ءسويتىپ, جىل سايىن ءبىز «...وزگە وقىعان مىرزالار شەن ىزدەپ جۇرگەندە, قورلىققا شىداپ, قۇلدىققا كونىپ, ۇيقى باسقان قالىڭ قازاقتىڭ ۇلت نامىسىن جىرتىپ, ۇلتتىق ارىن جوقتاعان پاتشا زامانىندا جالعىز-اق احمەت ەدى» دەپ ساكەن سەيفۋللين باعا بەرگەن, قازاق ءالىپبيىنىڭ نەگىزىن سالعان ۇلى عالىمنىڭ تۋعان كۇنىندە ءتىل مەرەكەسىن تويلاپ كەلەمىز.
شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ەسەسى كەتكەن جىلداردىڭ جوقتاۋشىسى, بولاشاققا باتىل قادامنىڭ باسقىشىنداي دۇنيەگە كەلگەن ۇيىم دەۋىمىزگە بولادى.
ورتالىق ەلىمىزدەگى ءتىل ساياساتىن ىسكە اسىرۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ, ياعني قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندەگى تولىققاندى قىزمەتىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, لاتىن گرافيكالى ءالىپبي نەگىزىندە قازاق ءتىلىن جاڭعىرتۋعا, ءتىل مادەنيەتىن ودان ءارى ارتتىرۋعا جانە تىلدىك كاپيتالدى دامىتۋعا باعىتتالعان ۇيلەسىمدى ءتىل ساياساتىن جۇرگىزۋ جولىنا بەل شەشىپ كىرىستى.
2017 جىلى ۇكىمەت قاۋلىسىمەن قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشىرۋدىڭ ماقساتتى جوسپارى قۇرىلعان-دى. جوسپاردى ىسكە اسىرۋدىڭ عىلىمي نەگىزدەمەلەرىن ازىرلەۋ ءۇشىن ەلىمىزدەگى بەدەلدى فيلولوگ, ءتىلشى عالىمداردان, تاريح سالاسىنىڭ, تەرمينولوگيا مەن ونوماستيكا, لينگۆيستيكا, شەتەل تىلدەرىنىڭ ساراپشىلارىنان, ءىت مامانداردان تۇراتىن جۇمىس توپتارى جاساقتالدى.
ورفوگرافيالىق, ادىستەمەلىك, تەرمينولوگيالىق, ساراپتاما-تەحنيكالىق جۇمىس توپتارىنىڭ جۇمىس باعىتىن باستى ماقساتقا لايىقتاپ, ولاردىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ دە ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق ورتالىعىنا مىندەتتەلدى.
ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى عالىمدارى ءالىپبي مەن ەملە ەرەجەسىنىڭ جوباسىن ازىرلەپ, ءبىزدىڭ ورتالىق عىلىمي-ۇيىمداستىرۋشىلىق مىندەتتەرىن اتقاردى.
لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ ۇدەرىسىندەگى نۇر-سۇلتاننان باستالعان عىلىمي-ۇيىمداستىرۋشىلىق مىندەتتەر وڭىرلەردەگى ءتىل باسقارمالارى, ءتىل وقىتۋ ورتالىقتارى, جوو, وزگە دە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە جالعاسىن تاۋىپ وتىردى. لاتىن گرافيكالى قازاق ءتىلىنىڭ بىرنەشە ءالىپبيىنىڭ نۇسقالارى ازىرلەندى. بۇل كۇردەلى شارۋاعا قوعام بولىپ اتسالىستى. ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق ورتالىعى 40-تان استام ءالىپبي نۇسقاسىن جوعارىداعى جۇمىس توبى مۇشەلەرىنىڭ تالقىسىنا سالىپ, ءتۇرلى بايقاۋ سىناقتارىن وتكىزدى. الايدا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ جەدەل دامىعان زامانىندا كەيبىر ءتىلدىڭ اۋەزدىلىگى, شەتەلدىك سوزدەردىڭ بەيىمدەلۋىنە بايلانىستى جازۋ ەرەجەلەرى بويىنشا سۇراقتار تۋىنداپ وتىر. عالىمداردىڭ وسى ماسەلەلەردە ورتاق شەشىم تابۋ جولىندا عىلىمي ىزدەنىستەرى جالعاسۋدا. ەلىمىز بويىنشا بايقاۋ سىناقتارى, ساۋالنامالار شارالارىنا ءۇش جارىم ميلليونداي ادام قاتىسىپ, قاتىسۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋگە دايىندىعىن ءبىلدىردى.
قازاق ءتىلىنىڭ باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ تاعى ءبىر جولى – ول اقپاراتتىق كەڭىستىككە ءتىلدى بەيىمدەۋ, ياعني كەز كەلگەن اقپاراتتىق قوسىمشالار, پلاتفورمالار, ينتەرنەت قوسىمشالارى, ءموبيلدى قوسىمشالار, ءتىلدى مەڭگەرۋگە قاجەتتى باعدارلامالار قازاق ءتىلىن «تۇسىنەتىن, قابىلدايتىن» بولۋى كەرەك. ول ءۇشىن قازاق تىلىندەگى ءتۇرلى ستيلدەگى بارلىق ماتىندەردى ءبىر «ورتاق قازانعا», ياعني قورعا جيناقتاۋ قاجەت بولادى. بۇل باعىتتا العاشقى ناتيجە بارشىلىق. دەسەك تە, ءاربىر دامىعان ەلدەردە ءوز ءتىلىنىڭ ومىرشەڭدىگىن ساقتاۋ ماقساتىندا تىلدىك كورپۋس قالىپتاستىرعان.
سول تىلدەگى بارلىق سوزدەر, ءسوز تىركەستەرى, ماتىندەر, ولاردىڭ تۇسىندىرمەسى, ماتىندەردەگى ءاربىر ءسوزدىڭ ءتىل قۇرىلىمىنداعى ورنى, ءتىلدىڭ ورفوگرافياسىنا سايكەس ءبولىنۋى سياقتى تولىق اقپارات وسى قوردا جيناقتالادى. مۇنداي قور ءتىلدىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيا زامانىندا كەز كەلگەن تىلدىك ماتەريالداردى وڭدەگەندە, پايدالانعاندا باعالى قازىنا بولادى.
بىزدە دە قازاق ءتىلىنىڭ ۇلتتىق كورپۋسىن دايىندايتىن ۋاقىت جەتتى. بۇل باعىتتا جۇمىستار باستالىپ تا كەتتى.
قازاق ءتىلىن اقپاراتتىق كەڭىستىككە بەيىمدەۋ ماقساتىندا ءتۇرلى سايتتار, ءموبيلدى قوسىمشالار جاسالىپ, قولدانىسقا ەنگىزىلىپ وتىر. سولاردىڭ ءبىر پاراسىنا توقتالىپ وتۋىمىزگە دە بولادى.
جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسى بويىنشا قازاق ءتىلىن ءوز بەتىنشە ۇيرەنۋگە ارنالعان www.tilqural.kz پورتالى – قازىرگى تاڭدا ءتىل ۇيرەنۋگە ىنتالى ادامدارعا جاقسى مۇمكىندىك. اتالعان پورتال قازاق ءتىلىن 5 دەڭگەي (قاراپايىم, بازالىق, ورتا, ورتادان جوعارى جانە جوعارى) بويىنشا مەڭگەرۋگە جول اشادى. پورتالدىڭ فۋنكتسياسى ءاربىر قادام سايىن ءتىل ۇيرەنۋشىنىڭ ارەكەتىنە, ونىڭ قارىم-قابىلەتىنە, تىلدىك ءبىلىمىنىڭ دامۋ ديناميكاسىنا قاراي ءارتۇرلى ستسەناريدە وڭاي جانە قىسقا ۋاقىتتا ماتەريالدى مەڭگەرۋىنە كومەكتەسەدى. ءار سەانس سايىن ءتىل ۇيرەنۋشىنىڭ كەلگەن جەرىنەن جالعاستىرىپ, ءتىل ۇيرەنۋشىنىڭ سوزدىك قورىن جەتىلدىرۋ ارقىلى, گرامماتيكالىق بىرلىكتەردى مەڭگەرۋگە جانە سول ارقىلى, تىڭداپ, ياعني ەستىگەنىن ءتۇسىنۋ, وقىعانىن ءتۇسىنۋ, سويلەي ءبىلۋ مەن جازا ءبىلۋ قابىلەتتەرىن كۇن ساناپ ارتتىرا بەرەدى. سوڭىندا تىلدىك تەست تاپسىرۋ ارقىلى ءتىل ۇيرەنۋشىنىڭ قاي دەڭگەيدە قازاق ءتىلىن مەڭگەرگەندىگىن راستاپ بەرە الادى.
