قوعام • 03 قىركۇيەك، 2020

ۇلىبريتانيادا قازاقستاننىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىسكە قوسقان ۇلەسى تالقىلاندى

1151 رەت كورسەتىلدى

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ اياقتالۋىنىڭ 75 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ اياسىندا "ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى قازاقستان: الەم تاريحىنىڭ از زەرتتەلگەن تاراۋى" اتتى ۆەبينار ءوتتى. ءىس-شارانى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ لوندونداعى ەلشىلىگى ۇلىبريتانيانىڭ ۇلتتىق ارميا مۇراجايىمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى، - دەپ حابارلايدى Egemen.kz ەلشىلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

ۆەبيناردا قازاقستاننىڭ ۇلىبريتانياداعى ەلشىسى ەرلان ىدىرىسوۆ جانە ۇلتتىق ارميا مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى دجاستين ماچەۆسكي مۇراجاي عيماراتىندا وتىرىپ ءسوز سويلەدى. ال امەريكالىق تاريحشى روبەرتو كارماك پەن بريتانيالىق كورولدىك بىرىككەن قورعانىس زەرتتەۋلەرى ينستيتۋتىنىڭ (RUSI) اعا عىلىمي قىزمەتكەرى راففاەللو پانتۋچچي باسقوسۋعا ونلاين-فورماتتا قاتىستى.

دج.ماچەۆسكي ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە قازاقستاندىقتاردىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا جەڭىسكە قوسقان زور ۇلەسىن اتاپ ءوتتى.

"كوپشىلىگى بۇل تۋرالى بىلە بەرمەيدى، بىراق قازاقستان ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە گيتلەرگە قارسى كواليتسيا قۇرعان وداقتاس مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى – ۇلىبريتانيادان دا كوپ ادام شىعىن ەتتى. ونەركاسىپ، تىل، اۋىلشارۋاشىلىعى جانە العى شەپكە سولدات جىبەرۋ بويىنشا قازاقستان الدا بولدى. وسى جۇمىلدىرۋدى جانە ونىڭ قازاق قوعامىنا اسەرىنىڭ تەرەڭدىگىن بريتانيا يمپەرياسىنىڭ ءۇندىستاندا ۇيىمداستىرعان ارەكەتىمەن سالىستىراتىن بولساق قازاقستان اسىپ تۇسەدى"، – دەدى ول.

قازاقستان ەلشىسى ە.ىدىرىسوۆ قازاقستان حالقىنىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى ەرەن ەڭبەگىن سيپاتتاي وتىرىپ، سوعىس كەزىندەگى جانە سوعىستان كەيىنگى جىلدارى بولعان قازاقستاندىق قۇرباندار تۋرالى ايتىپ بەردى.

"قازاقستاننان ءبىر جارىم ميلليون ادام مايدانعا جىبەرىلدى – ءاربىر ءتورتىنشى قازاقستاندىق قورعانىس پەن مايدان وپەراتسيالارىنا قاتىستى، ولاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى ۇيىنە ورالمادى. قازاقستاندا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ قاسىرەتىن شەكپەگەن بىردە-ءبىر وتباسى جوق"، – دەدى ول.

تاۋەلسىز تاريحشى جانە جاقىندا جارىق كورگەن "ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى قازاقستان: كەڭەس يمپەرياسىنداعى جۇمىلدىرۋ جانە ەتنيكالىق ەرەكشەلىك" كىتابىنىڭ اۆتورى ر.كارماك الەم تاريحشىلارىنىڭ قازاقستان مەن باسقا دا كەڭەستىك رەسپۋبليكالاردىڭ ءفاشيزمدى جەڭۋگە قوسقان ۇلەسى تۋرالى از بىلەتىندىگىنە نازار اۋداردى.

ول سوعىس اكەلگەن قايعى-قاسىرەت 2 ميلليونعا دەيىن قازاقتاردىڭ ولىمىنە سەبەپشى بولعان 1932-1933 جىلدارداعى اشارشىلىقتان، ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىننەن جانە ءماجبۇرلى ۇجىمداستىرۋدان كەيىن كەلگەندىگىن جانە عاسىرلار بويعى ءداستۇرلى كوشپەلى ءومىر سالتىن بۇزۋعا يتەرمەلەگەنىن اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار، ر.كارماك بۇل سوعىستىڭ تاريحي تۇرعىدا قالىپتاسقان قاۋىمداستىق، پاتريوتيزم جانە اتا-بابالار مەكەنى ءۇشىن جانقيارلىق تانىتاتىن قازاقستان حالقىن بىرىكتىرگەنىن اتاپ ءوتتى.

قازاقستاندىق ساربازدار ستالينگراد، ماسكەۋ، كۋرسك تۇبىندەگى ماڭىزدى جانە باستى شايقاستارعا قاتىستى، سونداي-اق ەۋروپانى ازات ەتۋگە جانە بەرلين ءۇشىن شايقاستا باعا جەتپەس ۇلەس قوستى.

قازاقستان ءوزىنىڭ ۇلدارى مەن قىزدارىن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە مايداندا سوعىسۋعا جىبەرىپ قانا قويماي، ناتسيستىك ارمياعا قارسى تۇرۋ ءۇشىن ورتاق كۇش-جىگەردى قولداۋ ماقساتىندا ازىق-ت ۇلىك پەن وق-دارىلەردى جەتكىزدى.

ۆەبينارعا قاتىسۋشىلار ءبىر اۋىزدان بۇل كەلەر ۇرپاققا ساباق بولۋى كەرەك، ادامزات تاريحىنداعى قايعى مەن قاسىرەتكە تولى سۇراپىل سوعىستىڭ باتىرلارى ۇمىتىلماۋى ءتيىس دەگەن ورتاق پىكىرگە كەلدى.

ءىس-شارا اياسىندا قر-نىڭ ۇلىبريتانياداعى ەلشىلىگى مەن "Qazaqstan" ۇلتتىق تەلەارناسى دايىنداعان قازاقستاننىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىسكە قوسقان ۇلەسى تۋرالى دايىندالعان دەرەكتى فيلم تانىستىرىلدى. فيلم مىنا سىلتەمە بويىنشا قولجەتىمدى.

سپيكەرلەردىڭ سوزىنەن كەيىن اقپاراتتىق سەسسيا ءوتىپ، قازاقستاندىقتاردىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندەگى ەرەن ەڭبەگى جانە اتا-بابامىزدىڭ ۇلى جەڭىسكە قوسقان ۇلەسىنە بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ بەرىپ وتىرعان باعاسى تۋرالى اڭگىمەلەدى.

ونلاين-شاراعا قازاقستان، ۇلىبريتانيا، اقش، سينگاپۋر، گەرمانيا، فرانتسيا، جاپونيا جانە باسقا دا مەملەكەتتەردەن 300-دەن استام ادام قاتىستى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار