الەم • 16 ماۋسىم, 2020

قارسىلاستار كەلىسىمگە قاشان كەلەدى؟

143 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ليۆيانىڭ ۇلتتىق كەلىسىم ۇكىمەتى مارشال حاليف حافتاردىڭ باسقارۋىنداعى ليۆيا ۇلتتىق اسكەرىنە بىرنەشە رەت اۋەدەن سوققى بەرىپ, ەلدىڭ باس قالاسىن ءوز باقىلاۋىنا قايتارىپ الدى.

قارسىلاستار كەلىسىمگە قاشان كەلەدى؟

وسىلايشا ەلدىڭ باس قالاسىنان حاليف حافتاردىڭ اسكەرى الىستاتىلىپ, تريپولي اكىمشىلىك ايماعى ۇلتتىق كەلى­سىم ۇكىمەتىنىڭ باقىلاۋىنا ءوتتى. وعان قوسا بۇعان دەيىن ليۆيا ۇلتتىق اسكەرىنىڭ قاراۋىن­دا بولعان ءال-ۆاشكا, ءال-باگلا اۋدان­دارى دا ۇلتتىق كەلىسىم ۇكىمەتىنە قايتارىلعان.

وتكەن اپتادا ازاماتتىق سوعىسقا قاتى­سىپ جاتقان قوس تاراپ شەتەلگە جاڭا كەلى­سىمدەر جاساۋعا اتتاندى. ۇلتتىق كەلىسىم ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى فايزە سار­رادج­دىڭ ءوزى تۇركياعا جول تارتسا, ورىنبا­سارىن رەسەيگە جىبەردى. ال Reuters اگەنتتىگى حاليف حافتار مىسىرعا بارىپتى دەپ جازادى. كەلىسسوزدەرگە اتتانباس بۇرىن ف.ساررادج حالىقارالىق تريپولي اۋە­جايىن ءوز باقىلاۋىنا وتكىزىپ, ەل بيلى­گىندەگى ورنىن ناقتىلاي تۇسكەن.

ال ەلدەگى ازاماتتىق سوعىستى وزدەرىن­شە قولداپ وتىرعان دەرجاۆالار كوپ. سيريا ماسەلەسىندە كەلىسە الماعان تۇركيا مەن رەسەي تاعى دا ايماقتاعى شيەلەنىسكە «قىزىعۋشىلىق» تانىتىپ وتىر. بۇۇ مويىنداعان فايەز ساررادجدىڭ ۇلتتىق كەلىسىم ۇكىمەتىن تۇركيا رەسمي قولداسا, قاتار بەيرەسمي تۇردە قولداۋ كورسەتۋ­دە. ال ليۆيانىڭ شىعىسىن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرعان حافتاردىڭ جاقتاستارى – ءباا مەن مىسىر. رەسەي بۇل شيەلەنىستە بەيتاراپتىقتى ۇستانىپ, ۇلتتىق كەلىسىم ۇكىمەتىمەن دە, گەنەرال حافتار تاراپىمەن دە بايلانىس ورناتقان.

2011 جىلدان بەرى ليۆيادا ورتالىق­تان­دىرىلعان بيلىك جوق. ەل بۇۇ مويىن­داعان فايەز ساررادج ۇكىمەتى مەن حاليف حافتاردىڭ باسقارۋىنداعى ليۆيا ۇلتتىق اسكەرى اراسىندا قالىپ وتىر. كۇشتەردىڭ تەكەتىرەسىنە ءتىپتى كوروناۆيرۋس پاندەميا­سى دا تۇساۋ بولا المادى.

بۇۇ مويىنداعان ۇكىمەتتىڭ ەلدىڭ باس قالاسىن قايتارىپ الۋى ليۆياداعى بەيبىتشىلىكتىڭ نىشانى ەمەس. كەرىسىنشە ليۆيالىقتاردىڭ باسىنا قارا بۇلت ۇيىرىلە تۇسكەندەي. قوس تاراپتىڭ قاقتى­عىس­تارىنان ادەتتە قاراپايىم حالىق زارداپ شەگۋدە. گاز بەن مۇناي سەكىلدى رەسۋرستارعا باي مەملەكەت ازاماتتارىن ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكىل­دى ادام ومىرىنە ماڭىزدى العى­شارت­تارمەن قامتاماسىز ەتە الماي وتىر. ودان دا اۋىرى – قاۋىپسىزدىكتىڭ بولماۋى.

اقپارات قۇرالدارىنان تۇركيانىڭ ليۆيا اۋماعىندا ەكى تۇراقتى بازا سالۋعا دايىندالىپ جاتقانى بەلگىلى بولدى. ۇلتتىق كەلىسىم ۇكىمەتى تۇركيانىڭ بۇل جوسپارى ءۇشىن ءال-ۆاتيا اۋە بازاسىن بەر­ۋدى قاراستىرىپ جاتىر. ال ەكىنشى بازا ميسراتا پورتىندا سالىنادى دەگەن جوس­پار بار. جاڭادان سالىناتىن پورتقا كەمە­لەر اكەلىنبەك. ال بۇل ءوز كەزەگىندە تۇر­كيانى ليۆيانىڭ وندىرىسىنە ورتاق ەتەدى دەگەن بولجامدى تۋىنداتۋدا.

اقش بۇل جاعدايدا دا قاراپ قالمادى. جاقىندا اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ تاياۋ شىعىس ىستەرى بويىنشا كومەكشىسى دەۆيد شەنكەر رەسەيدى ليۆيا ىسىنە ارالاسىپ, ناتيجەسىندە تۇركيا ينتەرۆەنتسيا­سىنا اكەلدى دەپ ايىپتادى. الايدا بۇل ايىبىنا ناقتى دالەلدەر كەلتىرە المادى.

اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو ليۆياداعى قوس ۇكىمەتتىڭ بۇۇ شەڭبەرىندە كەلىسىمگە كەلۋى بەيبىتشىلىككە جاسالعان العاشقى قادام دەپ ويلايتى­نىن ايتا كەلىپ, «پرەمەر-مينيستر فايەز ساررادج بەن مارشال حاليف حاف­تار­دىڭ بيىل اقپاندا جەنەۆادا وتكەن كەلىس­­سوزدەردە ورتاق مامىلەگە كەلە الۋى قۋانت­تى. الايدا ولار ماسە­لە­گە باسقا مەملەكەتتەردىڭ ارالاسۋىنا جول بەر­مەۋى كەرەك. ويتكەنى ءوز پايداسىن ويلاعان ەلدەر ليۆيانىڭ تاۋەلسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرۋى مۇمكىن», دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.

ليۆيادا سىرتقى كۇشتەردىڭ اسەرىمەن قاتار جەرگىلىكتى توپتاردىڭ تالاسى بارىن ەسكەرسەك, ايماقتاعى شيەلەنىستىڭ شەشىلۋى ۇزاققا سوزىلماق. ەلدىڭ بۇرىنعى باسشىسى كاددافيدىڭ ولىمىنەن كەيىن ليۆيادا ۇلكەن توپتار بيلىك جۇرگىزۋگە كوشتى. قازىر ەلدىڭ سولتۇستىك-باتىس ايماعىنداعى ميسۋرات قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ۇلتتىق كەلىسىم ۇكىمەتىن قولداپ وتىرسا, كورشىلەس جاتقان زينتان قالاسىنداعىلار حافتار اسكەرىنىڭ جاعىندا.

 

سوڭعى جاڭالىقتار