سوزدەر مەن ءسوز تىركەستەرىنىڭ مازمۇنىن, ماعىناسىن, جاڭا سوزدەر مەن كونەرگەن سوزدەردىڭ ماعىناسىن انىقتايتىن جاڭا پورتال www.sozdikqor.kz قولدانىسقا ەنگەلى بەرى ءتىل ماماندارى مەن جۋرناليستەر, قالامگەرلەر, ماقالا ازىرلەۋشى ماماندار, مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى قۇجاتاينالىم ماماندارى مەن جالپى تىلگە قىزىعۋشىلار تاراپىنان جاقسى پىكىرلەر ەستىلۋدە. وسى پورتالدىڭ Telrgram بوت كانالى دا ىسكە قوسىلدى.
قازاق تەرمينىنىڭ وزەكتى پروبلەمالارىنا ارنالعان www.termincom.kz سايتى كەز كەلگەن ازاماتقا جاڭا تەرميندەردى تالقىلاۋعا, ساراپتامادان وتكىزۋ شارالارىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اقپاراتتىق الاڭدا كەز كەلگەن تەرمين جوباسىنا پىكىر بىلدىرۋگە بولادى.
ونوماستيكالىق اتاۋلاردى ىزدەۋ, ولاردىڭ تاريحى, جەر-سۋ اتاۋلارى, كوشە اتاۋلارىن انىقتايتىن www.atau.kz سايتىنىڭ دا ەلجاندى ازاماتتاردىڭ كوڭىلىنەن شىعارى داۋسىز. كەز كەلگەن ەلدىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىنىڭ ساباقتاستىعى ونىڭ جەر-سۋ اتاۋلارى ارقىلى كورىنىس تاباتىنى بەلگىلى. سول سەكىلدى قازاق ەلىنىڭ جەر-سۋ اتاۋلارى دا حالىقتىڭ سان عاسىرلىق تاريحىنان سىر شەرتەدى. بيىلدان باستاپ سولتۇستىك قازاقستان, قاراعاندى وبلىستارى بويىنشا ونوماستيكالىق اتاۋلاردى تاريحي-دياحروندىق ءادىس ارقىلى زەرتتەۋ باستالدى. بۇل رەتتە جوبانى ورىنداۋعا, ءىس-شارانىڭ وزەگى عىلىمي ىزدەنىستەر بولعاندىقتان, قۇرامىندا التى ونوماست-عالىم بار جۇمىس توبى قۇرىلدى.
قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشىرۋ ۇدەرىسى دە اقپاراتتىق قولداۋدى قاجەت ەتەدى. وسى ماقساتتا www.qazlatyn.kz ارنايى پورتالى ازىرلەنىپ, ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلىپ, قازىر ول ۇزدىكسىز قىزمەت ىستەپ تۇر. پورتالعا ءبىر گرافيكادان ەكىنشىسىنە جانە كەرىسىنشە اۋداراتىن كونۆەرتاتسيالاۋ فۋنكتسياسى قوسىلعان.
وسىنىڭ ءبارى ايتقانعا وڭاي بولعانىمەن, ءىس جۇزىندە عىلىمي نەگىزدى اۋقىمدى شارۋالاردى قامتيدى.
سونىمەن بىرگە اقپاراتتاندىرۋ جانە كوممۋنيكاتسيا سالاسىنداعى قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىلۋىن جەتىلدىرۋ, مادەنيەت پەن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ, باق جانە بيزنەس سالاسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىسىن رەتتەۋ, الەۋمەتتىك بەدەلىن ارتتىرۋ باعىتىندا قىرۋار ءىس اتقارىلىپ جاتقانىن ايتۋ پارىز.
حالىقارالىق كوممۋنيكاتسيادا قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىلۋىن كەڭەيتۋ, قازاقستان ازاماتتارىنىڭ تىلدىك كاپيتالىن دامىتۋ ماسەلەلەرى زاماناۋي تاسىلدەرگە جۇگىنگەندە عانا جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزەدى. وسى رەتتە ءبىزدىڭ ماماندار دا عىلىم مەن تەحنيكا جەتىستىكتەرىن بارىنشا پايدالانۋعا تىرىسۋدا.
ورىس ءتىلىنىڭ كوممۋنيكاتيۆتىك-تىلدىك كەڭىستىكتە قولدانىلۋى, ەتنوستىق توپتاردىڭ تىلدەرىن دامىتۋ, قازاقستاندىقتاردىڭ لينگۆيستيكالىق كاپيتالىن ارتتىرۋ ماسەلەسى دە نازاردا ۇستالۋدا.
مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتى جوعارىدا كورسەتىلگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋشى ورتالىق مەملەكەتتىك اتقارۋشى ورگان رەتىندە ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنا تىكەلەي تاپسىرما مەن تاپسىرىستار بەرىپ كەلەدى.
تەك بيىلدىڭ وزىندە عانا بىرقاتار اۋقىمدى شارالار اتقارىلدى.
سونىڭ ىشىندە شوقتىعى بيىك شارا رەتىندە ۇكىمەت جانىنداعى رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگيا جانە ونوماستيكا كوميسسياسىنىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ قىزمەتىن اتاپ وتكەن ورىندى. تۋراسىن ايتۋ كەرەك, تەرمينولوگيا – بۇگىنگى تاڭدا كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن الاڭداتقان وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. سوندىقتان وسى باعىتتا بيىل ناقتى بىرنەشە ءىس-شارالار جاسالدى. لينگۆيستيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ جۇيەلى تۇردە قولعا الىندى.
ماۋىسىم ايىندا ءداستۇرلى «مەملەكەتتىك ءتىل جانە باق» رەسپۋبليكالىق بايقاۋى وتكىزىلدى. ەلۋ التى جۋرناليستەن 116 ماتەريال كەلىپ ءتۇستى. قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەمالارىن ايشىقتاپ ايتاتىن, ونىڭ شەشۋ جولدارىن نۇسقايتىن عىلىمي-پۋبليتسيستيكالىق ء«تىل جانە قوعام» ەلەكتروندى الماناعى جىل سايىن جارىققا شىعادى.
قازاق ءتىلىن ناسيحاتتاۋدىڭ اسا ءتيىمدى ءتاسىلى – تەلەۆيزيالىق باعدارلامالار ازىرلەپ, كورەرمەندەرگە وي سالۋ. جىلما جىل ءتۇرلى ستسەناري بويىنشا تەلەباعدارلامالار ازىرلەنىپ, كورەرمەنگە جول تارتادى. بۇل جوبالاردىڭ مازمۇنى تىلدىك احۋالعا, تىلدەگى ءجۇرىپ جاتقان رەفورماعا بايلانىستى وزگەرىپ وتىرادى. بيىلعى تەلەجوبا «1 مينۋت» دەپ اتالادى.
