– كارانتين 2 تامىزعا دەيىن ۇزارتىلعاندىقتان, بيىل ءبىز قۇربان ايت مەرەكەسىن ونلاين تۇرىندە اتاپ وتەمىز. بۇل ۇلى كۇنى قۇرباندىق جاسالادى. ونى قالاي وتكىزەتىنىمىز ناقتى انىقتالعان جوق. بىراق قمدب-نىڭ رەسپۋبليكالىق ونلاين-جينالىسىندا ونى ونلاين-رەجىمدە وتكىزۋدىڭ ۇلگىسى جاسالدى, – دەدى وبلىستىڭ باس يمامى ومىرزاق بەكقوجا.
ءبارى دۇرىس. ارينە, مۇسىلمان قاۋىمى ءۇشىن ەڭ قاسيەتتى مەرەكەنىڭ كارانتيندىك شەكتەۋلەرگە بايلانىستى ونلاين-رەجىمدە وتەتىنى جاماعاتتىڭ وكىنىشىن تۋدىرارى انىق. دەگەنمەن, زاڭ بارىنە ورتاق, سوندىقتان ونىڭ تالاپتارىن بۇلجىتپاي ورىنداۋ – مىندەت.
وسى ورايدا مىنا ءبىر جايتتى ايتپاي كەتۋگە تاعى بولمايدى. بۇگىنگى قالىپتاسقان كۇردەلى جاعداي كەزىندە ءدىن وكىلدەرىنىڭ جاماعاتپەن, جالپى بۇقارا حالىقپەن بايلانىسى سونشالىقتى تىعىز بولماي تۇرعانى. بۇلاي دەۋىمىزگە نەگىز بولاتىن جايت كوپ-اق. ماسەلەن, ءدال قازىرگى كەزدە «جامان تۇماۋ» جۇقتىرعانداردىڭ باسىم كوپشىلىگى قازاعا بايلانىستى وتكىزىلەتىن قارالى جيىندارعا قاتىسىپ جۇرگەندەر اراسىنان شىعىپ جاتقانى بەلگىلى. قازالى ۇيگە ات قويىپ بارىپ كوڭىل ايتۋ, جەرلەۋ راسىمدەرىنە باستان-اياق قاتىسىپ, اۋرۋ جۇقتىرعانى ءوز الدىنا, سانيتارلىق ءتارتىپتى ساقتاۋعا ءاتۇستى قارايتىن بۇل اعايىن ىندەتتى تاراتۋشىنىڭ ءرولىن اتقارىپ جۇرگەندەرىن وزدەرى دە بىلە بەرمەيدى-اۋ. بىلسە دە, «ۇيات بولادى» دەگەن تۇسىنىكتەن اتتاي الماي, تۇسىنىكتىڭ تايازدىعىن تانىتىپ ءجۇر.
بۇل جاعداي قازاعا بارىپ كوڭىل ايتپاسا, اعايىن اراسىندا «اتا جاۋعا» اينالىپ شىعا كەلەتىن قازاق ءۇشىن وڭاي ءتيىپ تۇرعان جوق. مىنە, وسىنداي ساتتە مولدا-يمامدار ەل الدىنا بەلسەنىپ شىعىپ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, جاماعاتتى تارتىپكە شاقىرۋى كەرەك دەپ بۇدان بۇرىن دا ايتتىق, قازىر دە قايتالاۋدان جالىقپايمىز.
سالقىن بولمە, ساڭقىلداعان ميكروفون جاعدايىنداعى ارنايى ۇيىمداستىرىلعان بريفينگتە ورازا مەن قۇربان ايت مەرەكەلەرىنىڭ ونلاين وتەتىنىن عانا مالىمدەپ, تىپ-تىنىش وتىرعاندى مىنا جاعداي كوتەرمەيدى. تىعىلىپ جاساعان توي-تومالاق ءوز الدىنا, قازاق اراسىنداعى قازىرگى قازا, جەرلەۋ راسىمدەرى ىندەتتىڭ اينالسوقتاپ شىقپايتىن ءىس-شارالارىنىڭ بىرىنە اينالدى. وكىنىشكە قاراي, بۇل ۇرەيلى ءۇردىس قالادا دا, اۋىلدا دا ايىلىن جيماي تۇر.
بريفينگتە وبلىستىڭ باس يمامى قۇربان ايتتا ءموبيلدى بانكتەر ارقىلى ءاربىر ادام قايىرىمدىلىق جاساي الاتىنىن ايتۋدى ۇمىتپادى. «كەيىنىرەك مەشىت وكىلدەرى جينالعان قاراجاتقا قۇرباندىق شالۋ ءراسىمى وتكىزىلگەنى تۋرالى بەينەسەپتەر جىبەرەدى», دەپ سەندىردى ومىرزاق بەكقوجا.
باقساق, مولدا-يمامدار قازىر ەل الدىنا شىعىپ, بەتپە-بەت بولسا دا, ونلاين-رەجىمدى پايدالانسا دا سانيتارلىق تالاپتاردىڭ ساقتالۋىنا بايلانىستى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزگەننەن بۇرىن, ساداقاعا, قايىرىمدىلىققا اقشا جيناۋعا كوبىرەك كوڭىل بولەتىن سياقتى.
– مۇنداي قيىن ۋاقىتتا مۇقتاج جاندارعا كومەكتەسكەندەردىڭ بارلىعىنا العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. سوندىقتان, «انا-ماما», «باتىل جۇرەك» جانە «زەكەت» قايىرىمدىلىق قورلارى قاجەتتى اپپاراتتار مەن ءدارى-دارمەكتەردى ساتىپ الۋعا اقشا جيناۋدى باستادى. جەكە كاسىپكەرلەر دە COVID-19-بەن كۇرەسۋگە كومەكتەسەدى, – دەدى بريفينگتە وبلىستىڭ باس يمامى.
البەتتە, ەل باسىنا كۇن تۋعانداعى ورتاق مۇددە جولىنا ءدىن وكىلدەرىنىڭ دە ات سالىسقانى وتە-موتە مۇباراك ءىس. دەگەنمەن, قازاعا, قارالى جيىنعا قالىڭ ءنوپىر بولىپ كەلەتىن اعايىن اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, جاماعاتتى تارتىپكە شاقىرۋ يمامدار الدىنداعى باسىم باعىتتاعى شارۋا بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىز.
سونىمەن قاتار وسى بريفينگكە قاتىسقان قاراعاندى وبلىستىق ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى دۋلات حالەل وڭىردەگى ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى ۆەدومستۆو جۇمىسىنىڭ تولىعىمەن ونلاين-رەجىمگە كوشىرىلگەنىن ءمالىم ەتتى.
– باسقارمانىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى پاراقشالارىندا بۇلدىرگى ءدىني اعىمداردىڭ يدەولوگياسىنا تۇسىنىكتەر بەرەتىن ماتەريالدار ورنالاستىرىلدى. Instagram-دا ءدىنتانۋشى, تەولوگتار جانە ءدىن وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن تىكەلەي ەفيرلەر وتكىزىلىپ ءجۇر, – دەدى باسقارما باسشىسى.
شىنىن ايتقاندا, بۇل ءىس-شارالارعا قوسا ەل ىشىندە سانيتارلىق-ەپيدەميالىق كۇردەلى جاعداي كەزىندەگى ءدىني عۇرىپتاردىڭ كارانتين تالاپتارىنا ساي وتكىزىلۋىن قاداعالايتىن جۇمىستار وسىدان بىرنەشە اي بۇرىن باستالۋى كەرەك-تۇعىن. ءدال وسىلاي ىرعاتىلىپ, انە-مىنە دەپ جۇرگەندە, ءداستۇرلى ءدىنىمىزدىڭ جاماعات اراسىنداعى ىقپالىنىڭ السىرەي تۇسپەسىنە كىم كەپىل؟ دەگەنمەن, «ەشتەن كەش جاقسى». يمامداردىڭ ەپيدەميالىق احۋالدىڭ ۋشىققان جاعدايىندا قالىڭ ءنوپىر جيىننىڭ قاۋىپتىڭ ناعىز وشاعى ەكەنىنە ەلدى يلاندىرۋ ىسىندە ەندى كىدىرەتىن ءجونى جوق. بۇعان بارىنشا بەل شەشە, بىلەك سىبانا كىرىسۋ كەرەك بولىپ تۇر.
ءسوزدىڭ سوڭىندا ايتپاعىمىز: ءدىن مۇسىلمان قاۋىمعا قۇربان ايتتىڭ قالاي, قايتىپ تويلاناتىنىن بىلمەك كەرەك, ارينە. ايتكەنمەن, ەلدىڭ مىنا قۇتىرىنعان ىندەت الدىندا قۇربان بولماۋىن ويلاۋدىڭ ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى ماڭىزدى شارۋا ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ءجون!
قاراعاندى
