30 قازان, 2013

ەل بولاشاعى – سالاماتتى جاستار

910 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

28-29 قازاندا پاۆلوداردا پرەزيدەنت جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەستىڭ XVI كوشپەلى وتىرىسى بولىپ ءوتتى

پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, كەڭەس توراعاسى عابيدوللا ءابدىراحيموۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن بۇل جولعى جيىن ەلىمىزدەگى سپورتتىق ينفراقۇرىلىم­داردى دامىتۋ مەن جاستاردى دەنەشىنىقتىرۋعا, سپورتقا باۋلۋ ماسەلەسىنە ارنالدى. شاراعا ورتالىق مەملەكەتتىك اتقارۋشى ورگانداردىڭ, سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ اگەنتتىگىنىڭ وكىلدەرى, كەڭەس مۇشەلەرى, وبلىستاردىڭ جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى ءجونىن­­دەگى باسقارما باسشىلارى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جەتەكشىلەرى, جاستار قاتىستى.

28-29 قازاندا پاۆلوداردا پرەزيدەنت جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەستىڭ XVI كوشپەلى وتىرىسى بولىپ ءوتتى

پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, كەڭەس توراعاسى عابيدوللا ءابدىراحيموۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن بۇل جولعى جيىن ەلىمىزدەگى سپورتتىق ينفراقۇرىلىم­داردى دامىتۋ مەن جاستاردى دەنەشىنىقتىرۋعا, سپورتقا باۋلۋ ماسەلەسىنە ارنالدى. شاراعا ورتالىق مەملەكەتتىك اتقارۋشى ورگانداردىڭ, سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ اگەنتتىگىنىڭ وكىلدەرى, كەڭەس مۇشەلەرى, وبلىستاردىڭ جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى ءجونىن­­دەگى باسقارما باسشىلارى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جەتەكشىلەرى, جاستار قاتىستى.

جالپى, پرەزيدەنت جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەس 2008 جىلى ەلباسى جارلىعىمەن قۇرىلدى. وبلىس ورتالىعىندا وتكەن كەڭەستىڭ كوشپەلى وتىرىسى 5 جىلدىق مەرەيتويعا ارنالدى دەسە دە بولادى. وتىرىستىڭ قورىتىندى جيىنىنىڭ اشىلۋىندا بۇل جايىندا كەڭەس توراعاسى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى عابيدوللا ءابدىراحيموۆ ايتىپ ءوتتى. بۇل ءبىزدىڭ بيىلعى جىلى وتكىزىپ وتىرعان ءۇشىنشى وتىرىسىمىز. ەلباسى ءوز جولداۋ­­ىندا مەملەكەت الدىنا الەمدەگى 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ءمىن­دەتىن قويعانى بەلگىلى. وسى اۋقىم­دى ماقساتقا قول جەتكىزۋدە ەلباسىنىڭ ساليقالى ساياساتىن وڭتايلى جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزى زور. جولداۋدا ايتىلعانداي, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى جاقسارعاندا عانا بولاشاعىمىز ءماندى بولماق. مەملەكەتىمىزدىڭ دەنەشىنىقتىرۋ مەن سپورتقا اسا ءمان بەرۋىنىڭ استارىندا ۇلكەن ماعىنا بار, دەدى ول.

جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەستە جاستاردىڭ مۇددەسىنە قاتىستى ءتۇرلى سالاداعى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دا ەسەبىن تىڭداۋ تاجىريبەسى ەنگى­زىل­گەنى بەلگىلى. ويتكەنى, جاس­تار ساياساتىنىڭ ماسەلەلەرىنە بۇگىن­دە بۇكىل الەم نازار اۋدارۋدا. جاستار ساياساتىنا ەلباسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاق­ستان-2050» ستراتەگياسىندا دا باسا نازار اۋدارىلعان. سونىمەن قاتار, ەلباسى تاپسىرماسىمەن «جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلىپ, ەل ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن «قازاقستان-2020: بولاشاققا جول» اتتى مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسى قابىل­داندى. وسى ورايدا, جاستاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جانە باس­پانامەن قامتۋ ماقساتىندا «جۇ­مىسپەن قامتۋ-2020», «جاسىل ەل», «ديپلوممەن – اۋىلعا!», «جاستار پراكتيكاسى» جوبالارى جۇزەگە اسىپ كەلەدى.

جۋىردا وتكەن «نۇر وتان» پار­تياسىنىڭ كەزەكتەن تىس XV سەزىندە ەلباسى, پارتيا ءتور­اعا­سى جاستار ساياساتى بويىنشا جۇكتەلگەن تاپسىرما تولىق ورىن­دالماي وتىرعانىن ايتقان بولاتىن. مەملەكەت باسشىسى اتاپ كورسەتكەندەي, ءححى عاسىردا جاستاردى قولداۋشى پارتيا عانا كوشباسشىلىقتى ۇستاپ تۇرا الادى. ال «جاس وتاننىڭ» 200 مىڭنان استام جاستىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعانى, ءبىر جىل بۇرىنعى باسقوسۋدا جاستارمەن جۇمىس بويىنشا كەشەندى جوسپار ۇسىنىلعانى تاعى ءمالىم. «اشىعىن ايتايىن, مەنىڭ تاپسىرمالارىم جارتىلاي عانا ورىندالىپ وتىر. ماسەلەن, ۇكىمەت 2020 جىلعا دەيىنگى مەم­لەكەتتىك جاستار ساياساتىنىڭ تۇجى­رىمداماسىن بەكىتتى. الايدا, ونى جۇزەگە اسىرۋ ءىس-شارالارى بويىنشا قارجىلاندىرۋدىڭ كولەمى انىقتالماعان. بارلىعى باعدارلامالاردىڭ اكىمشىلىكتەرىنە كەلىسىلگەن شەك بويىنشا بەرىلگەن. ال بۇل شەكتى قاراجات تۇتىنۋشىعا جەتە مە, جوق پا؟ بۇل بەلگىسىز. تاعى ءبىر مىسال, مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا ءبىلىم مينيسترلىگى «جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىن قۇردى. الايدا, قارجىلاندىرۋدىڭ جوقتىعىنان بۇل دا تولىققاندى جۇمىس ىستەي الماي وتىر», دەدى ەلباسى ءوزىنىڭ سوزىندە.

ەلباسى سونداي-اق وڭىرلەردە جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارىن قۇرۋ جۇمىسى سوزىلىپ كەتكەنىن, استانا, الماتى, اقتوبە قالا­لا­رىندا, شىعىس قازاقستان, سول­تۇستىك قازاقستان, قىزىلوردا وبلىستارىندا بۇل جۇمىس مۇلدەم باستالماعانىن كولدەنەڭ تارتتى. ايتپاقشى, «جاستارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» العاش رەت بىلتىر ءبىزدىڭ وبلىس ورتالىعىندا اشىلدى. ال بيىلعى جىلدىڭ التى ايىندا وڭىردە 1500 جاس مامان جۇمىسقا ورنالاسىپتى. ەندى, مىنە, وسى ورتالىقتىڭ جۇمىسىمەن, اتقاراتىن قىزمەتىمەن تانىسۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ ءار وبلىسىنان جاس­تار جينالىپ وتىر. جاستاردى ەڭبەككە باۋلۋ, سپورتقا بەيىمدەۋ, مادەني جانە رۋحاني تاربيە بەرۋ بويىنشا وڭىردە جۇيەلى جۇمىستار اتقارىلۋدا. جاڭاشىل جوبالار بارلىق سالانى قامتۋدا. جاستار ساياساتى جونىندەگى باسقارما قۇ­رىلدى. جاستار باستامالا­رىن دامىتۋ ورتالىعى دا ءوز جۇ­مىسىن باس­تادى. «رەگيون.kz» اتتى ەكى تىلدە وبلىستىق جاستار گازەتى شىعىپ تۇرادى. كورشىلەس رەسەيلىك جاس­تارمەن كەزدەسۋ ورتالىعى جۇمىس جاسايدى. جاستار ساياساتىنىڭ ۇلكەن جولعا تۇسۋىنە ستۋدەنت جاس­تارمەن جۇمىس جاساۋدا ءتاجى­ريبەسى بار سۇلتانماحمۇت توراي­عىروۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋني­ۆەرسيتەتتىڭ بۇرىنعى رەكتورى, قازىرگى وبلىس اكىمى ەرلان ارىن ءوزى باستاما جاساپ, قولداۋ كورسەتۋدە.

بۇل ماسەلەلەر وبلىس ورتا­لى­عىنداعى «دوستىق» ۇيىندە وتكەن كەڭەستىڭ كوشپەلى وتىرىسىندا جان-جاقتى ايتىلدى. كەڭەس مۇشەلەرى جاستاردى الاڭداتىپ وتىرعان ماسەلەلەرمەن تانىسىپ, ولاردىڭ يدەيالارىن, ويلارىن ءبىل­دى. مادەنيەت جانە اق­پا­رات ۆيتسە-ءمينيسترى, پرە­زيدەنت جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەستىڭ مۇشەسى ارمان قىرىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, نەگىزگى ماقسات – جەر-جەردەگى جاستارمەن كوزبە-كوز جۇزدەسىپ, ولاردىڭ وي-پىكىرلەرىن ءبىلۋ, وتىنىشتەرىن تىڭداۋ. ءبىز ءجۇز رەت اڭگىمە ايتقانشا, ءبىر رەت كوزبەن كورىپ, اڭگىمەلەسسەك دەگەن ويمەن جينالىپ وتىرمىز. جاستارعا بايلانىستى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – دەنە تاربيەسى جانە سپورتپەن اينالىساتىن جاستاردىڭ سانىن ارتتىرۋ, اسىرەسە, اۋىل جاستارىنا, مۇگەدەكتەر مەن از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسى بالالارىنا سپورتتىق جانە سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ قىزمەتتەرىنىڭ قول­جەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ.

سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تاستانبەك ەسەنتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ادام دەنساۋلىعى جاقسى بولۋىنىڭ 50 پايىزى سالاماتتى ءومىر سالتىنا بايلانىستى. سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ – ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىنىڭ ماڭىزدى باعىتى. ياعني, جاستارعا قاتىستى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى دا شەشىمىن تابادى دەگەن ءسوز. بۇل ءۇشىن مەملەكەت قارجىلاي كومەك كورسەتۋگە دايار. باستىسى – ءار جاس­تىڭ بويىندا سپورتقا, جاقسى ءومىر سۇرۋگە دەگەن تالپىنىستى وياتۋ.

ال اتالعان اگەنتتىكتىڭ ءمالى­مەتتەرى بويىنشا, سپورتتىق ءۇيىر­مەلەردە شۇعىلداناتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى قامتۋ كولەمى 11 پايىزدى عانا قۇرايدى. وكىنىشكە قاراي, بۇگىنگى كۇنى ەلى­مىزدەگى 2 مىڭعا جۋىق مەكتەپتە ستاندارتتى سپورت زالدارى جوق كورىنەدى. ياعني, وقۋشىلاردىڭ 61 پايىزى عانا دەنەشىنىقتىرۋمەن اينالىسا الادى دەگەن ءسوز. سون­دىق­تان ماسەلەنىڭ وسى جاعىنا ءمان بەرىلۋى كەرەك.

جيىن كۇندەرى «ميلليونعا باعالانعان يدەيا» وڭىرلىك جوباسى دا ءوز جۇمىسىن باستادى. مىسالى, 18 جاستاعى ءيمانجۇسىپ دوستارىمەن بىرگە قۋىرشاقتار, ويىنشىق جيھازدار جاسايدى. ولاردىڭ ماقساتى – كىشكەنتايلاردى «بار­بيمەن» ەمەس, قازاقتىڭ ۇلتتىق ناقىشتاعى ونەرىمەن تانىستىرۋ. قولدا قارجى بولسا, وسى ماقساتتا ءتۇرلى ويىنشىقتار جاساماقشى ەكەن. ءبىر قۋانتارلىعى, جاستار­­­­­­دىڭ كوپشىلىگى قازىرگى كۇندەرى بۇكىل عالام الاڭداپ وتىرعان جاھاندىق تاقىرىپتارعا وراي «جاسىل ەنەر­­­گەتيكا» جانە «ەكو­لوگيا» تا­قى­رىپتارى بويىنشا وزدەرى جاساعان جوبالارىن, ۇسى­نىستارىن الا كە­لىپتى. ەكى كۇندىك جيىن بارىسىن­دا كەڭەس مۇشەلەرى اۋىل جاستارى­مەن, جۇمىسشى جاستارمەن, بيۋدجەتتىك سالا قىز­مەتكەرلەرىمەن, جاس كاسىپ­كەر­لەرمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى.

مەكتەپ سپورتى فەدەراتسيا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى بولىپ كەڭەستىڭ توراعاسى عابيدوللا ءابدىراحيموۆ سايلاندى. ءسويتىپ, كوشپەلى جيىن بارىسىندا ەل ۇكىمەتىنە سپورتتىق ينفراقۇرىلىمداردى جانە جاس­تار اراسىندا كوپشىلىك سپورتتى دامىتۋ بويىنشا ۇسىنىستار جىبەرىلدى. جەر-جەردەگى جاستار ساياساتى جونىندەگى جۇمىستاردىڭ ءتيىمدى تاجىريبەلەرى ارقىلى پىكىر الماسۋ مەن جۇمىستى ۇيلەستىرۋ ماقساتىندا اتالعان ۇيىمداردىڭ جەتەكشىلەرىنە سەمينار-ترەنينگتەر جۇرگىزىلدى.

دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن شۇعىلدانۋعا ىنتالاندىرۋ, سپورتتىق شەبەرلىكتى ارتتىرۋ, جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋ­دەنت­تەرىنىڭ اراسىنداعى دوستىق بايلانىستى نىعايتۋ ماقساتىندا 16-27 قازان ارالىعىندا وبلىس اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن ۆولەيبول, باسكەتبول, فۋتبول, توعىزقۇمالاق, قازاق كۇرەسى سياقتى سپورتتىڭ بەس تۇرىنەن ۋنيۆەرسيادا وتكەن بولاتىن. جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەرگە ديپلومدار, مەدالدار مەن ۋنيۆەرسيادا كۋبوكتارىن پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى عا­بيدوللا ءابدىراحيموۆ پەن وبلىس اكىمى ەرلان ارىن تابىستادى.

فاريدا بىقاي,

«ەگەمەن قازاقستان».        

پاۆلودار.