قازاقستان • 07 شىلدە، 2020

س.بارماقوۆ جول ماسەلەسىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراققا جاۋاپ بەردى

31 رەت كورسەتىلدى

رەسپۋبليكاداعى اۆتوجولدار ساپاسىنىڭ جاي-كۇيى — وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 2015 جىلدان باستاپ ەلىمىزدە "نۇرلى جول" اۋقىمدى مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ Egemen.kz حابارلايدى.

ءبىرىنشى بەسجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردىڭ ۇلەسى 88%-عا دەيىن جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوجولداردىڭ ۇلەسى 71%-عا دەيىن جەتتى. بيىل قازاقستان كەلەسى بەسجىلدىقتى ىسكە اسىرۋعا كىرىستى. رەسپۋبليكانىڭ جول ينفراقۇرىلىمى قالاي وزگەرگەندىگى، باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدىڭ جالپى اسەرى، سونداي-اق اۆتوجول سالاسىنىڭ ماڭىزدى جوبالارى تۋرالى PrimeMinister.kz بەرگەن سۇحباتىندا اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى سايرانبەك بارماقوۆ ايتىپ بەردى.

— بيىل 10 ماۋسىمدا پرەمەر-مينيستر ا.مامين كولىك جونىندەگى كەڭەس وتىرىسىندا اقىلى جولداردى ەنگىزۋدى جەدەلدەتۋدى تاپسىردى. قانداي جولدار اقىلى بولادى جانە اياقتاۋ مەرزىمىن جەدەلدەتۋ بويىنشا قانداي جۇمىستار اتقارىلۋدا؟

— بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكا بويىنشا ۇزاقتىعى 682 كم 4 اقىلى ۋچاسكە جۇمىس ىستەيدى. ولار: نۇر-سۇلتان – ششۋچينسك (211 كم)، نۇر-سۇلتان – تەمىرتاۋ (134 كم)، الماتى-قورعاس (295 كم) جانە الماتى-قاپشاعاي (42 كم).

2019 جىلى "قازاۆتوجول" اق 11 مىڭ شاقىرىمعا تولەم الۋ جۇيەسىن ورناتۋ جانە قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا اشىق ينۆەستيتسيالىق كونكۋرس وتكىزدى. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا "Computer Vision Technologies" جشس كومپانياسى باستاعان كونسورتسيۋممەن شارتقا قول قويىلدى.

كەلىسىم "نۇرلى جول" ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا سايكەس اۆتوجول سالاسىنداعى زياتكەرلىك جۇيەلەردى دامىتۋدى جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اقىلى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ۇزاقتىعىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى. 2024 جىلعا دەيىن ينۆەستور اقىلى جولداردىڭ ۇزىندىعىن 11 مىڭ كم دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا.

بيىل شىمكەنت – وزبەكستان شەكاراسى (تاشكەنتكە)، ورال – رف شەكاراسى (ساراتوۆقا)، قاپشاعاي – تالدىقورعان، قىزىلوردا – شىمكەنت – تاراز، تاراز – قاينار، اقتوبە – ورال – رف شەكاراسى (سامارا)، رف شەكاراسى – اقتوبە – قىزىلوردا، اقتاۋ – بەينەۋ، اتىراۋ – دوسسور – بەينەۋ – اقجىگىت – وزبەكستان شەكاراسى، پاۆلودار – رف شەكاراسى (ومبى)، پاۆلودار – سەمەي – قالباتاۋ، نۇر-سۇلتان – قوستاناي – رف شەكاراسى (چەليابينسك) سەكىلدى ۇزىندىعى 5،7 مىڭ كم ۋچاسكەدە تولەم الۋ جۇيەسىن مونتاجداۋ جوسپارلانۋدا.

قازىرگى ۋاقىتتا ينۆەستور شىمكەنت-وزبەكستان شەكاراسىندا (تاشكەنتكە)، ورال- رف شەكاراسىندا (ساراتوۆقا)، اقتوبە-ورال-رف شەكاراسىندا (سامارا) جانە اقتوبە-رف شەكاراسى ۋچاسكەلەرىندە باقىلاۋ اركالارىن ورناتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە.

بۇگىنگى كۇنى بارلىق قاجەتتى رەسۋرس جۇمىلدىرىلىپ، قر ۇكىمەتى قويعان مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنىڭ قارقىنى جىلدامداتىلۋدا.

 

— ەگەر قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن اقىلى جول ءجۇرۋ ءۇشىن تولەمدى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگى بولماعان جاعدايدا ازاماتتارعا نە ىستەۋ كەرەك؟ اقىلى اۆتوموبيل جولدارىن پايدالانعانى ءۇشىن اقى تولەۋ بويىنشا جەڭىلدىكتەر بار ما؟

— قازىرگى ۋاقىتتا "اۆتوموبيل جولدارى تۋرالى" قر زاڭىنا سايكەس اقىلى اۆتوموبيل جولدارىن پايدالانعانى ءۇشىن ارنايى كولىكتەرگە تولەماقى بويىنشا جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان: جەدەل مەديتسينالىق جاردەم، ورتكە قارسى قىزمەت، اۆاريالىق-قۇتقارۋ قىزمەتتەرى، پاترۋلدىك پوليتسيا جانە اسكەري تەحنيكا ۇيىمدارى. بۇگىنگى تاڭدا جەڭىلدىكتى ساناتتاعى ۇلى وتان سوعىسى قاتىسۋشىلارىنا، مۇگەدەكتەرىنە جانە ولارعا تەڭەستىرىلگەن تۇلعالارعا جەڭىلدىكتەر بەرۋ ماسەلەسى بويىنشا قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاراستىرىلۋدا.

اقىلى جولعا ىرگەلەس اۋداندارعا تىركەلگەن كولىك قۇرالدارى ءۇشىن جىلدىق ابونەمەنت بار. سونداي-اق بارلىق اقىلى جول ءۇشىن بىرىڭعاي ابونەمەنت ەنگىزۋ ماسەلەسى تالقىلانۋدا.

جول ءجۇرۋ ءۇشىن اقى تولەۋ مۇمكىندىگىنىڭ بولماۋىنا قاتىستى: گيبريدتىك جۇيە شەڭبەرىندە جۇمىس ىستەپ تۇرعان ۋچاسكەلەردە الدىن الا تولەم بولعان جاعدايدا بازالىق ستاۆكا بويىنشا اقى تولەۋ كوزدەلگەن. اقى الۋ پۋنكتتەرىندە قولما-قول اقى تولەۋ سارالانعان ستاۆكا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.

اشىق تولەم جۇيەسى بار جاڭا ۋچاسكەلەردە شوتتا اقشا بولماعان جاعدايدا، ياعني الدىن الا تولەم بولماعان جاعدايدا سارالانعان مولشەرلەمەلەر بويىنشا تولەم ەسەپتەلەدى، ياعني الدىن الا تولەم جاسالعان جاعدايدا بەكىتىلگەن مولشەرلەمەلەر بويىنشا ەسەپتەن شىعارىلادى. الدىڭعى اينەكتە ورناتىلعان RFID (Radio Frequency IDentification) بەلگىسى بار تىركەلگەن پايدالانۋشى قولدانىستاعى ستاۆكاعا جەڭىلدىككە يە بولادى دەپ بولجانۋدا. مۇنداي RFID بەلگىلەرى كليەنتتەرمەن جۇمىس ىستەيتىن ورتالىقتاردا ءاربىر پايدالانۋشىعا ءبىرىنشى رەت اقىلى جول ۋچاسكەلەرىندە تەگىن بەرىلەدى.

 

— 2019 جىلعى 31 جەلتوقساندا قر ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان "نۇرلى جول" ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بەكىتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا نەگىزگى جوبالار بويىنشا قانداي ناتيجەلەر قانداي جانە جىل سوڭىنا دەيىن قانداي جۇمىستاردى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر؟

— مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ باسىم مىندەتتەرى 2025 جىلعا قاراي رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى جولداردىڭ ۇلەسىن تيىسىنشە 100%-عا جانە 95%-عا دەيىن ۇلعايتۋ، جولداردى ۇلتتىق ستاندارتقا سايكەس كەلەتىن جول بويىنداعى سەرۆيس وبەكتىلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ، سونداي-اق قولايلى جانە قاۋىپسىز قوزعالىس ءۇشىن جوندەۋ جۇمىستارىن ورىنداۋ بولىپ وتىر.

ماسەلەن، اعىمداعى جىلى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قاراعاندى – بالقاش – قاپشاعاي، اقتوبە – اتىراۋ – استراحان، تالدىقورعان – وسكەمەن، قالباتاۋ – مايقاپشاعاي، كوكشەتاۋ – پەتروپاۆل – قورعان، ۇزىناعاش – وتار، مەركە – بۋرىلبايتال، قوستاناي – دەنيسوۆكا، ءۇشارال – دوستىق سياقتى 4 مىڭ كم اۆتوجول قۇرىلىس جۇمىستارىمەن قامتىلعان.

جىل قورىتىندىسى بويىنشا جالپى ۇزىندىعى 2،6 مىڭ كم اۆتوجولدار ۋچاسكەلەرىندە قوزعالىس اشۋ جوسپارلانۋدا

  • تالدىقورعان – وسكەمەن (763 كم) – 763 كم;

  • قاراعاندى – بالقاش – قاپشاعاي (1056 كم) – 645 كم (363 كم — قاراعاندى – بالقاش، 282 كم — بالقاش – كۇرتى); قالباتاۋ – مايقاپشاعاي (415 كم) – 415 كم;

  • اقتوبە – اتىراۋ – استراحان (725 كم) — 279 كم (60 كم اتىراۋ – استراحان، 219 كم قاندىاعاش – ماقات);

  • مەركە – بۋرىلبايتال (266 كم) — 266 كم;

  • كوكشەتاۋ – پەتروپاۆل – قورعان (260 كم) — 67 كم (60 كم — پەتروپاۆل – قورعان، 7 كم — كوكشەتاۋ ق. كىرەبەرىس);

  • ءۇشارال – دوستىق (184 كم) — 60 كم;

  • قوستاناي – دەنيسوۆكا (114 كم) — 60 كم (رۋدنىي – دەنيسوۆكا)

  • ۇزىناعاش – وتار (96 كم) — 56 كم.

بۇگىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە قۇرىلىس جۇمىستارى باستالدى. جوبالاردى ۋاقىتىندا ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق دايىندىق جۇمىسى ۋاقىتىندا ورىندالدى.

جۇمىسقا تارتىلعان جۇمىسشىلاردىڭ سانى 200 مىڭ ادامدى قۇرايدى (قۇرىلىس وبەكتىلەرىندە 100 مىڭ ادام، ارالاس سالا – 100 مىڭ ادام).

جەرگىلىكتى جەلى جولدارىن دامىتۋعا 2020 جىلى 236 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان، ونىڭ ىشىندە وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار جولدارعا – 181،2 ملرد تەڭگە، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ كوشە-جول جەلىسىنە – 47،8 ملرد تەڭگە. 4 مىڭ كم جولدى جوندەۋ جۇمىستارىمەن قامتۋ جانە جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى جەرگىلىكتى جەلى جولدارىنىڭ ۇلەسىن 75%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا.

رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردىڭ 1،5 مىڭ كم جوندەۋ جۇمىستارىمەن قامتىلعان. كۇردەلى جوندەۋمەن 443 كم قامتىلعان، ونىڭ ىشىندە جىل سوڭىنا دەيىن 62 كم اۆتوجولدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا، ونىڭ ىشىندە:

  • ا/ج "كوكپەك-جالاڭاش-قىرعىزستان شەكاراسى" – 23 كم (الماتى)2) ا/ج

  • "چاپاەۆ-جالپاقتال-كازتالوۆكا" – 35 كم (بقو)،

  • ا/ج "الماتى-بىشكەك (التىن وردا)" – 4 كم (الماتى).

ورتاشا جوندەۋمەن 1 119 كم اۆتوجول قامتىلدى (رەسايكلينگ ءادىسى – 562 كم، جابىندى قۇرىلعىسى – 211 كم، شپو قۇرىلعىسى – 307 كم، ميكروسيۋرفەيسينگ قۇرىلعىسى – 39 كم).

 

— سايرانبەك سولتانبەك ۇلى، 2019-2020 جج. قىسقى ماۋسىمدا جول جەلىسىن قامتۋ تۋرالى ايتىپ بەرىڭىزشى. وسى قىستا جول جۇمىسشىلارى قانداي قيىندىقتارعا تاپ بولدى؟ نەلىكتەن وتاندىق جولداردىڭ باسىم بولىگى ءار قىستان كەيىن جارامسىز بولىپ قالادى؟

— رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارى جەلىسىنىڭ ۇزىندىعى 24،9 مىڭ كم قۇرايدى، ونىڭ 82%-ى (20،4 مىڭ كم) "قازاقاۆتوجول" جشس-ءنىڭ قاراماعىندا.

ۇزىندىعى 682 كم اۆتوجولداردىڭ اقىلى ۋچاسكەلەرىن "قازاۆتوجول" ۇك" اق "اقىلى اۆتوموبيل جولدارى ديرەكتسياسى" فيليالى ۇستايدى. (ۇزىندىعى 3،8 مىڭ كم قالعان ۋچاسكەلەر قايتا جاڭارتۋ جانە جوندەۋدىڭ اۋىسپالى ۋچاسكەلەرىندە مەردىگەرلىك ۇيىمداردىڭ كۇشىمەن رەتتەلەدى).

رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردى قىسقى كەزەڭدە كۇتىپ ۇستاۋ ءۇشىن دايىنداۋ شەڭبەرىندە ەڭىستەردە اعاشتار مەن بۇتالاردى شابۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى، 6 259 سۋ وتكىزگىش قۇبىردىڭ تەسىكتەرى جابىلدى، 4 924 ۋاقىتشا جول بەلگىسى جانە 36 277 قاردان قورعاۋ قالقانى ورناتىلدى.

سونىمەن قاتار قىسقى ۇستاۋ ءۇشىن قاجەتتى ماتەريالدار دايىندالدى: تۇز – 13،9 مىڭ توننا، قۇم – 61،5 مىڭ م3، ەلەۋ – 61،6 مىڭ م3، ججم – 1 325،8 مىڭ ل.

ارنايى قىسقى تەحنيكانىڭ دايىندىعى شامامەن 90%-دى قۇرادى.

وسىعان بايلانىستى "قازاقاۆتوجول" جشس 194 بىرلىك تەحنيكا ساتىپ الدى، ونىڭ 114 بىرلىگى قىسقى ۇستاۋعا ارنالعان. سونىمەن قاتار 160 بىرلىك جالعا بەرۋ تەحنيكاسىن تارتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى.

2019-2020 جىلداردىڭ قىسقى كەزەڭى 2019 جىلدىڭ قازانىندا اقمولا، شىعىس قازاقستان جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا ىلعالدى قار تۇرىندە جاۋىن-شاشىن تۇسۋمەن، كوكتايعاق قۇبىلىستارىنىڭ پايدا بولۋىمەن جانە اۋا رايىنىڭ ناشارلاۋىمەن باستالدى.

بيىل قاڭتاردا اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى (قار، بوران، جولدىڭ ناشار كورىنۋى) 6 وبلىستا (اقمولا، اقتوبە، شقو قاراعاندى، پاۆلودار، سقو) ساقتالدى.

اقمولا جانە قاراعاندى وبلىستارىندا جاۋىن-شاشىن رەكوردتىق مولشەردە ءتۇستى (شامامەن 50 مم)، بۇل "قازگيدرومەت" رمك مالىمەتتەرى بويىنشا نورمادان 3 ەسە ارتىق.

سونىمەن قاتار ۇزاق جاۋىن-شاشىن، كۇشتى جەل مەن بوران بولۋىنا بايلانىستى جولدىڭ كورىنۋى ناشار بولدى.

وسىعان بايلانىستى، نۇر-Cۇلتان قالاسىندا توتەنشە جاعداي رەجيمى جاريالاندى.

شەكتەلگەن ۋچاسكەلەردە جۇرگىن بولىكتى تازالاۋ جۇمىستارى تاۋلىك بويى جۇرگىزىلدى.

قازىرگى تاڭدا جولداردىڭ جەكەلەگەن ۋچاسكەلەرىنىڭ بۇزىلۋىنىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى — سالماق پارامەترلەرىن بۇزا وتىرىپ، اۋىر سالماقتى اۆتوكولىك قۇرالدارىنىڭ قارقىندى قوزعالىسى.

ۇلكەن جۇك اۆتوكولىكتەرىنىڭ قوزعالىسى، اسىرەسە، كوكتەمگى كەزەڭدە اۆتوجولداردىڭ جىلدام بۇزىلۋىنا الىپ كەلەدى.

اۋماقتىق كولىكتى باقىلاۋ ينسپەكتسيالارى، جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى، "قازاۆتوجول" ۇك" اق جانە "قازاۆتوجول" جشس وبلىستىق فيليالدارى اتالعان اۆتوكولىك قوزعالىسىنا جول بەرمەۋ بويىنشا رەيدتەر جۇرگىزەدى، الايدا بۇل شارالار ۋاقىتشا سيپاتتا. نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمدىگى وسى جىلى ۇزىندىعى 9 كم بولاتىن 10 كوشە سالۋدى، جالپى ۇزىندىعى 100 كم بولاتىن 150 كوشەگە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.

 

— جولداردى جوندەۋ جانە كۇتىپ ۇستاۋ سالاسىندا قانداي ەلدەرمەن تاجىريبە الماساسىزدار؟ جول قۇرىلىسىنا قانداي ەلدەر ينۆەستيتسيا سالۋدا؟

— جالپى العاندا، كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ەقدب، ادب، حقدب جانە ت. ب. سەكىلدى حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ قارىز قاراجاتى تارتىلادى.

سونىمەن قاتار 2015 جىلى ەلباسى "100 ناقتى قادام" ۇلت جوسپارىنا باستاماشىلىق ەتتى، ونىڭ اياسىندا 58 قادام ىسكە اسىرىلۋدا، ونىڭ ماقساتى — جول-كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ مەن قامتۋعا ستراتەگيالىق ينۆەستورلاردى تارتۋ.

وسىلايشا، 2015 جىلى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار شامامەن 2 مىڭ كم اۆتوموبيل جولدارىن قايتا جاڭارتۋعا ەكسيمبانكتىڭ قارىزى تارتىلدى، ولار بويىنشا قازىرگى ۋاقىتتا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.

2018 جىلدان باستاپ ءمجا تەتىگىن بەلسەندى قولدانا باستادى. 2018 جىلى تۇرىك-كورەي كونسورتسيۋمىمەن "ۇلكەن الماتى اينالما اۆتوموبيل جولى ء(ۇاااج)" جوباسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كونتسەسسيا شارتىنا قول قويىلدى. جوبانى ىسكە اسىرۋ جول قۇرىلىسى سالاسىندا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار وسى كونتسەسسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا تۇرىك-كورەي كونسورتسيۋمىنىڭ، سونداي-اق ەقدب، ەادب جانە يدب دامۋ بانكتەرىنىڭ ينۆەستيتسيالارى تارتىلدى.

سونىمەن قاتار 2019 جىلى قازاقستان-تايۆان كومپانياسىمەن ەڭ جاڭا الەمدىك تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 11 مىڭ كم اۆتوموبيل جولدارىنا تولەم الۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە شارت جاسالدى.

تولەم الۋدىڭ جوسپارلانىپ وتىرعان اشىق جۇيەسى تولەمنىڭ بارىنشا جينالۋىن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي، جول جەلىسىنىڭ جاي-كۇيىن جانە قوزعالىس قاۋىپسىزدىگىن قاداعالايتىن بولادى. جوبانى ىسكە اسىرۋ قازاقستاندىق بانكتەردىڭ ينۆەستيتسيالارى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى.

جولدى قامتۋ تۇرعىسىنان ءۇاااج جوباسىن 15 جىل بويى جولدارعا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كونسورتسيۋم قۇرامىنان كورەي كومپانيالارى قامتيتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. وسىنىڭ بارىنەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ، قامتۋ جانە قىزمەت كورسەتۋ تسيكلىنا قاتىساتىن قازاقستاندىق مامانداردىڭ مول تاجىريبە الارى ءسوزسىز.

 

— شىمكەنتتە بيىل جولداردى اۋقىمدى جوندەۋ جۇمىستارى باستالدى جانە ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى – بولاشاقتا شىمكەنت پەن تاشكەنت اراسىنداعى جولدى جالعاستىراتىن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار كوپىر. بۇل جوبانى قاشان اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر؟

— ۇزىندىعى 31،6 كم بولاتىن ا-2 اۆتوموبيل جولىنىڭ ۋچاسكەسى (شىمكەنت قالاسىنىڭ وڭتۇستىك-باتىس اينالما جولى) 2016 جىلى شىمكەنت قالاسىنىڭ تەڭگەرىمىنە بەرىلدى. اتالعان اۆتوموبيل جولىن رەكونسترۋكتسيالاۋ ماقساتىندا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنۋدە. جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما 8 ۋچاسكەگە بولىنگەن، بۇگىنگى كۇنى 4 ۋچاسكەدە جسق دايىن (جالپى ۇزىندىعى 7،5 كم، سوماسى 6،4 ملرد تگ).

قازىرگى ۋاقىتتا 3 ۋچاسكەدە جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر (جالپى ۇزىندىعى – 5،6 كم، سوماسى – 5،1 ملرد تەڭگە).

ۋچاسكەلەردىڭ ءبىرى — بادام وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىر (مال بازارى اۋدانىندا). كوپىر 2 بولىكتەن تۇرادى (سول، وڭ)، 2019 جىلى كوپىردىڭ سول جاعى سالىندى، 2020 جىلى ەسكى كوپىر بۇزىلدى، ەسكى كوپىردىڭ ورنىنا كوپىردىڭ وڭ جاعىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. قۇرىلىستى 2020 جىلعى قاراشا ايىندا اياقتاۋ جوسپارلانعان.

 

— اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ، رەكونسترۋكتسيالاۋ، جوندەۋ جانە كۇتىپ ۇستاۋ كەزىندە جۇمىستاردىڭ ورىندالۋ ساپاسى مەن ماتەريالدار ساپاسىنا قانداي تالاپتار قويىلادى؟ سوڭعى جىلدارى ەنگىزىلگەن جاڭا تەحنولوگيالار بار ما؟

— جۇمىستاردىڭ ورىندالۋ ساپاسى تۇرعىسىنان جوبالىق جانە تەحنيكالىق قۇجاتتامادا بەلگىلەنگەن تالاپتاردى ساقتاۋعا تالاپتار قويىلادى، ولاردىڭ نەگىزى — ۇزدىك حالىقارالىق پراكتيكامەن ۇيلەستىرىلگەن نورماتيۆتىك قۇجاتتاردىڭ تالاپتارى.

تالاپتاردىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ بەس ساتىلى باقىلاۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى: تاپسىرىس بەرۋشى، مەردىگەر، تەحنيكالىق قاداعالاۋ، جوبا اۆتورى. بەسىنشى ساتى — وتكەن جىلى قۇرىلعان جول اكتيۆتەرى ساپاسىنىڭ ۇلتتىق ورتالىعى.

بۇدان وزگە ورتالىق بازاسىندا "ادالدىق الاڭى" جوبالاۋ كەڭسەسى جۇمىس ىستەيدى.

جالپى، وتكەن جىلى اتالعان شارالار بۇزۋشىلىقتاردى دەر كەزىندە انىقتاۋ جانە جويۋ تۇرعىسىنان وڭ ناتيجە كورسەتتى، قولدانۋعا جارامسىز ماتەريالدار جويىلادى.

جاڭاشىلدىقتاردىڭ ءبىرى — رەسپۋبليكالىق جەلىدە سىناقتان وتەتىندەردىڭ ساپاسىنا 3 جاڭا ءتاسىلدى قاراستىرۋ:

  • ءبىرىنشىسى — مەردىگەرلەردىڭ ءوز ەسەبىنەن جويىلاتىن اقاۋلاردى ۋاقىتىلى انىقتاۋ بولىگىندە كەپىلدىكتى ۋچاسكەلەرگە مونيتورينگ جاساۋ;

  • ەكىنشىسى — جولداردىڭ ناقتى جاي-كۇيىن جىلجىمالى زەرتحانالاردىڭ قۇرالدىق باعالاۋى، ولار جولدىڭ جابىندىسىنىڭ اقاۋلارىن، تەگىستىگىن جانە باسقا دا پارامەترلەرىن بەلگىلەيدى. بۇل ناتيجەلەر 3 جىلعا جەلىنى جوندەۋدى جوسپارلاۋعا نەگىز بولادى;

  • ءۇشىنشى — جول قاۋىپسىزدىگىنىڭ مونيتورينگى، سونىڭ ناتيجەسىندە جكو قاۋىپتەرىنىڭ دەڭگەيى بەلگىلەنەدى جانە ولاردى تومەندەتۋ بويىنشا ءىس-شارالار كەشەنى ازىرلەنەدى.

جالپى، وسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي جولداردى جوندەۋ مەن سالۋ ساپاسىنىڭ، تيىسىنشە، تەحنيكالىق قاداعالاۋ مەردىگەرلەرى مەن ينجەنەرلەرىنىڭ وبەكتيۆتى رەيتينگىن جاساۋ جوسپارلانىپ وتىر.

جاڭا تەحنولوگيالار ماسەلەسى تۇرعىسىنان قۇرىلىس جانە قايتا جاڭارتۋ ۋچاسكەلەرىندە، سونداي-اق ورتاشا جانە كۇردەلى جوندەۋ ۋچاسكەلەرىندە موديفيكاتسيالانعان قيىرشىق تاس-ماستيكالىق جانە اسفالت-بەتون قوسپالارىنىڭ پوليمەرلەرىن تولىق كولەمدە قولدانۋدى اتاپ وتكىم كەلەدى.

بۇدان وزگە، قۇرىلىس ۇيىمدارى جولداردى جوندەۋ اياسىندا جول كيىمىن تولىق قايتا دايىنداۋعا بايلانىستى شىعىستاردى قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن رەسايكليرلەۋ تەحنولوگياسىن جاقسى يگەرگەن.

بۇل تەحنولوگيالار رەسپۋبليكالىق جەلى جولدارىندا دا، جەرگىلىكتى جەرلەردە دە، ەلدى مەكەندەردىڭ كوشەلەرىندە دە قولدانىلادى.

سونىمەن قاتار ءارتۇرلى تابيعي-كليماتتىق ايماقتاردا جاڭا تەحنولوگيالار مەن ماتەريالداردى ەنگىزۋ ءۇشىن اۆتوموبيل جولدارىنىڭ قولدانىستاعى رەسپۋبليكالىق جەلىسىندە تاجىريبەلىك-ەكسپەريمەنتتىك پوليگوندار جۇيەسىن قۇرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر.

بۇل جاڭا ماتەريالدار مەن تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ساياساتىن جۇيەلەندىرۋگە، ونى بۇرىن سوڭدى بولماعان سالالىق جانە قوعامدىق ۇيىمدار ءۇشىن ايقىن ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

 

— قازاقستاندا جولداردا قانداي باستى ماسەلەلەر بار؟ 2020-2021 جىلدارى اۆتوموبيل جولدارىن قامتۋ بويىنشا قانداي جوسپارلار بار؟

— اۆتوجولداردى كۇتىپ ۇستاۋ الدىندا تۇرعان باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى — قاراجات تاپشىلىعى، تيىسىنشە بۇل قاجەتتى تەحنيكانىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە اسەر ەتەدى. بيىل رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردى كۇتىپ ۇستاۋعا 26،6 ملرد تەڭگە نەمەسە قاجەتتىلىك ءنورماتيۆىنىڭ 62% قاراستىرىلعان (نورماتيۆ 43 ملرد تەڭگە).

ءوز تاراپىمىزدان قازىرگى تاڭدا ءبىز الداعى كۇزگى-قىسقى كەزەڭگە اۆتوموبيل جولدارىن دايىنداۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتتىك.

وسى جوسپاردى ورىنداۋ اياسىندا وندىرىستىك بازالاردى، جول-پايدالانۋ تەحنيكاسىن دايىنداۋ جۇمىستارى باستالدى. قار تازالاۋ تەحنيكاسىنا تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى جانە بيىلعى 1 قىركۇيەككە دەيىن قاجەتتى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كوزدەلگەن.

سونىمەن قاتار وتكەن جىلدىڭ مىسالىندا قىسقى قامتۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جالعا بەرىلەتىن تەحنيكانى تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە وڭىرلەردە جالعا الۋ ءۇشىن شارتتار جاساسۋ ماسەلەسى پىسىقتالۋدا. سونداي-اق تايعاققا قارسى قاجەتتى ماتەريالدار، قاردان قورعاۋ قالقاندارى جانە قار تاسىلاتىن ۋچاسكەلەر ءۇشىن بەلگىلەر دايىندالۋدا. وتكەن جىلداردىڭ تاجىريبەسىنىڭ نەگىزىندە ەرەكشە باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قار باساتىن ۋچاسكەلەر انىقتالۋدا جانە جول تەحنيكاسىن ورنالاستىرۋ سحەماسى دايىندالدى. بۇدان وزگە، قامتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا وسى جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ ۇزىندىعى 424،4 كم رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ پيلوتتىق ۋچاسكەلەرىندە اقاۋسىز قامتۋدى ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا (اقتوبە – مارتوك ۋچاسكەسى — 92،4 كم، قاپشاعاي – تالدىقورعان — 186 كم جانە سەمەي قالاسى – پاۆلودار وبلىسىنىڭ شەكاراسىنا دەيىن — 146 كم).

بۇل ءۇشىن بيىل اقاۋسىز قامتۋ دەڭگەيىن باعالاۋ بويىنشا ۇسىنىمدار بەكىتىلدى.

پيلوتتىق ۋچاسكەلەردە اقاۋسىز ۇستاۋ تيىمدىلىگى راستالعان جاعدايدا ودان ءارى اۆتوجولداردىڭ باسقا ۋچاسكەلەرىندە الىنعان تاجىريبەنى كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزۋ جوسپارلانعان.

تاعى ءبىر پروبلەمالىق ماسەلە — جول قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ اپاتتى جاعدايلاردى تۋدىرۋى، جۇرگىزۋ مادەنيەتىن جەتىلدىرۋ قاجەت. جول جامىلعىسىنىڭ جاي-كۇيى جاقسارعان كەزدە جۇرگىزۋشىلەر جىلدامدىق رەجيمىن ساقتاي وتىرىپ، جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن ءجيى بۇزادى. جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سانىن قىسقارتۋ جانە بولدىرماۋ ءۇشىن قر ءىىم اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتىمەن بىرلەسە وتىرىپ، بەكىتىلگەن جول قوزعالىسى قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس بىرلەسكەن ءىس-قيمىلدار قابىلدانۋدا.

سونداي-اق جول بويىنداعى قىزمەت كورسەتۋ وبەكتىلەرىنە قاتىستى كوپتەگەن سىن ايتىلۋدا. ايتا كەتۋ كەرەك، ايتىلاتىن سىنداردىڭ باسىم بولىگى كاسىپكەرلەردىڭ قولدانىستاعى جول بويىنداعى قىزمەت كورسەتۋ وبەكتىلەرىن ۇلتتىق ستاندارت تالاپتارىنا سايكەس كەلتىرۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ بولماۋىنا قاتىستى.

وسىعان بايلانىستى وبلىستاردىڭ اكىمدىكتەرىنە وسى باعىتتاعى جۇمىستى كۇشەيتۋ قاجەت دەپ سانايمىن.

ءوز كەزەگىندە مينيسترلىك رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولدار بويىنداعى سانيتارلىق-گيگيەنالىق توراپتاردى (سگت) كەزەڭ-كەزەڭمەن ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. بيىل سگت 70 بىرلىگىن ورناتۋ جوسپارلانعان.

2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن "2020-2025 جىلدارعا ارنالعان "نۇرلى جول" مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 297 سانيتارلىق-گيگيەنالىق توراپتى ورناتۋدى قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن.

سوڭعى جاڭالىقتار

قحل: ۆيزا بەرمەي جاتىر

حوككەي • بۇگىن، 15:18

COVID-19 ادامنان يتكە جۇققان

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 14:15

قيىن كەزەڭ ارتتا قالدى - مينيستر

قازاقستان • بۇگىن، 11:14

ۇقساس جاڭالىقتار