ءبىلىم • 17 ماۋسىم، 2020

ونلاين وقۋ وڭتايلى ما؟

399 رەت كورسەتىلدى

كوروناۆيرۋس ىندەتى ەكونوميكاعا، كۇندەلىكتى ومىرگە جانە ءبىلىم سالاسىنا كوپتەگەن وزگەرىستەر اكەلدى. قازىر تەحنولوگيالار مەكتەپتە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ نەمەسە ويىن-ساۋىق رەتىندە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار وقۋشىلاردى تولىقتاي وقىتۋ ءۇشىن دە تاپتىرماس قۇرال بولىپ تابىلادى. پاندەميادان كەيىن مەكتەپتەگى ءبىلىم بەرۋ قانشالىقتى وزگەرەتىنىن قاراستىرىپ كورەيىك.

ماسەلەن، پاندەميا يتاليا ەلىن قاتتى ەسەڭكىرەتكەنى راس، سوعان قاراماستان يتاليا ۇكىمەتى مۇعالىمدەرگە بەينەكونفەرەنتسيا بايلانىستارى مەن ساباق جوسپارلارىنا قول جەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ارنايى ۆەب-سايت قۇردى. سونىڭ ارقاسىندا ەلدەگى ءبىلىم بەرۋ سالاسى ءوز جۇمىسىن ادەتتەگىدەي جالعاستىردى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا ومىردە بولاتىن ءتۇرلى جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ ايتساق، قاشىقتان وقىتۋ تەك ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار باسقا ۋاقىتتاردا دا وتە ىڭعايلى بولىپ سانالادى.

2015 جىلى وڭتۇستىك كورەيا ۇكىمەتى قاعاز تۇرىندەگى وقۋلىقتاردان تولىعىمەن باس تارتتى. ءبىلىم دەپارتامەنتى مەكتەپتەردى وزگەرتەتىن جاڭا ساندىق رەۆوليۋتسياعا دايىندالىپ جاتقاندىعىن حابارلادى. ءدال وسىنداي ساندىق رەۆوليۋتسيا الەمدە ءبىرىنشى زياتكەرلىك ۇلتتى قۇرۋدى ماقسات تۇتقان سينگاپۋرعا دا قاتىستى.

قازاقستان ازىرگە كىتاپتاردان باس تارتۋعا دايىن ەمەس، دەگەنمەن ينتەرنەت جەلىسىن جاقسارتاتىن كەز كەلگەن سياقتى. اۋىل مەن قالالاردا وقۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن الۋىنا ەش كەدەرگى بولماۋى ءتيىس. جالپى قاشىقتان وقىتۋ ءداستۇرلى مەكتەپتى تولىقتاي الماستىرا المايتىن سەكىلدى. ويتكەنى، مەكتەپ ۋاقىتى - بۇل ءوسۋ مەن تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋ كەزەڭى. بالالار قارىم-قاتىناستىڭ، ءوزارا كومەك كورسەتۋدىڭ، دوستىقتىڭ، قيىنشىلىقتارعا توتەپ بەرۋدىڭ نە ەكەندىگىن سەزىنىپ ءبىلۋى قاجەت.

ستاتيستيكا بويىنشا قازاقستان حالقىنىڭ 70 پايىزدان استامىنا ينتەرنەت قول جەتىمدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ەلدەگى ينتەرنەت جەلىسىنىڭ جىلدامدىعى تۇتاستاي العاندا حالىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرادى، ال ونىڭ باعاسى الەمدەگى ەڭ تومەن كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. وسىنداي ءپوزيتيۆتى ستاتيستيكا بولعانىمەن اۋىل بالالارى وسى وقۋ جىلىنىڭ سوڭىندا ءبىراز قيىندىقتارعا تاپ بولدى. بالكىم جاڭا وقۋ جىلىندا جاڭالىقتار بولىپ قالار.

جوعارعى وقۋ ورىندارىنا كوشسەك. بولاشاقتا ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدىڭ شيەلەنىسۋىنە جانە جاقسارۋىنا بايلانىستى نەمەسە ونلاين داعدارىس جاعدايىندا گيبريدتى وقۋ جۇيەسى جوعارعى وقۋ ورنىندا وتە ىڭعايلى بولىپ تابىلسا، ياعني وفلاين مەن ونلاين رەجيمىن الماستىرىپ پايدالانۋ. بىرىنشىدەن، كەيبىر ستۋدەنتتەر ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن تەك وقۋلىقتار مەن ينتەرنەت جەلىسىن جەتكىلىكتى دەپ ساناسا، ەندى ءبىرى ۇستازدار تاراپىنان قاتاڭ باقىلاۋدى قاجەت ەتەدى. ەكنشىدەن، ستۋدەنتتىڭ وقىپ جاتقان فاكۋلتەتىنە بايلانستى وقۋ باعدارلاماسى دا ءارتۇرلى. ەگەر ول حيميا، بيولوگيا سياقتى ماماندىقتا وقىسا، وندا وعان مىندەتتى تۇردە كوزبەن كورىپ تاجىريبە جاساۋ كەرەك. ال ەگەر گۋمانيتارلىق ماماندىق بولسا، وندا ونلاين رەجيمدە وقۋدى جالعاستىرۋعا بولادى. ازىرگە قاي باعىتتا داميتىنىمىز بەلگىسىز، بىراق ءبىر نارسە ايقىن. ول – ءومىرىمىزدىڭ بۇرىڭعىداي بولمايتىنى.

شىنى كەرەك، قازاقستان ەۋروپا ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا جوعارعى وقۋ ورىندارىنداعى ءبىلىمدى ونلاينعا اۋىستىرۋعا دايىن بولمادى. سەبەپ تاعى دا سول ينتەرنەت جەلىسى، ونلاين وقۋ قۇرالدارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى، ۇستازداردىڭ دايىندىعىنىڭ جوقتىعى.

بيىل قازاقستاندا ۇبت ماۋسىمنىڭ 20-سى مەن 5 شىلدە ارالىعىندا وتەدى، وعان اعىمداعى جىلدىڭ شامامەن 120 مىڭ تۇلەگى جانە ورتا ارناۋلى ءبىلىمى بار 15 - 20 مىڭ تۇلەك قاتىسادى. قۇجاتتاردى قابىلداۋ جۇمىستارى تولىقتاي ەلەكتروندى فورماتتا جۇرگىزىلدى. قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ۇبت-نى ءداستۇرلى فورماتتا قاعاز تۇرىندە وتكىزەتىنىن مالىمدەدى. پاندەمياعا بايلانىستى تۇلەكتەر قاتاڭ سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاۋعا مىندەتتەلدى.

شەتەلدىك وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ جايلى ايتاتىن بولساق ەمتيحان تاپسىرۋ مەن قۇجاتتاردى جىبەرۋدە تۇلەكتەر ءۇشىن ەشقانداي قيىن بولمايدى. سەبەبى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن تۇلەكتەر ەلەكتروندى فورماتتا قۇجاتتارىن جىبەرەدى جانە تەستىلەۋ دە ونلاين تۇردە ءوتىپ ءجۇر. ەڭ باستىسى شەكارالار اشىلىپ، اۋە قاتىناسى بۇرىنعىداي قالىپقا كەلسە بولعانى. كەيبىر زەرتتەۋ بويىنشا قىركۇيەك ايىندا ستۋدەنتتەر ونلاين تۇردە ساباقتارىن وقۋى ابدەن مۇمكىن، دەگەنمەن جىل سوڭىنا قاراي وقۋ جۇيەسى ادەتتەگى فورماتقا كوشەدى دەپ كۇتىلۋدە.

سوڭعى جاڭالىقتار

7 ءوڭىر «سارى» ايماقتا

كوروناۆيرۋس • كەشە

كوبەلەكتەر كورمەسى

ايماقتار • كەشە

كوكشەدەگى ونەر سايىسى

ايماقتار • كەشە

"حات قورجىن"

قوعام • كەشە

قوڭىر اۋەن

ونەر • كەشە

بالقاشتان باستاۋ الدى

ايماقتار • كەشە

كوتەرمەاقى كولەمى ءوستى

ايماقتار • كەشە

جىرشىلىق ونەر – جان ازىعى

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

جاڭارعان جولدار – تاۋەلسىزدىك تارتۋى

قازاقستان • 21 قىركۇيەك، 2021

داعدارىس پەن دارمەنسىزدىك

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇلتتى ۇلىقتايتىن سۋرەتكەر

تەاتر • 21 قىركۇيەك، 2021

قازاق شىعارماسى اقش-تا باعالاندى

ادەبيەت • 21 قىركۇيەك، 2021

تاشەنوۆتىڭ قالتا ساعاتى

تاريح • 21 قىركۇيەك، 2021

سيقىرلى ساز

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

دۇنيەجۇزىلىك كورمە – دۋبايدا

وقيعا • 21 قىركۇيەك، 2021

العا باستايتىن باعىت-باعدار ايقىن

ەل جانە ەلباسى • 21 قىركۇيەك، 2021

تۇراقتى ازىق-ت ۇلىك جۇيەسىن قارجىلاندىرۋ

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

نورۆەگيانىڭ ۇلتتىق مىندەتى

الەم • 21 قىركۇيەك، 2021

اقمولا وبلىسىندا زاڭسىز تسەح انىقتالدى

ايماقتار • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار