنادى. سونداي-اق قارجىلىق, سالىقتىق, ستاتيستيكالىق ەسەپتەر بار. اۆتوماتتاندىرۋ مەن ينتەگراتسيانىڭ ارقاسىندا ەسەپ بەرۋ مۇمكىندىگىنشە قىسقارتىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
بيزنەسكە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ سانى شامامەن 13 مىڭدى قۇرايدى – بۇل سانيتارلىق, قۇرىلىس, ەڭبەك, ەكولوگيالىق جانە باسقا دا نورمالار. ولاردىڭ بارلىعى بيزنەسكە كەدەرگى كەلتىرەتىن قاراما-قايشىلىقتار مەن ەسكىرگەن ەرەجەلەردەن تازارتىلادى.
ليتسەنزيالار مەن رۇقساتتار
"ولار جالپى 300-گە جۋىق, تەكسەرىستەن وتەدى. مەملەكەتتىك ورگاندار قانداي دا ءبىر ليتسەنزيالار مەن رۇقساتتاردىڭ ودان ءارى ارەكەت ەتۋ قاجەتتىلىگىن دالەلدەۋى ءتيىس بولادى", — دەپ اتاپ ءوتتى ر. دالەنوۆ.
تەكسەرۋ جۇيەسى "بۇگىندە ەلىمىزدە مەملەكەت باسشىسى جاريالاعان شاعىن جانە ميكرو بيزنەستى تەكسەرۋگە ورناتىلعان موراتوري بار. الداعى ۋاقىتتا بارلىق تەكسەرۋلەردى بارىنشا پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋعا كوشىرۋ كوزدەلگەن. ولاردىڭ كوپشىلىگىن اقپاراتتاندىرۋ مەن دياگنوستيكاعا كوشىرۋگە بولادى. جالپى, بۇل اۋقىمدى جۇمىس", — دەدى مينيستر.
ر. دالەنوۆتىڭ پىكىرىنشە, قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە رەتتەۋدى جاڭادان ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بار. مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانىن قىسقارتۋ پروتسەسى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, مينيستر قالعان مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى فاكتورلىق-بالدىق شكالانى ەنگىزگەننەن كەيىن قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىن قىسقارتۋ مەن ۇلعايتۋعا عانا بايلانىستى بولمايتىنىن ءتۇسىندىردى. شتات سانىن وڭتايلاندىرۋ بيزنەس پروتسەستەردى وڭايلاتۋمەن, اۆتوماتتاندىرۋمەن سۇيەمەلدەنەتىن بولادى.
سونىمەن قاتار بىرقاتار باسقارۋ بۋىندارىن قىسقارتۋ ۇسىنىلادى.
"ەرەكشە ىنتالاندىرۋشى فاكتور – بۇل جالاقىنىڭ, اسىرەسە تومەنگى لاۋازىمدارداعى قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسىنىڭ ءوسۋى بولادى. وتكەن جىلى ولاردىڭ جالاقىسى 25%-عا ءوستى. شتات سانىن وڭتايلاندىرۋدىڭ ارقاسىندا جالاقىنى ورتا ەسەپپەن تاعى 15%-عا ارتتىرۋ مۇمكىندىگى بولادى", — دەدى ر. دالەنوۆ.
سالىق سالۋ مينيستر اتاپ وتكەندەي, قازىرگى تاڭدا سالىق سانىن ازايتۋ ماسەلەلەرى بەلسەندى تۇردە پىسىقتالىپ جاتىر. ەكى سالىقتى ءبىر تولەمگە بىرىكتىرۋ جانە ءبىر سالىقتى الىپ تاستاۋ بويىنشا ۇسىنىستار دايىندالدى. جەكە تۇلعالاردىڭ مۇلكىنە سالىناتىن سالىق پەن جەكە تۇلعالاردان الىناتىن جەر سالىعىن ءبىر تولەمگە بىرىكتىرۋ ۇسىنىلادى — بۇل تۇبىرتەكتەردى, بانك كوميسسيالارىن جانە ت. ب. تولتىرۋعا كەتەتىن شىعىنداردى قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونداي-اق كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر ءۇشىن جەر سالىعىن الىپ تاستاۋ ۇسىنىلادى, بۇل سالىق تولەۋ كەزىندەگى قاتەلىكتەردى ازايتادى جانە كۇردەلى ەسەپتەۋلەردەن بوساتادى.
"بۇل شامامەن 3 ملن سالىق تولەۋشىگە اسەر ەتەدى. جاڭا ۇسىنىستار, مىسالى, سالىقتار مەن ەڭبەكاقى تولەۋ قورىنان ۇستاپ قالۋ ماسەلەلەرى جەكە قارالاتىن بولادى. ولار ءبىر تولەمگە بىرىكتىرىلۋى مۇمكىن, بۇل شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن تولەمدى ەداۋىر جەڭىلدەتەدى. بۇل سونداي-اق ىرىلەندىرىلگەن تولەمدەرگە وڭتايلاندىرۋعا بولاتىن رۇقساتتاردى بەرۋ ءۇشىن قاجەتتى ءتۇرلى تولەمدەر مەن الىمدارعا دا قاتىستى", — دەپ ءتۇسىندىردى ر. دالەنوۆ.
ەنگىزۋ مەرزىمىنە كەلەر بولساق, ۇسىنىستار دايىندالدى, ەنگىزۋ مەرزىمى 2021 جىلدان باستاپ بولجانۋدا, دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر. ەنگىزىلۋى ءالى تالقىلانىپ جاتقان باسقا تولەمدەر بويىنشا مەرزىمدەر 2022 جىلدان باستاپ بەلگىلەنگەن.
وڭىرلەردى دامىتۋ ر. دالەنوۆ سونداي-اق وڭىرلىك دامۋ جانە ءاربىر ناقتى ءوڭىردىڭ باسەكەلەستىك ارتىقشىلىقتارىن ارتتىرۋ ءۇشىن قانداي مىندەتتەر مەن تاسىلدەر ازىرلەنەدى, اۋىلدىق جەرلەردىڭ اكىمدەرىنىڭ دەربەستىگى قالاي ارتادى جانە اۋىلعا مەملەكەتتىك باعدارلامالار قالاي اسەر ەتەدى دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, وڭىرلىك دامۋ مەن اۋماقتاردى دامىتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ازىرلەنەدى. ءاربىر ءوڭىر ءۇشىن ءوسۋ نۇكتەلەرى, باسەكەلەستىك ارتىقشىلىقتار, ءوندىرىس مۇمكىندىكتەرى جانە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ ماسەلەلەرى ايقىندالادى.
"مۇنىڭ ءبارى ەلدىڭ اۋماقتىق كەڭىستىكتىك دامۋىنىڭ بولجامدى سحەمالارى دەپ اتالاتىن پىسىقتالىپ جاتقان قۇجاتتا كورىنىس تابادى. ەكىنشىدەن, "اۋىل – ەل بەسىگى" جوباسى بويىنشا اۋىلداردى جاڭعىرتۋ جالعاسادى. بيىل 216 اۋىل جاڭعىرتىلادى – بۇل اۋىل مەكتەپتەرىن, سپورت كەشەندەرىن, امبۋلاتوريالاردى, جولداردى سالۋ جانە جوندەۋ, جارىقتاندىرۋ, ينجەنەرلىك جەلىلەر سالۋ. مۇنداي جۇمىس 2021 جىلى دا اتقارىلادى", دەپ ءتۇسىندىردى ر. دالەنوۆ.
سونداي-اق اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ قارجىسى, تابىستىڭ ءبىر بولىگى كۇشەيتىلەدى — 4 ءتۇرى وكرۋگ بيۋدجەتتەرىنە بەرىلەدى, تيىسىنشە, اۋىل تۇرعىندارى جەرگىلىكتى قوعامداستىقتىڭ جينالىسى ارقىلى كوپتەگەن ماسەلەلەردى شەشە الادى. 2353 اۋىل مەن اۋىلدىق وكرۋگ ءۇشىن قارجىلىق مۇمكىندىكتەر ارتادى. جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ جوسپاردا بار, وندا اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ, ءماسليحاتتاردىڭ وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ سەكىلدى ماسەلەلەر كورىنىس تابادى.
جالپى العاندا, وكرۋگ بيۋدجەتىن قالىپتاستىرۋعا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋى كوزدەلۋدە.
"بۇل جۇمىستىڭ بارلىعى وڭىرلەردىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە, اۋىلداردى جاڭعىرتۋعا, سونداي-اق جەرگىلىكتى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر قابىلداۋعا حالىقتىڭ بەلسەندى قاتىسۋىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى", دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر.