ودان بولەك, «ىلەسپە اۋدارما: تەوريالىق نەگىزدەرى مەن پراكتيكاسى» كۋرسى بويىنشا قازاق تىلىنەن اعىلشىن جانە ورىس تىلدەرىنە ىلەسپە اۋدارما جۇرگىزۋ دارىستەرى ۇيىمداستىرىلدى. بۇعان دەيىن قازاق-ورىس, ورىس-قازاق تىلدەرىنە اۋدارۋشىلارعا ارنالعان كۋرستار ۇيىمداستىرىلسا, بۇل جولعى شارا تۇڭعىش رەت, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن اسقاقتاتۋ ماقساتىندا قازاق-اعىلشىن, اعىلشىن-قازاق تىلدەرى ماماندارىنا ارنالدى.
ء«تىل-قازىنا» ورتالىعى قازاق تىلىندە سويلەۋدىڭ مادەنيەتىن ارتتىرۋ, مەرەيىن كوتەرۋگە باعىتتالعان ءتۇرلى رەسپۋبليكالىق شارالاردى ۇيىمداستىرۋدا. ء«تىل شەبەرى», «اباي وقۋلارى», ء«تىل-دارىن», «مەملەكەتتىك ءتىل – تاۋەلسىزدىك سيمۆولى», «مەن قازاقشا سويلەيمىن», «قازاقستان حالقى تىلدەرى» جانە ت.ب. ءتۇرلى رەسپۋبليكالىق بايقاۋلار, كونكۋرستار مەملەكەتتىك ءتىلدى ءارتۇرلى جاستاعى ازاماتتار اراسىندا ناسيحاتتاۋعا باعىتتالادى. مۇنداي ءىس-شارالاردىڭ مازمۇنى مەن ماقساتى جۇيەلى ۇيلەستىرىلگەندە عانا ناتيجە بەرەرى بەلگىلى. ء«تىل-قازىنا» ورتالىعى جىل سايىنعى كونكۋرستارعا مونيتورينگ جاساپ, وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىپ, زامان تالاپتارىنا ساي ولاردى جەتىلدىرىپ وتىرادى.
بيىلعى تاعى ءبىر جاڭالىق – ول قازاقستاندا جانە شەتەلدەردە قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋ جانە ىلگەرىلەتۋگە ارنالعان «اباي ينستيتۋتى» جوباسى. بۇل جوبا شەتەلدەردەگى قازاق قانداستارىمىز ءۇشىن جانە شەتەلدىك ازاماتتار ءۇشىن قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋ, مادەنيەتىن, تاريحىن, داستۇرلەرى مەن ۇلتىمىزدىڭ ءبۇتىن ەل رەتىندەگى بولمىس-ءبىتىمىن ناسيحاتتاۋعا ارنالعان. بيىل گەرمانيا, فرانتسيا, تۇركيا, يران جانە رەسەي مەملەكەتتەرىندە قازاق ءتىلىن وقىتۋ كۋرستارىن جۇرگىزۋ تاڭداپ الىنىپ وتىر. الەمدە مۇنداي تاجىريبە بار. ونى كورىپ تە, ەستىپ تە ءجۇرمىز. مىسالى, گەرمانيادا ايگىلى گەتە ينستيتۋتى, كورشىلەس رەسەيدە اتىشۋلى پۋشكين ينستيتۋتى, يسپانيادا اتاعى جەر جارعان سەرۆانتەس ينستيتۋتى بار. سول سەكىلدى تۇرىك باۋىرلارىمىزدا يۋنۋس ەمرە ينستيتۋتى بار. بۇل ينستيتۋت بۇكىل الەم بويىنشا 25 مەملەكەتتە تۇرىك مادەنيەتى ورتالىقتارىن اشىپ, جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ وتىر. ورتالىقتاردا تۇركيانىڭ مادەنيەتىمەن, ونەرىمەن جانە تاريحىمەن تانىسادى, سونىمەن قاتار تۇرىك ءتىلىن ۇيرەتەدى. لوندوندا ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا تۇركيا پرەزيدەنتى ا.گيۋل قاتىسىپ, بىلاي دەپتى: « ۇلى دەرجاۆالار تەك ديپلوماتيانىڭ كومەگىمەن عانا ەمەس, مادەني كاپيتالدىڭ كومەگىمەن دە تانىلادى. سونداي-اق «يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەتى ورتالىقتارى – تۇركيانىڭ «كورىنبەيتىن» كۇشى. ءبىزدىڭ مادەني مۇرامىزدى ساقتاۋ – مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ ۇلكەن كۇشى». مۇنداي ۇلتتىق ورتالىقتاردىڭ ماڭىزى تۋرالى بۇدان اسىرىپ ايتۋ قيىن.
«اباي ينستيتۋتى» جوباسىن ىسكە اسىرۋ سەرىكتەستىگىنە ءبىلىم, عىلىم مادەنيەت سالالارى عانا ەمەس, ەكونوميكا, قارجى, ساياسات, ساۋدا-ساتتىق سياقتى باسقا دا سالالاردا جۇمىس ىستەيتىن وتاندىق جانە شەتەلدىك مەكەمەلەر مەن ۇيىمدار, سونداي-اق قاۋىمداستىقتار, قورلار, ورتالىقتار كىرە الادى. قازاقستاننىڭ كونسۋلدىقتارى بار ەلدەردە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ بويىنشا شارالار ىسكە اسىرىلۋدا. عىلىم جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا, ءتىل تەورياسى, ەلىمىزدە جانە شەتەلدەردەگى الەۋمەتتىك-قوعامدىق, ساياسي-ەكونوميكالىق جانە عىلىمي-تەحنيكالىق سالالارداعى قازاقتىڭ ادەبي ءتىلىن قولدانۋدىڭ اسەرلىلىگى مەن ەرەكشەلىكتەرى بويىنشا ءارتۇرلى تاقىرىپتارعا ونلاين-كۋرستار مەن بەينەدارىستەر وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ۇلى ابايدىڭ شىعارماشىلىق مۇراسى مەن يدەيالارىنا ارنالعان ءىس-شارالار, كونكۋرستار ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى. قازاق دياسپورالارى مەن يرريدەنتتەرىنە قازاق ءتىلىن, ادەبيەتى مەن فولكلورىن ۇيرەنۋگە كونتەنت قالىپتاستىرماقشى, ۇلتتىق مادەنيەت پەن ونەرىمىز ناسيحاتتالادى. الەمدىك تىلدەر, ارىپتەس ەلدەردىڭ تىلدەرى بويىنشا ەلشىلىكتەر جانىنان تىلدەسىم كلۋبتارى, كىتاپ كلۋبتارى, وقىتۋ كۋرستارى ۇيىمداستىرىلادى.
قازاقستان حالقى تىلدەرى مەرەكەسىنە ورايلاستىرىلىپ جىل سايىن قىركۇيەك ايى تۇگەلدەي ءتىل شارالارى, ءتىل فەستيۆالى رەتىندە ءوڭىر-وڭىرلەردە كەڭىنەن اتالىپ وتىلەدى. ەلىمىز بويىنشا سەمينارلار, كونفەرەنتسيالار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, بايقاۋلار, كونكۋرستار, سۇحباتتار, تەلە, راديوباعدارلامالار, ماراپاتتاۋلار, قۇتتىقتاۋلار تۇرىندە جۇزدەگەن شارالار ۇيىمداستىرىلماقشى. ناقتىلاپ ايتساق, وبلىستىق, نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارمالارى بارلىعى 485 ءىس-شارا, وڭىرلىك تىلدەردى وقىتۋ ورتالىقتارى – 130-دان استام ءىس-شارا وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
بۇل ايتىلعاندار – ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى اتقارىپ جاتقان سان-سالالى قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى عانا.
الىبەك اسقار,
ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى