دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, يممۋنيتەت اتادان-بالاعا گەن ارقىلى كەلەدى. تۋمىسىنان ءالسىز يممۋنيتەت بولسا, ونى كوتەرۋ مۇمكىن ەمەس. تەك بەرىلگەن يممۋنيتەتتى نىعاي̆تىپ, ۇستاپ تۇرۋعا بولادى.
يممۋنيتەتتى قالاي̆ ساقتاۋعا بولادى؟
"ەڭ اۋەلى زياندى ادەتتەردەن اۋلاق بولۋ, دارۋمەندەرگە باي̆ ازىق-ت ۇلىكتەرمەن تاماقتانۋ, سپورتپەن اي̆نالىسۋ, 8 ساعاتتىق ۇي̆قى, سترەسكە بوي̆ الدىرماۋ جانە جاقسى وي̆ وي̆لاۋ. اعزا ءبىر-بىرىمەن تىعىز باي̆لانىستى. سول سەبەپتى سترەسس, قورقىنىش, ۇرەي̆ دە يممۋنيتەتكە كەرى اسەر ەتەدى, وسىنى ۇمىتپاعان ءجون", – دەيدى ءمولدىر باقتىباەۆا.
اۋرۋدان كەي̆ىن يممۋنيتەتتى قالاي̆ نىعاي̆تا الامىز؟
"نەگىزىنەن ادام اعزاسىندا بەلگىلى ءبىر اۋرۋدان كەي̆ىن انتيدەنەلەر قالىپتاسىپ, ەكىنشى اۋىرعان كەزدە كۇرەسەدى. كەي̆ ۆيرۋس, ينفەكتسيالارعا اعزا توتەپ بەرە الادى. ادام جەلشەشەك, شەشەك سياقتى اۋرۋلارمەن اۋىرسا, يممۋنيتەت قالىپتاسىپ ەكىنشى رەت اۋىرماي̆دى. ال COVID-تىڭ ەرەكشەلىگى, اعزادا انتيدەنەلەر قالىپتاسپاۋى مۇمكىن, اۋىرعان ناۋقاستار قاي̆تا جۇقتىرۋى ىقتيمال", – ەكەنىن اتاپ ءوتتى دارىگەر.
يممۋنولوگتىڭ ايتۋىنشا, ادام اعزاسىن نىعاي̆تۋ ءۇشىن دارۋمەندەر اسا قاجەت. ماسەلەن, D دارۋمەنى يممۋندىق كلەتكالارعا رەتسەپتور رەتىندە قاتىسادى. ونىڭ پاي̆داسى وتە مول. ەلوردادا كۇن ساۋلەسى وتە از تۇسەدى. سوندىقتان جاز مەزگىلى بولسا دا, D ءۆيتامينى كورسەتكىشىن انىقتاپ ءىشۋ قاجەت. تسينك, س دارۋمەنىن دە قولدانۋعا بولادى. بەلسەندى تاعام قوسپالارىنىڭ دا پاي̆داسى بار. بىراق ءار دارۋمەندى كەرەكتى اناليز تاپسىرعاننان كەي̆ىن, دارىگەردىڭ تاعاي̆ىنداۋىمەن عانا قابىلداۋ قاجەت.
يممۋنيتەتتىڭ ءتۇسىپ كەتۋىنە اسەر ەتەتىن قانداي̆ فاكتورلار بار؟
"كوبىنە ينفەكتسيالىق, اللەرگيالىق ونكولوگيالىق, سوزىلمالى اۋرۋلاردان كەي̆ىن ادام اعزاسى باياۋ قالپىنا كەلەدى. گورموندار قابىلداي̆تىن ناۋقاستار, پارازيتارلىق ينفەكتسيالار دا ادام يممۋنيتەتىن تەجەي̆دى. ادامنىڭ 80% يممۋنيتەتى اسقازان-ىشەك جولىندا. سوندىقتان اسقازان اۋرۋلارىن ەمدەپ, ونى قالپىنا كەلتىرۋ قاجەت. جانە تاعى اي̆تا كەتەتىن ماسەلە, دەنە قىزۋى 37 گرادۋس بولعان جاعداي̆دا اعزاعا ءوزى كۇرەسۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ قاجەت. ءتورت كۇن باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەت, ەگەر قىزۋ تۇسپەي̆تىن بولسا عانا دارىگەرگە جۇگىنۋ قاجەت", – دەپ كەڭەس بەرەدى م.باقتىباەۆا.
انتيبيوتيك قولدانعان سوڭ, اعزانى قالاي̆ قالپىنا كەلتىرۋگە بولادى؟
ونىڭ ايتۋىنشا, ەڭ اۋەلى انتيبيوتيك ۆيرۋستى ولتىرمەي̆تىنىن ءبىلۋ قاجەت. ول تەك باكتەريالدى ينفەكتسيالاردى جويادى. كوپ ناۋقاس قاجەتسىز قابىلداي̆دى. انتيبيوتيك ىشەكتەگى 5 جىلدا قالىپتاسقان ميكروفلورانى بۇزادى.
"سيمپتوم انىقتالعان سوڭ, جاتۋ قاجەت. دارىگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋ كەرەك. كوپ جىلى سۇي̆ىقتىق, ءشوپ شاي̆لار ءىشۋ كەرەك. مۇرىن مەن تاماقتى كۇنىنە 10-15 رەت شاي̆قاپ, س دارۋمەنىن قابىلداۋ قاجەت. جانە سورپا, اشىتقان ءسۇت ونىمدەرى: قىمىز, شۇبات, ساۋمال ادام اعزاسىنا جاقسى اسەر ەتەدى", – دەپ تۇيىندەدى دارىگەر.