ايماقتار • 09 شىلدە، 2020

ەلباسى التايعا ات باسىن بۇرعان ءسات

669 رەت كورسەتىلدى

كوپشىلىكپەن مىنا ءبىر تاريحي سۋرەتپەن ءبولىسۋدى ءجون كوردىم. بۇل تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ العاشقى جىلدارىندا ەلباسىمىزدىڭ كاتونقاراعاي اۋدانىنا العاش كەلگەن كەزدەگى بەرەل اۋىلىنىڭ ماڭىندا، سول كەزدەگى اۋدان باسشىلارى مەن كاتونقاراعاي مارال كەڭشارىنىڭ ەڭبەككەرلەرىمەن تۇسكەن سۋرەتى، - دەپ جازادى Egemen.kz

ارينە، ەلباسىمىز شىرايلى شىعىسقا، ونىڭ ىشىندە جەر جانناتى اتالعان كاتونقاراعاي جەرىنە ودان كەيىن دە سان مارتە ات باسىن بۇرعانى بەلگىلى. سونىڭ ىشىندە اۋدانىمىزعا العاش كەلۋى تالاي جەرلەستەرىمىزدىڭ جادىندا قالىپ، ءالى كۇنگە تاماشا ءبىر سەزىمدەرمەن ەسكە الىپ وتىرادى. سول جىلى جاز ەرتە شىققانمەن العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ جاۋىندى بولدى، سونداعى جاۋعان جاۋىن ەرەكشە ەسىمىزدە قالىپتى. نەشە كۇن كۇندىز-ءتۇنى جاۋعان جاۋىننىڭ اسەرىنەن بۇقتىرما وزەنى ات قۇلاعىنا شىعا تاسىپ كاتونقاراعاي جۇرتشىلىعىن ءبىرتالاي ابىگەرگە تۇسىرگەنى دە ەسىمىزدە. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا بايلانىستى تىكۇشاقتىڭ ۇشۋى مۇمكىن بولماعاندىقتان ن.ءا.نازارباەۆ باستاعان دەلەگاتسيا راحمان قاينارلارىنا دەيىن اۆتوموبيل جولدارىمەن ءجۇرىپ وتەتىنىن ەستىپ-ءبىلىپ وتىردىق. دەلەگاتسيا مىنگەن اۆتوموبيلدەر كورتەجى كاتونقاراعاي – اققاينار (سول كەزدە چەرنوۆايا) – جامبىل – راحمان قاينارلارى باعىتىنداعى ءاسفالتى جوق جولمەن ءجۇرىپ وتكەن بولاتىن.

جول بويىنداعى اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى پرەزيدەنت مىنگەن كولىكتەردى الىستان بولسىن كورىپ قالۋ ءۇشىن سورعالاعان جاۋىننىڭ استىندا ساعاتتاپ تۇرعان ەدى. ەرتەڭگى كۇنى تاڭەرتەڭ كۇن شايداي اشىلىپ ن.ءا.نازارباەۆ باستاعان دەلەگاتسيا تىكۇشاقپەن بەرەل اۋىلىنىڭ ماعىنداعى مارال قىستاعىنىڭ جانىنا كەلىپ قونىپ، كاتونقاراعاي مارال كەڭشارىنىڭ ەڭبەككەرلەرىمەن كەزدەسىپ كەتكەن ەدى. مىنا سۋرەت سول كەزدەن قالعان ەستەلىك.

بيىلعى جىلى شىلدە ايىنىڭ 6 جۇلدىزى كۇنى ەلباسىمىز ن.ءا. نازارباەۆ مەرەيلى 80 جاسقا تولعالى وتىر. ن.ءا. نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىگىن جاريالاپ، تاۋەلسىزدىك العاننان باستاپ، تاۋەلسىزدىكتى الۋدان گورى ونى قورعاپ، ساقتاپ قالۋ اسا قىمبات ەكەندىگىن باسا ايتا وتىرىپ، ونى دۇرىس دامۋ جولىنا تۇسىرە ءبىلدى. ناتيجەسىندە، قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزىن بۇكىل الەمگە پاش ەتتى، وركەنيەتتى مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسىلدى. باسقا جەتىستىكتەرىمىزدى ايتپاعاننىڭ وزىندە، ىشكى تۇراقتىلىقتىڭ ارقاسىندا سىرتقى ساياساتىمىز بەكىپ، الەم مەملەكەتتەرى اراسىندا بەدەلى ارتا ءتۇستى.
وتكەن جىلدار ىشىندەگى ەلباسىنىڭ ەلىمىز ءۇشىن جاساعان تومەندەگىدەي ەرەن ەڭبەكتەرىنە ەل جادىندا ماڭگى قالارى ءسوزسىز. توقسانىنشى جىلدارداعى توقىراۋ كەزەڭىنىڭ اۋىرتپالىعى از بولمادى، وسى اۋىرتپالىقتاردى حالىقپەن بىرلەسە وتىرىپ ەڭسەرىپ، الدىمەن مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىز اسپان تۇستەس كوك تۋىمىزدى، ورتاق شاڭىراق بەينەلەنگەن ەلتاڭبامىزدى، شىرقاعاندا جۇرەگىڭدى جىگەرلەندىرەتىن گيمندى بەكىتىپ، بار الەمگە پاش ەتتى. ۇلتتىق ۆاليۋتامىز – تەڭگە اينالىمعا شىقتى. ەگەمەندىك العان سوناۋ 1991 جىلى بۇرىنعى كەڭەس وداعى كەزىندە بەلگىلەنگەن شەكارالارىمىز تۇگەلدەي اشىق-شاشىق جاتقان بولاتىن. سوندىقتان دا تاۋەلسىزدىكتىڭ باستاپقى جىلدارىندا پرەزيدەنت نازارباەۆ بەلگىلەگەن سىرتقى ساياساتتاعى باسىمدىقتاردىڭ ىشىندە، اسىرەسە، شەكارالاردى مەجەلەۋ، ولاردى حالىقارالىق تۇرعىدان زاڭداستىرىپ الۋ ەڭ كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە ەدى. شەكارالاردى راسىمدەۋ ءۇشىن اۋىزدارىن ايعا بالاعان رەسەي جانە قىتاي مەملەكەتتەرىمەن، سونداي-اق وزبەكستان، تۇرىكمەنستان جانە قىرعىز رەسپۋبليكاسىمەن كەلىسسوزدەرگە بەلسەنە كىرىسىپ كەتتى ءارى بۇل جاۋاپتى جۇمىستى بەلگىلەنگەن مەرزىم ىشىندە ءساتتى اياقتادى. يا، ءبىر قاراعاندا بۇل ناتيجەگە دە وپ-وڭاي قول جەتكەن سياقتى بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. ال شىندىعىنا كەلگەندە، بۇل - ناعىز جانكەشتى ەرلىككە تۇراتىن ەلباسىنىڭ سۇڭعىلا دا سىندارلى سىرتقى ساياساتىنىڭ جەمىسى ەكەندىگىندە كۇمان جوق. بۇلايشا ايتۋعا ۇلكەن نەگىز بار. سەبەبىن مىنا ءبىر ماسەلەدەن-اق اڭعارۋعا بولادى، قىتايمەن شەكارالاس 15 مەملەكەتتىڭ ىشىندە قازاقستان قىتاي ۇكىمەتىنىڭ كەلىسىمىمەن ءجۇز پايىز شەكارا اۋماعىن تياناقتاپ العان جالعىز مەملەكەت. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا شەتەلدىك قانداستارىمىزدىڭ وتانىمىزعا ورالۋى 1991 جىلعى 18 قاراشاداعى قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ ءتيىستى شەشىمىنەن كەيىن باستاۋ الدى. سودان بەرگى ارالىقتا ەلىمىزگە تۇرعىلىقتى تۇرۋعا كەلگەن قانداستارىمىزدىڭ سانى 1 ميلليون ادامنان استى. قازاقستان –شەتەلدەردەن اتاجۇرت وكىلدەرىن قابىلداپ وتىرعان الەمدەگى ءتورت مەملەكەتتىڭ ءبىرى. انا ءتىلىمىز – مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىن الدى...

ايتا بەرسەك، مۇنداي مىسالدار وتە كوپ. وڭدى وزگەرىستەردى ءار وبلىس پەن اۋدان ومىرىنەن كورۋگە بولادى، ويتكەنى، تاۋەلسىزدىك شۇعىلاسى كەڭ-بايتاق قازاق دالاسىن قامتىدى. ايتۋعا عانا وڭاي وسى جاڭارۋلار مەن دامۋلاردىڭ استارىندا ەل بىرلىگى مەن تىرلىگىنىڭ، ەلباسىمىزدىڭ ەسەلى ەڭبەگى مەن ماڭداي تەرىنىڭ قانشاما سىرى جاتىر دەسەڭىزشى...

 

دۇيسەن برالينوۆ،

شقو، قوتانقاراعاي اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار