ۇكىمەت • 30 ماۋسىم, 2020

باسىم باعىتتار ايقىن

103 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ايدا بالاەۆا حالىققا ونلاين-فورماتتا ەسەپ بەردى. وعان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ وكىلدەرى, باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ, جاستار ۇيىمدارىنىڭ, قوعامدىق كەڭەستەردىڭ توراعالارى مەن ازاماتتىق قوعام مۇشەلەرى قاتىستى.

باسىم باعىتتار ايقىن

ايدا بالاەۆا ەڭ الدىمەن مينيسترلىك­تىڭ يدەولوگيالىق باعىتتاعى 5 ۇلكەن سالاعا جاۋاپ بەرەتىنىن ايتىپ, وسى باعىت­تا جۇمىس ىستەيتىن قۇرىلىمدارمەن ناتيجەلى جۇمىستار جۇرگىزۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.

مينيسترلىك مالىمەتىنە ساي, مەملە­كەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە 2020 جىلى جالپى قۇنى 17,7 ملرد تەڭگەدەن استام سومانى قۇرايتىن 2 مىڭنان ارتىق الەۋمەتتىك جوبا ىسكە اسىرىلماق.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, توتەن­شە جاعداي كەزىن­دە 40 مىڭ ۆولونتەر قيىندىققا تاپ بول­عان 1 ميل­ليونعا جۋىق ازاماتقا كو­مەك كور­سەتكەن. «ەرىكتىلەردىڭ جۇمىسىن ودان ءارى جۇ­يە­لى دامىتۋ ءۇشىن وڭىرلىك دەڭگەيدەن رەس­­پۋب­­ليكالىق دەڭگەيگە دەيىن بىرىڭعاي ۆەر­­تي­­كال قاعيداتى بويىنشا ۆولون­تەر­لىك ين­­ف­­راقۇرىلىم قولعا الىن­دى. قازىرگى ۋا­­قىت­­تا ۇەۇ-مەن بىرگە ءتيىستى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ بو­يىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە, ونىڭ شەڭبەرىندە ادامداردى ۆولون­تەرلىك قىز­­مەت­كە ارالاسۋىن ىنتا­لاندىرۋ ءۇشىن پراك­­تي­كالىق تەتىكتەر ىسكە قوسىلاتىن بولا­دى», دەدى مينيستر. سونىمەن بىر­گە بيىل ەلى­مىز­دىڭ 7 ۆولونتەرى بۇۇ قۇرىلىمىنداعى قىز­مەت­­كە جىبە­ر­ىلەتىنى ءمالىم بولدى. «بيىل 7 قا­زا­ق­­ستاندىقتى ۆولونتەر رەتىن­دە بۇۇ قۇ­­رى­­لىم­دارىنداعى جۇ­مىس­قا باعىتتاۋ جوس­­پار­­لانىپ وتىر. قازاقستاننىڭ دامۋى مەن الەۋمەتتىك ماڭىزداعى ماسە­لە­لەر­دى شە­­شۋگە ۇلەس قوسقان ۇزدىك ۆولونتەرلەر مەن باس­­تا­مالار «جىل ۆولونتەرى» حالىقارالىق سىي­­لى­عىمەن ىنتالاندىرىلادى», دەدى ا.بالاەۆا.

«مينيسترلىك جۇمىسىنىڭ كەلەسى ءبىر ۇلكەن باعىتى – «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇ­جى­رىمداماسىن ىسكە اسىرۋ جانە اقپاراتتى قولجەتىمدى ەتۋ. «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەم­لەكەت» يدەياسى شىن مانىندە ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىن كونتسەپتسياعا اينالىپ وتىر. ونىڭ اياسىندا وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىراز شارۋا اتقا­رىل­دى. ماسەلەن, مينيسترلىك باس­شى­لىعىنىڭ ازاماتتاردى تۇراقتى تۇردە قابىلداۋى مەن ولاردىڭ ءوتىنىش-تىلەكتەرىن باقىلاۋ ءىسى ءبىر جۇيەگە كەلتىرىلگەن. ءمينيستردىڭ جەكە بلوگى دا ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەيدى», دەدى مينيستر. بايانداما­دان بەلگىلى بولعانداي, بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندا قوعامدىق جانە ونلاين قابىلداۋ ورىندارى جۇمىس ىستەۋدە. مەملەكەتتىك مەكەمە سايتتارى بىرىكتىرىلىپ, ازا­مات­تاردىڭ ءوتىنىشى تۇسەتىن تۇتاس پلاتفورما اشىلعان.

سونىمەن بىرگە ول اقپاراتتىق قىزمەت ساپاسى مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ شەشىم قابىلداۋ ۇردىسىنە قاتىسۋ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋدى ماقسات ەتكەن «ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى» تۇجىرىمداماسى ازىر­لەنگەنىن ايتتى.

ودان ءارى مينيستر ۆەدومستۆو­نىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى – حالىققا اقپاراتتى قولجەتىمدى ەتۋ ماسەلەسىنە توقتالدى. «بۇل رەتتە, اقپارات بويىنشا زاڭ جوباسىنا بىرقاتار وزگەرىس دايىندالعان بولاتىن. ولاردىڭ نەگىزگى كوزدە­گەن مىندەتتەرى: مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ وسى باعىتتاعى قۇ­زى­­رەتىن, ازاماتتاردىڭ اقپارات­قا قولجەتىمدىلىگى تۋرالى پرە­زي­دەنت­كە ەسەپ بەرۋ, ءاربىر مەملە­كەتتىك ور­گان­دا وسى باعىتقا جاۋاپ­تى قىز­مەتكەردى تاعايىنداۋ ماسەلە­لەرىن جانە باسقا دا وزەكتى شارالاردى زاڭ جۇزىندە بەكىتۋ», دەدى مينيستر.

ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, حالىق­تى شەشىم قابىلداۋ ۇردىستەرىنە تارتۋ ءۇشىن ۆەدومستۆو اكىمدىكتىڭ اشىق مودەلىن جاساعان. قازىردىڭ وزىندە مەملەكەتتىك ورگاندارعا قاراستى كوپتەگەن مەكەمە وسىنداي مودەلمەن جۇمىس ىستەپ وتىر. ماسەلەن, 100-دەن اسا ۇيىم «اشىق ديالوگ» پورتالىندا ءبىرىن­­شى باسشىلارى­نىڭ بلوگىن اش­تى. ءسويتىپ پورتالدا كوپتە­گەن اشىق مالىمەت جاريالانا باس­تا­دى. «قازىر جالپاق ەلگە ىڭعاي­لى بولۋى ءۇشىن مەملەكەتتىك باعدار­لا­­ما­لاردىڭ ورتاق پورتالىن جا­ساپ, ىسكە قوسۋدامىز. وندا ۇكى­­مەت پەن جەرگىلىكتى ورگاندار جۇ­زە­گە اسىرىپ جاتقان بارلىق باعدارلامامەن تانىسۋعا بولادى», دەدى ا.بالاەۆا.

القالى جيىندا وتاندىق باق سالاسى ءسوز بولدى. «بىزدە اقپارات سالاسىن دامىتۋدىڭ 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق جوسپارى بار. وندا وتاندىق باق-تىڭ باسەكەلەستىگىن ارتتىرۋ, ادامي كاپيتالدى دامىتۋ, اقپارات سالاسىن قۇقىقتىق رەتتەۋ, مەم­لەكەتتىك قولداۋعا قاتىستى كونتسەپ­تۋالدى ءىس-شارالار قاراس­تىرىلعان. وتاندىق باق-تىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ اياسىندا اقپارات قۇرالدارىن مەم­لەكەتتىك قولداۋدىڭ قادام­دارى قايتا قارالدى. قازاقستاندىق ءباس­پاسوزدى قولداۋ, تسيفرلى راديوحابار مەن ينتەرنەت تەلەارنانى دامىتۋ, اقپارات سالاسىندا مەملەكەتتىك ۇيىمداردى وڭتايلاندىرۋ بويىنشا شارالار كەشەنى ىسكە اسىرىلادى. ۇلت­تىق جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ وتان­دىق باق-تىڭ ەكونوميكالىق دەر­بەستىگىن ارتتىرۋعا جانە قوعام تاراپىنان تۇتىنۋشىلىق سۇرا­نىستىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى. وسى تۇرعىدا مەملەكەتتىك ورگان­دار­دىڭ قىزمەتى تۋرالى حالىققا ساپالى حابار تاراتۋ ماقساتىندا بيىل مەملەكەتتىك باق-تىڭ بىر­ىڭ­عاي پورتالىن ىسكە قوسا­مىز», دەدى مينيستر. سونىمەن بىرگە جاس جۋرناليستەردىڭ بىلىكتى­لىگىن ارتتىرۋ دا جوس­پاردا قاراستى­رىل­عانىن جەتكىزدى.

«قازىر جاڭا ەكى تەلەارنا اشۋ ماسەلەسى قاراس­تىرىلىپ جاتىر. ولار – «اباي تۆ» جانە ء«ال-فارابي» تەلەارناسى. «اباي تۆ» تەلە­ا­رناسى 30 ماۋسىمدا كورەرمەنگە جول تارتا­دى. ول «Qazaqstan» ترك» قۇرامىنا كىر­ەدى جانە وتاندىق مادەنيەت مۇراسىن ناسي­حاتتايتىن ارنا بولادى. الداعى وقۋ جى­لى­نىڭ باسىندا «حابار» اگەنتتىگىنىڭ بازا­سىندا 6 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالا­لار مەن جاسوسپىرىمدەر اۋديتورياسىنا ارنال­عان جاڭا ءبىلىم بەرۋ-اعارتۋشىلىق تەلە­ۆيز­يالىق پلاتفورما بولاتىن ء«ال-فارا­بي» ارناسى ىسكە قوسىلادى»,  دەدى مينيستر.

وتاندىق سەريال ءوندىرىسىنىڭ دامۋى تۋرالى ايتا كەلە, ا.بالاەۆا بيىل 42 سەريال ءوندى­رىسى جوسپارلانعانىن حابارلا­دى. كورەرمەنگە وتباسى قۇندى­لىقتارى, ۆولونتەرلەردىڭ قىزمەتى تۋرالى قىزىقتى جوبالار, پەداگوگتەر, دارىگەرلەر, پوليتسەي­لەردىڭ ءيميدجىن كوتەرۋگە, سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان سەريالدار تۇسىرىلمەك.

مينيستر ۆەدومستۆونىڭ مىندەتىندەگى تاعى ءبىر جاۋاپتى سالا – ءدىن سالاسىنداعى مىندەتتەردى اتاپ ءوتتى. ناقتى ايتساق, حالىق اراسىندا زايىرلى قۇندىلىقتاردى ىلگەرىلەتۋ, كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى ساقتاۋ جانە ءدىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ شەڭبەرىندە 2019 جىلى 3 ميلليون ادامدى قامتيتىن 50 مىڭنان استام ءىس-شارا وتكىزىلگەن. مينيستر اتاپ وتكەندەي, بۇعان 300 بىلىكتى مامانى بار اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبى جۇمىلدىرىلعان. وسى قۇرىلىمداردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بيىل مامانداردىڭ سانىن 500 ادامعا دەيىن ارتتىرۋ, سونداي-اق 1 200 لەكتوردى قايتا دايارلاۋ جوسپارلانۋدا.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, «جۋسان» وپەراتسياسى اياسىندا تەرروريستىك بەلسەندىلىك ايماعىنان قايتارىلعان 163 ايەلدى قايتا الەۋمەتتەندىرۋ بويىنشا كەشەندى الدىن الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇگىنگى تاڭدا ولاردىڭ 144-ءى راديكالدى ءدىني كوزقاراستاردان باس تارتتى, ال كەيبىرەۋلەرى زايىرلى ءومىر سالتىنا تولىعىمەن كوشتى.

2019 جىلى الەۋمەتتىك جەلىلەردە, ەلەكتروندى باق جانە باسقا دا ينتەرنەت الاڭداردا ءدىني ەكسترەميزم يدەولوگياسىن قارسى ناسيحاتتاۋ اياسىندا 5,3 مىڭنان استام ينتەرنەت-رەسۋرستاردىڭ مازمۇنى تالداندى, ونىڭ ىشىندە 3,2 مىڭى زاڭعا قارسى سيپاتتاعى ماتەريالداردى قامتيدى. ولاردىڭ بارلىعى ۋاقتىلى بۇعاتتالعان. مينيستر حالىقتىڭ راديكالدى اعىمعا قارسى يممۋنيتەتىن قالىپتاستىرىپ, دىنارالىق قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى.

مينيستر ەتنوسارالىق كەلىسىمدى قام­تاماسىز ەتۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جانە قازاق­ستان حالقىنىڭ بىرلىگىن نىعايتۋ ماق­­ساتىندا مينيسترلىك جانىنان ەتنوس­ارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ جونىندەگى كوميتەت قۇرىلاتىنىن حابارلادى. ال ەلگە ورالعان قانداستاردىڭ تەز ارادا ازا­ماتتىق الۋىنا جاعداي جاساۋ ءۇشىن ء«بىر تەرەزە» قاعيداسى نەگىزىندە قاجەت قۇ­جاتتاردىڭ ءتىزىمى قىسقارتىلعان. سونىمەن بىرگە قىتاي, رەسەي, موڭعوليا, وزبەكستان, گەر­مانيا, تۇركيا جانە اقش-تا قازاق ما­دە­ني-ىسكەرلىك ۇيلەرى قۇرىلاتىن بولادى.

2019 جىلى جاستار جىلى شەڭ­بەرىندە 300-دەن استام رەسپۋبليكالىق ءىس-شارا جۇزەگە اسىرىلىپ, وعان 2 ميلليوننان استام جاس قامتىلعان. سونداي-اق ول مينيسترلىك قازىر «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ قاعيداتتارىن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن اكىمدىكتەردىڭ ستراتەگيالىق قۇ­جاتتارىنا ىقپالداستىرۋ بويىنشا جۇ­مىستار جۇرگىزىپ جاتقانىن جەتكىزدى. «مي­نيس­ترلىك تاراپىنان تۇلعانى دامىتۋعا با­عىت­تالعان جاڭا 4 ارنايى جوبا بويىنشا ۇسى­نىستار ەنگىزىلدى: «ەڭبەك – ەلدىڭ مۇرا­تى», «قۇقىقتىق مادەنيەت», «جاڭا – قوعام قۋا­تى», ء«داستۇر مەن عاسىر». ءاربىر ارنايى جو­با­عا تۇجىرىمداما ازىرلەندى, وندا ونى ىسكە اسىرۋ مەحانيزمى ينديكاتورلارمەن جا­نە كۇتىلەتىن ناتيجەلەرمەن ەگجەي-تەگجەيلى سي­پاتتالعان», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار